PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Spraakwater

Spraakwater is de podcast die gaat over het gebruik van taal in de popmuziek. Elke aflevering wordt een Nederlandstalig lied onder de loep genomen en in een taalkundige en popmuzikale context besproken. Wat wordt er eigenlijk gezongen? Zijn de teksten betekenisvol en logisch? Wat voelen we erbij en waar komt dat door? En zien we creatieve verbasteringen leiden tot waardevolle uitbreidingen van het vaderlandse vocabulaire? Spraakwater heeft z'n buik vol van veel gescheer en weinig wol en bekritis...more

Afleveringen

  • Spraakwater S2E6: ‘Kleine jongen’ – Wijze lessen van je ouwe heer: ouders die hun kinderen bezingen

    Oct 16 2021

    Haal de zakdoeken tevoorschijn! In de slotaflevering van het tweede seizoen van Spraakwater zijn er bakken sentiment, veel vaderlijke gevoelens, heel kleine kinderen en vooral veel grote woorden. Steve en Liselot bespreken en beoordelen aan de hand van de klassieker ‘Kleine jongen’ van André Hazes de goedbedoelde levenslessen van pasgeboren vaders: gaan die lessen aan alle redelijkheid voorbij of schuilt er werkelijk wijsheid in? Van Elvis Presley tot Faberyayo, van Herman van Veen tot Fresku, a...more

  • Spraakwater S2E5: 'Te heet gewassen' – Koehandel met een ander: de taal van jaloezie in de popmuziek

    Sep 25 2021

    Spraakwater is terug! In de vijfde aflevering van seizoen twee duiken we in de taal van de jaloezie: van bijtend cynisme, geveinsde verontwaardiging, en over hoe de fantasie een loopje kan nemen met je gedachten. Is de taal toereikend genoeg om de roetsjbaan van emoties te bezingen? En waar komt die irrationele haat tegen de ander toch vandaan? Waarom blijven mensen zo obsessief met hun ex bezig? Aan de hand van het nummer ‘Te Heet Gewassen’ van Roosbeef verkennen we de nummers van de verlaten m...more

  • Spraakwater S2E4: ‘Voor ik vergeet’ – Wat mag je als tekstschrijver niet vergeten bij een lied over dementie?

    Jun 19 2021

    In deze aflevering van Spraakwater bespreken we – op verzoek – één van Steve’s favoriete Nederlandstalige liedteksten: ‘Voor ik vergeet’ van Spinvis. We ontleden de tekst om erachter te komen wat er nu zo geniaal aan is en onderzoeken de methodes die Erik de Jong gebruikt om de tragiek van aftakeling en geheugenverlies te beschrijven. Hierbij kijken we verder en bespreken meerdere liedjes die dementie bezingen, zowel vanuit als getroffene als de geliefden er omheen. Aan de hand van voorbeelden v...more

  • Spraakwater S2E3: 'IJskoud' – Waarom zou je een retorische vraag gebruiken in een liedtekst?

    May 29 2021

    In de derde aflevering van seizoen twee van Spraakwater staat de hit 'IJskoud' van Nielson uit 2018 centraal. De pit van deze hit is de zin “Waarom zou je dat doen?” – een vraag waar Nielson eigenlijk geen antwoord op hoeft te hebben. In de aflevering praten we verder over suggestieve, sturende, filosofische en verwijtende vraagstellingen; alle vragen die worden gesteld waar een andere bedoeling achter zit dan het daadwerkelijk krijgen van een antwoord komen aan de orde. Aan de hand van een lesj...more

  • Spraakwater S2E2: 'Dinge-Dong' – Wat kan een vertaling doen met de betekenis van een liedtekst?

    May 08 2021

    In de tweede aflevering van seizoen twee van Spraakwater staat de Nederlandse songfestivalwinnaar van 1975 centraal: ‘Dinge-Dong’ van Teach In. Dit lied werd voor het Eurovisie Songfestival vertaald in het Engels, maar kreeg daarmee wel een hele andere betekenis. Wanneer een tekst wordt vertaald, kan er van alles gebeuren. Een tekst letterlijk vertalen is vaak niet mogelijk – dat levert soms komische grammaticale onjuistheden op. Aan de andere kant proberen tekstschrijvers vaak wel trouw te blij...more

  • Spraakwater S2E1: 'Het dorp' – Over het literaire Droste-effect en tijdloze melancholie

    Apr 17 2021

    In de eerste aflevering van het tweede seizoen van Spraakwater staat een absolute Nederlandstalige evergreen centraal: ‘Het dorp’ van Wim Sonneveld. Een nummer dat een gevoel van nostalgie oproept en hiervoor ook gretig wordt ingezet in bijvoorbeeld tv-reclames. Maar hoe wordt dat gevoel opgeroepen? Wat voor middelen worden ingezet om een band met de luisteraar te krijgen en hoe betaalt zich dat uit? En hoe wordt het oproepen van herinneringen in de popmuziek eigenlijk doorgaans gedaan en welke ...more

  • Spraakwater S1E6: 'Sterrenstof' – Over nieuwe woorden, taalblending, onder invloed zijn en niet zo jeugdige rappers

    Jun 26 2020

    In de extra lange slotaflevering van het eerste seizoen van de podcast Spraakwater staat een gouden ouwe centraal: met ‘Sterrenstof’ analyseren we de ontwikkeling van De Jeugd van Tegenwoordig; zijn ze tegenwoordig nog jeugdig? Een aflevering van buitenaardse kwaliteit, van spectaculaire klasse! We praten over taalvernieuwing, nieuwe woorden, over de geloofwaardigheid van rappers, over het blenden van het Engels met het Nederlands, en we associëren vrij en onder invloed: waarom houdt iedereen va...more

  • Spraakwater S1E5: 'Blauwe dag' – over bekende beeldspraak, een AABA-refrein en tautologieën

    Jun 12 2020

    In deze extra lange lustrumaflevering (nummer 5!) bespreken we ‘Blauwe Dag’ van Suzan en Freek. Het blijkt in de beeldspraak de blauwdruk voor het Nederlandstalig platina-nummer: zingen over het weer, over dansen tot de morgen komt en natuurlijk over fietsen… Waar hebben we dat eerder gehoord? En ja, toch gaat het weer over ABBA (of AABA?). En speciaal in deze aflevering, een zingende Steve! Hoe zit het ook alweer met dubbelop-fouten? Een heel beknopt lesje Nederlands over pleonasmen en tautolog...more

  • Spraakwater S1E4: 'Reünie' – over creatieve uitdrukkingen, gekunstelde rijmconstructies en omgaan met pesters

    May 29 2020

    In de vierde aflevering van Spraakwater bespreken we ‘Reünie’ van Snelle. We praten over het creatief gebruiken en verdraaien van uitdrukkingen en zetten onze vraagtekens bij een gedateerd gezegde. Verder aandacht voor hoe moeilijk het is om te rijmen op drie open lettergrepen zonder dat het gekunsteld klinkt – Liselot doet zelfs even een poging. We proberen we achter het verhaal van Snelle te komen en de manier waarop hij wraak neemt op zijn pesters. Hoe doe je dat eigenlijk, omgaan met pesters...more

  • Spraakwater S1E3: 'Hoe het danst' - over anglicismen, passief-agressieve lichaamstaal en het duet als stijlmiddel

    May 15 2020

    Het onderwerp van de derde aflevering van Spraakwater is ‘Hoe het danst’. Liselot en Steve bespreken uitgebreid de tekst van deze megahit. Waarom blijft Marco in de deuropening staan? Wat danst er precies? Waarom ging het mis tussen Marco en Davina – was het de passief-agressieve lichaamstaal of het niet durven thuiskomen? Over verbasterde anglicismen, het inzetten van het duet als stijlmiddel voor een perspectiefwisseling en de John Ewbank-brug als gemiste kans voor een passende conclusie. Bron...more

  • Spraakwater S1E2: 'Het is al laat toch' - over innerlijke dialogen, first dates en spreken in dezelfde taal

    May 01 2020

    In de tweede aflevering van Spraakwater bespreken Liselot en Steve ‘Het is al laat toch’ van Racoon. Terwijl ze worden meegesleept in de innerlijke dialogen van zanger Bart van der Weide, wordt gepoogd de tijdslijn van de relatie die wordt bezongen helder te krijgen. Dat werpt toch een aantal vragen op. Wat betekent het dat de tijd kapotgaat? Waarom drink je je biertje niet op tijdens een eerste date? En is spreken in dezelfde taal eigenlijk wel voldoende om bij elkaar te blijven? Bronnen Het i...more

  • Spraakwater S1E1: 'Zon' - over verwarrende perspectiefwisselingen en persoonlijke belangen bij een benefietsong

    Apr 16 2020

    In deze eerste aflevering bespreken Steve en Liselot het coronalied ofwel 'Zon #zingcoronadewerelduit' van het iniatief 'Samen Voor Elkaar' bestaande uit 100 bekende Nederlanders. Na een korte algemene introductie van de podcast gaat het uiteraard over de tekst. We willen graag meelopen met Kenny B, maar waar gaat hij heen? Meent Gordon wat hij zingt? En heeft Brainpower wel naar Ali B. geluisterd? Over verwarrende perspectiefwisselingen, veel te algemene teksten, opvulling van melodie met lege ...more