Podcast

OVT Fragmenten podcast

Fragmenten uit OVT, het programma over de onvoltooid verleden tijd, met discussies, reportages en ooggetuigenverslagen.

Afleveringen

  • Middeleeuws vulva-gedicht

    Aug 18 2019

    'De Rozendoorn', een van de bekendste Middeleeuwse erotische gedichten, blijkt veel ouder dan gedacht. Een recent gevonden fragment dateert het gedicht rond 1300 in plaats van 1500. In de Rozendoorn gaat een vrouw de discussie aan met haar vulva. Hoogleraar Middelnederlandse letterkunde Remco Sleiderink van de Universiteit Antwerpen is te gast over het gedicht en de vondst.

  • Het Spoor Terug, Altijd Oorlog

    Aug 18 2019

    “Wat je ook doet, val nooit Afghanistan binnen”, deze wijze woorden werden in 1963 gesproken door de Britse Prime Minister Harold Wilson.Niet snel daarna, is die wijsheid al weer verloren gegaan. Want sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw wordt het land constant geteisterd door oorlogsgeweld.De Vlaamse radiomaakster Hadewijch Vanhaverbeke zocht uit hoe het zover heeft kunnen komen met Afghanistan en in hoeverre het westen daar een rol in speelde.

  • De Vakantieman, geboortegrond Portugese dictator Salazar

    Aug 18 2019

    Vakantieman (m/v) is schrijfster Lieke Noorman. Ze neemt ons mee naar Santa Comba Dão in Portugal, de geboortegrond van dictator Salazar. Daar is een hoofd verdwenen.

  • Cinema OVT: Some like it hot

    Aug 18 2019

    Een film waarin travestie voorkomt en waarin toespelingen op homoseksualiteit worden gemaakt. Kon dat in het Amerika van eind jaren vijftig? Het kon. Zo bleek in de film Some like it hot van Billy Wilder uit 1959, waar vooraf wel wat morele bedenkingen tegen bestonden in Hollywood. Het verhaal is simpel: twee mannelijke muzikanten -- Jack Lemon en Tony Curtis -- verkleden zich als vrouw om in dienst te treden van een damesorkest, mede ook omdat ze op de vlucht zijn voor een gangsterbende. Het ge...more

  • Het Spoor Terug, De beul van Banda

    Aug 11 2019

    In 1931schreef J. Slauerhoff een toneelstuk waarin de VOC gouverneur Jan Pieterszoon Coen als een moordzuchtige despoot werd afgeschilderd. Een opvoering van dit stuk maakte de schrijver, die in 1936 overleed, niet meer mee. De ene na de andere voorstelling van het stuk werd verboden. Het duurde uiteindelijk tot1961 voor er een voorstelling doorging. Waarom? Welke gevoelige snaar had Slauerhoff geraakt bij de bestuurders?Luister naar De beul van Banda, gemaakt door Tom Roduin:

  • De Vakantieman, vleigtuigaanbidding in Vanuatu

    Aug 11 2019

    In deVakantieman (m/v) neemt politicoloog Wouter Veenendaal ons mee naar het eiland Tanna in Vanuatu. Op Tanna vind je namelijk Cargo Cults, relatief nieuwe religies die technologie vereren.

  • Cinema OVT: One flew over the cuckoo's nest

    Aug 11 2019

    Het was in de tijd van de anti-psychiatrie dat de film furore maakte. Want One flew over the cuckoo’s nest bewees hoe verdorven en anti-humaan het klassieke psychiatrische instellingswezen zou zijn. Patiënten in een inrichting waren geen mensen, maar onderdrukten in een soort concentratiekamp dat ten onrechte de naam kliniek droeg. Dat ongeveer was het gevoel in de jaren zeventig.En dat is ook het thema dat het verhaal dat de film uit 1975 draagt. Een patiënt -- Jack Nicholson -- die zich als ge...more

  • 250e geboortedag Napoleon

    Aug 11 2019

    15 augustus is de 250e geboortedag van Napoleon. Het is dus 250 jaar geleden dat hij op het eiland Corsica ter wereld kwam. En als echte Corsicaan was hij meer met het eiland en met zijn familie begaan, dan met Frankrijk. Zijn eerste levensdoel was: de macht op Corsica en onafhankelijkheid van Frankrijk. Toen dat mislukte, en zijn familie van het eiland verjaagd werd, heeft hij, teleurgesteld, dan maar voor Frankrijk gekozen. Keizer van Frankrijk is dus altijd zijn tweede keuze gebleven, hij ble...more

  • Rijksdagbrand niet aangestoken door Van der Lubbe?

    Aug 04 2019

    Rijksdagbrand niet aangestoken door Van der Lubbe?In Duitsland werd deze week het nieuws naar buiten gebracht dat Marinus van der Lubbe de Rijksdag niet in brand heeft gestoken. Dat zou blijken uit een verklaring opgesteld in 1955 doorvoormalig SA-man Hans Martin Lennings, die nu boven water is gekomen. Van der Lubbe biograaf Martin Schouten becommentarieerd de vondst.

  • Het Spoor Terug, Schimmenspel

    Aug 04 2019

    Filmregiseur Frans Weisz kent u wellicht van films als De Inbreker of Charlotte, of van de verfilming van Bij nader inzien.De vader van Frans, Geza Weisz, was in Berlijn een komisch acteur.In 1933 vluchtte hij naar Nederland, waar vijf jaar later Frans geboren werd.Na een hectisch bestaan als filmacteur en fotograaf, moest Geza tijdens de tweede wereldoorlog onderduiken, vanwege de Jodenvervolging.Samen met Tom Rooduijn, ging Frans Weisz op een zoektocht naar het levensverhaal van zijn vader Gez...more

  • De Vakantieman, een kunstmuseum in Oezbekistan

    Aug 04 2019

    Vakantieman (m/v) en Ruslandkenner Sjeng Scheijen neemt ons mee naar een kunstmuseum midden in de woestijn in Nukuz in Oezbekistan. Daar vind je een waanzinnig grote collectie avant-gardekunst.

  • Cinema OVT: Godzilla (1954)

    Aug 04 2019

    The King of the Monsters wordt dit jaar 65, en dus is Godzilla weer terug in de bioscoop. Ditmaal in een eco-apocalyptische toonzetting. Op z’n Amerikaans. Ooit, in 1954, begon het reptielachtige ondier zijn loopbaan op z’n Japans. En dat was allesbehalve toeval. Godzilla zou namelijk uit de diepte van de oceaan tot leven zijn gewekt door atoomproeven in de Pacific. En als men ergens wist wat atoomkracht voor een kwaad kon aanrichten dan was het wel in het naoorlogse Japan dat in Hiroshima en Na...more

  • Wanhoop onder de Esperantisten?

    Jul 28 2019

    De Esperanto-beweging kampt met financiële problemen, zo schreef Trouw deze week. Mogelijk moet het hoofdkantoor van de wereldwijde Esperantostichting in Rotterdam worden verkocht. Is het een teken dat de droom van Ludvik Lejzer Zamenhof, die Esperantobedacht ter bevordering van de wereldvrede, na een eeuw toch uitdooft?Te gast is de jonge Esperantist Marc Konijnenberg, die als vrijwilliger Esperanto onderwees in de Poolse geboortestad van Zamenhof.

  • Het Spoor Terug, Huisvrouw op de prairie

    Jul 28 2019

    Over de ontdekking van een bijzonder dagboek: van een huisvrouw die maandenlang tussen de Indianen leefde.In het jaar 1911 verbleef hoogleraar C.C. Uhlenbeck drie maanden onder de Blackfeet indianen bij Montana. Terwijl hij de taal van de Zwartvoetindianen bestudeerde, hield zijn vrouw Willy een gedetailleerd dagboek bij van hun belevenissen op de prairie. Onderzoeker Mary Molenaar (de dame op de foto) ontdekte het dagboek bijna honderd jaar later in het archief van een Canadees museum en wist d...more

  • De Vakantieman, tipt middeleeuws Egmond-Binnen

    Jul 28 2019

    Deze week tipt onze vakantieman (m/v) Egmond-Binnen. Docent middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Leiden Thijs Porck weet namelijk dat daar fascinerende sporen van de middeleeuwse geschiedenis te vinden zijn. In de10e-eeuwse abdij, in een indrukwekkend archief, én in biologisch speciaalbier dat gebrouwen wordt met heilig water.

  • Cinema OVT: De Jezus van Pasolini, het evangelie volgens Matteus

    Jul 28 2019

    Zo kenden we Jezus nog niet: als revolutionair, die zoals revolutionairen nu eenmaal eigen is, zichzelf heel graag hoorde preken en praten. Totdat Pier Paolo Pasolini in 1964 zijn Il Vangelo Secondo Matteo maakte. Jezus heiligheid is daarin niet van de hemel, maar van de aarde, precies zoals het passend zou blijken in de jaren zestig, waarin de verlosser in hetzelfde rijtje terecht kwam als Che Guevara en andere mensheid bevrijders.Jezus wordt in de zwart wit-film gespeeld door een economiestude...more

  • Het Spoor Terug, De Watermeesters

    Jul 21 2019

    De waterschappen. Die staan voor bioplastic uit mensenpoep en hypermoderne dijken, maar ook voor de aloude muskusrattenvanger en peilbeheerders die al honderden jaar de waterhoogte regelen op ons vlakke land. De waterschappen zijn ouder dan provincies, gemeentes en landbestuur, komen uit de middeleeuwen toen er nog nauwelijks overheid was. Op 20 maart konden we er weer op stemmen. Maar veel te kiezen was er niet. Een stem voor de waterschappen is vooral van ritueel belang, want Nederland is een ...more

  • Eerste Europeaan arriveerde 210 duizend jaar geleden

    Jul 21 2019

    Dat de geschiedenis van de homo sapiens in Afrika begon, dat is zeker. Maar wanneer waagde de eerste mens de oversteek naar Europa? Tot voor kort dacht men dat dat 45.000 jaar geleden gebeurde. Maar volgens de Griekse paleoantropoloog Katerina Harvati vond die oversteek al veel eerder plaats: zij ontdekte een mensenschedel uit een Griekse grot die maar liefst 210.000 jaar oud was. Tijd om de Europese geschiedenis te herschrijven?

  • De Vakantieman, tipt oerbos Polen

    Jul 21 2019

    Deze week tipt onze vakantieman (m/v) het oerbos in Polen als reisbestemming. De Pools-Nederlandse Dore van Duivenboden, historica en journalist, kwam er zelf voor het eerst toen ze de serie Moja Polska maakte voor de VPRO.

  • Cinema OVT: The Great Dictator

    Jul 21 2019

    Natuurlijk hielp satire niet, weten wij achteraf, en Chaplin zelf zei nadien dat hij de film nooit gemaakt zou hebben als hij had geweten hoe verschrikkelijk Hitler was. Desondanks is The Great Dictator een monument: voor de humaniteit en tegen totalitaire megalomanie. De film vertelt het verhaal van een eenvoudige joodse kapper en van de dictator Adenoid Hynkel, in wie het onmogelijk is Hitler niet te herkennen. Hynkel is een geval. Hij spreekt een raar soort brabbel-Duits, maakt hysterische gr...more

  • Het Spoor Terug, een jurk voor Hannah

    Jul 14 2019

    Hannah is 26, een millenial. Ze groeide op in Nederland en Schotland, haar vrienden komen uit verschillende landen, ze is politiek bewust, ze is feminist, ze heeft een druk leven. Dus, toen Hannah een aanzoek kreeg van haar Amerikaans/Britse vriend om te gaan trouwen, begon ze zich allerlei vragen te stellen. Kan dat wel, trouwen? Hoe moet dat dan? Wat vindt mijn nog ongetrouwde vriendenkring daarvan? Hoe kan je zoiets traditioneels doen zonder je idealen van gelijkheid, zelfstandigheid en eigen...more

  • De Vakantieman, een kerk in Zaventem

    Jul 14 2019

    In de lokale kerk van het kleine dorpje Zaventem (vooral bekend van het nabijgelegen vliegveld) bevindt zich een van de topstukken van de Barok, een schilderij van Sint Maarten, geschilderd door Antoon van Dyck. Te gast Jonas Roelens, gastprofessor kunstgeschiedenis aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Gent

  • Cinema OVT: Boyz n the hood

    Jul 14 2019

    De film beleefde zijn wereldpremière negen maanden voor de rassenrellen in Los Angeles naar aanleiding van de mishandeling van de zwarte taxichauffeur Rodney King door blanke politieagenten. Het was alsof de actualiteit in 1992 het thema van de film Boyz n the Hood pijnlijk bevestigde. Diep ingesleten racisme aan de witte kant van de samenleving en fundamenteel geweld in de grootstedelijke getto’s. Er was geen ontkomen aan. In de werkelijkheid niet en in het verhaal van de film niet.Een jonge zw...more

  • 100 jaar de Vrije School

    Jul 14 2019

    Het is de school van de bewegingskunst der euritmie en van de kleurenleer. De school waar kinderen manden leren vlechten, en de school waar de dag begint met een spreuk of een lied. We hebben het over de Vrije School. Die school, opgericht door de oervader der antroposofie Rudolf Steiner, bestaat dit jaar 100 jaar en is populairder dan ooit. Te gast over oorsprong en ontwikkeling van de Vrije School is Jan Dirk Imelman, emeritus hoogleraar pedagogiek aan de Universiteit Groningen. Hij schreef in...more

  • Het Spoor Terug, Tempo Doeloe, een knellende omhelzing

    Jul 07 2019

    Tempo Doeloe betekent letterlijk ‘de tijd van vroeger’ in Nederlands-Indie. Maar het is vooral de geheimzinnige plek 'waar je herinneringen leven aan een niet meer bestaand land in een niet meer bestaande tijd'. Die hoef je zelfs niet te hebben meegemaakt, want tempo doeloe lift mee door de generaties heen. Freriks (geboren in 1954 te Djakarta) wil die bijzondere nostalgie vieren en loskoppelen van de Nederlandse koloniale misdaden. Maar kan dat wel? Radiomaker Marten Minkema spreekt Kester Frer...more

  • Doorbraak in Italiaans verdwijningsmysterie?

    Jul 07 2019

    Een van de meest tot de verbeelding sprekende vermissings zaken uitde Italiaanse geschiedenis wordt wellicht komende donderdag opgelost, als twee graven op een kerkhof aan de voet van de St Pieter, op last van het Vaticaan, worden geopend. Het gaat om de zaak van Emanuela Orlandi, die in 1983, op 15jarige leeftijd verdween, en waarover sindsdien talloze verhalen en complottheorieën de ronde doen. Vaticaanwatcher van het dagblad Trouw, Stijn Fens is tegast.

  • De Vakantieman, een droog meer in Abruzzo, Italie

    Jul 07 2019

    De Vakantieman van deze week is classica Willemijn van Dijk, die eerder dit jaar bij ons te gast was met haar historische roman Het wit en het purper. Een roman die zich afspeelt aan het hof van keizer Claudius. Eerder schreef Willemijn van Dijk ook De opvolger, een biografie van Tiberius, en twee historische zeer verantwoorde reisgidsen: Puglia en Via Roma.Haar vakantietip brengt ons deze week naar de Italiaanse streek Abruzzo naar een niet meer bestaand meer.

  • Cinema OVT: Lawrence of Arabia

    Jul 07 2019

    Hij lijdt aan een zwaar Messiascomplex. Zijn zelfgestelde opdracht: de Arabieren in het Midden Oosten bevrijden van het Turkse-Osmaanse juk. Want dat de baardige en barbaarse bedoeïenen dat zelf kunnen is ondenkbaar. We hebben het over Lawrence of Arabia, de ooit werkelijk bestaande Engelse officier die in de gelijknamige film mythische proporties krijgt. In de zomerserie 'Cinema OVT, over filmklassiekers die het verschil maakten’ deze week: Lawrence of Arabia. Deze film werd in 1962 opgenomen i...more

  • Waardevol afval, Brons

    Jun 30 2019

    “Gooi maar weg, het is te duur.” Archeoloog David Fontijn deed jarenlang onderzoek naar overblijfselen uit de bronstijd. Hij verbaasde zich over het feit dat destijds de meest waardevolle spullen werden weggegooid. Archeologe en jeugdboekenschrijfster Linda Dielemans verwerkte de gegevens uit dat onderzoek in haar nieuwste boek 'Brons' en is te gast.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Jun 30 2019

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken, met ditmaal: 'De onzichtbare keizer' van Mark Braude'Synodestad' van Fred van Lieburg'Het virus van de betrokkenheid. Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis 1935-1989' van Huub Sanders'De prijs van het paradijs. De invloed van zelfmoordterroristen' van Iain Overton

  • Het Spoor Terug: Lichtschepen

    Jun 30 2019

    25 jaar geleden werd het laatste Nederlandse lichtschip, de Noord-Hinder van haar positie bij de Noord Hinder bank, naar Rotterdam gesleept. Daarmee kwam een einde aan het melancholieke bestaan van de Nederlandse lichtschepen: vaartuigen met een vuurtoren midscheeps, die gedoemd waren altijd voor anker te liggen. Vijf opvarenden kijken terug in deze documentaire gemaakt door Mathijs Deen.

  • Economie van de slavernij

    Jun 30 2019

    De opbrengst van de slavernij was enorm. Eindelijk zijn er harde cijfers. Deze week is het eindrapport gepubliceerd van een vijf jaar durend onderzoek naar het belang van de van de Atlantische slavernij voor de Nederlandse economie. Die blijkt groot geweest te zijn, vergelijkbaar met die van de haven van Rotterdam tegenwoordig. Onderzoekers Pepijn Brandon en Ulbe Bosma zijn te gast.

  • De Nederlandse identiteit

    Jun 30 2019

    “De Nederlandse identiteit bestaat”, althans, dat vinden we zelf. Zo blijkt uit “Denkend aan Nederland”, een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau naar wat Nederland voor de Nederlanders betekent. Willem Frijhoff schreef bij deze rapportage een essay over de Nederlandse identiteit in historisch perspectief en komt daarover vertellen.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Jun 30 2019

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Computerziektegeschiedenis

    Jun 30 2019

    Al vrij snel na het ontstaan van de PC ontstond er ook een vijand voor het nieuwe apparaat: het computervirus. Volgende week donderdag opent de tentoonstelling Malware, in Het Nieuwe Instituut. Een tentoonstelling over de geschiedenis en evolutie van dit virus aan de hand van de meest beruchte voorbeelden, van Trojaanse Paarden tot e-mailwormen. Samensteller Bas van de Poel vertelt erover.

  • Cannabismuseum

    Jun 30 2019

    Amsterdam heeft er weer een museum bij: het Cannabismuseum. Curator van het museum Thijs Roes geeft een beeld van de eeuwenlange geschiedenis van de plant, de teelt, het gebruik ervan en de strijd ertegen.

  • Stonewall

    Jun 23 2019

    Aankomende week is het precies vijftig jaar geleden dat in New York de zogeheten Stonewall-rellen begonnen. Aanleiding voor de ludieke homodemonstraties was de inval van politieagenten in burger in de homobar The Stonewall Inn in New York. De Stonewall-rellen, met leuzen als ‘Gay Power’, vormden de belangrijkste inspiratiebron voor de gay-parades over de gehele wereld. Historica Anna Tijsseling komt praten over de erfenis van Stonewall.

  • 'Reparations' terug op de Amerikaanse politieke agenda

    Jun 23 2019

    '40 acres and a mule': dat was wat de Amerikaanse overheid na de burgeroorlog als tegemoetkoming had beloofd aan de vrijgemaakte slaven. De belofte werd nooit vervuld, maar het idee dat die zogeheten 'reparations' er alsnog moeten komen is onder Democratische politici weer populair. De afgelopen week werd erover gedebatteerd in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Hoe groot is de kans dat de reparations er toch nog zullen komen, en hoe zou een systeem van reparations er in de praktijk uit zi...more

  • Philipp Bloms queeste naar het verhaal van zijn viool

    Jun 23 2019

    Hij wilde het liefst violist worden, maar werd historicus. En niet zomaar een historicus, maar een schrijver van belangrijke en gedegen boeken over het Europa van de twintigste eeuw. Ondertussen speelde hij voor zijn plezier viool op een vroeg achttiende-eeuws instrument dat door vele handen is gegaan. De historicus ging op zoek naar de man achter zijn viool, de vioolbouwer die zijn instrument de prachtige warm klank gaf. Hij beschreef zijn tocht in ‘Een Italiaanse reis. Een zoektocht naar de he...more

  • Oorlog en vrouwenarbeid

    Jun 23 2019

    De Tweede Wereldoorlog bracht, behalve veel narigheid, ook een goed ding teweeg: de oorlog bevorderde de emancipatie van de vrouw. Amerika had haar fabrieksarbeidster Rosie the Riveter, maar ook in Nederland gingen vrouwen aan het werk. Ze vervingen de mannen die waren opgeroepen voor de verplichte ‘Arbeitseinsatz’ in Duitsland. Na de oorlog werd onder de leuze ‘gezinsherstel is volksherstel’ aan deze verworvenheid snel een eind gemaakt. Historica Alies Pegtel komt praten over de kortstondige do...more

  • Marc Jansen over Ruslands worsteling met het verleden

    Jun 23 2019

    Het Rusland van Vladimir Poetin zit met een zware erfenis. Twee wereldoorlogen, twee revoluties, een burgeroorlog, decennia van sociale experimenten en een jacht op 'vijanden van het volk' hebben in nog geen veertig jaar minstens vijftig miljoen mensen het leven gekost. De Rode Utopie is nooit werkelijkheid geworden, waardoor de Russen terug blijven vallen op het verleden. Maar op welk verleden? Dat van Stalin? Dat van de tsaar? Marc Jansen schreef ‘De toekomst die nooit kwam’, over het Russisch...more

  • Kousenband-Willem

    Jun 23 2019

    Koning Willem-Alexander is deze week geslagen als ridder in de oudste Britse ridderorde, de ‘Most Noble Order of the Garter’ oftewel de Orde van de Kousenband. Leden van deze ridderorde uit de veertiende eeuw worden sinds 1946 benoemd door het Britse kabinet. Maar waaraan verdient onze Willem het voorrecht om opgenomen te worden in deze voormalige hoofse orde, bezeten van hoge idealen? David Onnekink is te gast.

  • Het Spoor Terug: Een vreemde eend tussen de kippen

    Jun 23 2019

  • Column Micha Wertheim

    Jun 23 2019

    De column is deze week van Micha Wertheim.

  • Westerbork

    Jun 16 2019

    Directeur Dirk Mulder stond aan de wieg van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, dat van het voormalig doorgangskamp de herdenkingsplek maakte voor het lot van de joden in de Tweede Wereldoorlog. Nu hij, pensioengerechtigd, dertig jaar later afzwaait, krijgt hij doodsbedreigingen omdat hij de exclusiviteit van de tragische joodse historie zou ondermijnen. Westerbork en Mulder wilden namelijk deze week de Nacht voor de Vluchtelingen, de jaarlijkse solidariteitswandeltocht, laten starten vanui...more

  • Standbeeld voor Corry Tendeloo

    Jun 16 2019

    Ze was misschien wel de belangrijkste feministe in de Tweede Kamer: Corry Tendeloo, fractielid van de PvdA. Ze vocht tegen het ontslag van gehuwde vrouwen dat tot 1956 bestond, en dat dankzij haar werd afgeschaft. En ze verzette zich tegen de zogeheten bij wet vastgelegde handelingsonbekwaamheid van de gehuwde vrouw. Ook die sneuvelde door haar toedoen. Hoogste tijd dus voor een standbeeld vindt Vogue-columniste en historica Madeleijn van den Nieuwenhuizen. Ze is samen met Hedy d’Ancona te gast....more

  • Netflix-serie over verkrachtingsdrama

    Jun 16 2019

    Het veroorzaakte grote opschudding in 1989. Een witte jonge vrouw werd tijdens het joggen in Central Park op gruwelijke wijze verkracht en voor dood achtergelaten. Voor de brute misdaad werden vier zwarte jongens en een gekleurde jongen ten onrechte veroordeeld. Over het drama is nu op Netflix de serie ‘When They See Us’ te zien, die veel debat en discussie teweeg brengt in de Verenigde Staten. Amerikaniste Marka Valenta komt praten over de serie en de ophef.

  • Hongkong en China

    Jun 16 2019

    Ruim een miljoen mensen protesteerden deze week tegen de omstreden uitleveringswet in Hongkong. De wet moet het mogelijk maken criminelen voortaan uit te leveren aan China en daar te laten berechten in plaats van in Hongkong. Het massale protest komt voort uit de angst dat Hongkong haar resten autonomie verliest aan China, waar het sinds 1997 met behoud van privileges bij hoort. Maar hoe zit het eigenlijk met Hongkong en China en hoelang nog behoudt het staatje binnen de reuzenstaat enige zelfbe...more

  • Het Spoor Terug: De fotograaf van Apocalypse Now

    Jun 16 2019

    De Nederlandse fotograaf Chas Gerretsen was erbij toen Francis Ford Coppola zijn klassieker ‘Apocalypse Now’ maakte. Coppola wilde namelijk een echte oorlogsfotograaf op zijn set. Als voorbeeld voor de gestoorde fotograaf uit het filmscript Dennis Hopper. En dat werd dus Chas Gerretsen. De fotograaf kijkt met documentairemaker Lejo Siepe terug op de film en zijn leven.

  • Hebdomada Papae

    Jun 16 2019

    Deze week kwam Radio Vaticana met een primeur: een nieuwsuitzending. De wekelijkse nieuwsshow krijgt de titel ‘Hebdomada Papae’ oftewel ‘De week van de paus’. Het initiatief van het Vaticaan is geen poging het deels ‘vergeten’ kerk-Latijn te redden, maar moet gezien worden in het kader van het levend houden van deze schone taal, aldus het Vaticaan. Het enige probleem is, hoe woorden te vinden die in de Romeinse tijd nog niet bestonden. Classicus Steve van Beek is te gast.

  • Dwangarbeidmeisjes van de Goede Herder

    Jun 16 2019

    Deze woensdag verscheen een rapport over geweld in de jeugdzorg van de Commissie De Winter. Een deel van dat rapport velde ook een oordeel over de zogeheten ‘meisjes van de Goede Herder’. De meisjes die werkten voor deze zustercongregatie verrichtten tussen 1860 en 1978 allerhande arbeid die wij nu zouden benoemen als dwangarbeid en wellicht als moderne slavernij. Meestal ging het om ongehuwd zwangere vrouwen, misbruikte meisjes, voormalige prostituees en weesmeisjes. Hoogleraar victimologie van...more

  • De column van Abdelkader Benali

    Jun 16 2019

    De column is deze week van Abdelkader Benali.

  • Surinaamse familiegeschiedenis

    Jun 09 2019

    Hij was een arme ongeschoolde Hindoestaan, zij een arme katholieke Surinaamse vrouw. Ze trouwden in 1955 op z’n Hindoestaans. Welbeschouwd trouwden ze niet alleen met elkaar, maar ook met hun familie, hun tradities en religies. Een zoon uit het huwelijk, de Surinaamse voormalige politicus Stanley Raghoebarsing, tekende onder het pseudoniem K.R. Sing de geschiedenis van zijn vader en moeder op. In het boek ‘Uit de klei van Saramacca’ kijkt hij terug op zijn zowel Hindoestaanse als katholieke root...more

  • Papa was Priester

    Jun 09 2019

    Hij hield het heel lange geheim voor haar. En zij had heel lang een vermoeden dat er iets met hem was. Dat kon ze zien aan allerhande kleinigheden, als hij een reisgebedje opzei voor ze op stap gingen, of als zijn horloge even zegende voordat hij het weglegde. Hij was, kortom, een gewezen priester en zij is zijn dochter. Over zijn weg naar het priesterschap toe en zijn weg ervan af, schreef ze het boek ‘Mijn vader was priester’. Joep en Katja Kreukels zijn te gast.

  • Noerejev

    Jun 09 2019

    Er is een nieuwe documentaire over het leven van Rudolf Noerejev, één van de beroemdste balletdansers ter wereld die uitgroeide tot een icoon van de popcultuur van zijn tijd. De film bestrijkt de periode vanaf het begin van zijn carrière tot aan het moment dat hij vanuit de Sovjet-Unie overliep naar het westen. De documentaire portretteert niet alleen de danser maar geeft ook een tijdsbeeld waarin de Koude Oorlog op zijn hoogtepunt was, de periode waarin Rudolf Noerejev uitgroeide tot een cultur...more

  • Marga Minco's 'bewariër'

    Jun 09 2019

    Het is een bizar toeval. Afgelopen week bleek dat schrijfster Marga Minco dit jaar de P.C. Hooftprijs kreeg uitgereikt door de kleinzoon van een echtpaar dat in haar leven een uiterst pijnlijke rol heeft gespeeld. De ouders van Marga Minco hadden namelijk, voor ze door de nazi’s gedeporteerd zouden worden en in Sobibor vergast, hun spullen in bewaring gegeven bij de grootouders van de huidige bestuursvoorzitter van de P.C.Hooftprijs. Na de oorlog had Marga Minco de spullen tevergeefs bij hen pro...more

  • Het Spoor Terug: Voetbalvrouwen

    Jun 09 2019

    Op 11 juni speelt het Nederlands vrouwenelftal haar eerste wedstrijd op het WK in Frankrijk. Als Europees kampioen hebben de vrouwen de favorietenstatus en trekken volle stadions, maar dat is heel lang anders geweest. Nog tot 1971 waren KNVB-voetbalvelden voor vrouwen verboden terrein. Wat was er allemaal voor nodig om het huidige succes te bereiken? Wies Bakker vroeg het aan de voetbalheldinnen van toen en nu. Een herhaling uit 2017.

  • De column van John Jansen van Galen

    Jun 09 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Babistan

    Jun 09 2019

    ‘Wegwezen Satan’ en ‘We willen niet in Babistan leven’, klonk het deze week op het Wenceslasplein in Praag. Tienduizenden demonstranten riepen premier Andrej Babis op om op te stappen, want de premier zou 17 miljoen euro aan Europees subsidiegeld hebben misbruikt voor eigen zaken. En dit is niet de eerste keer dat om Babis de sfeer van corruptie hangt. Wat is de achtergrond van de electorale macht van Babis en wat is er aan de hand met het land van de Fluwelen Revolutie, die in 1989 indruk maakt...more

  • 50 jaar Woodstock

    Jun 09 2019

    Woodstock is dit jaar een halve eeuw oud, en ons eigen Woodstock, Pinkpop, nadert die leeftijd ook. Hét moment om terug te blikken. Bij ons is cultuurfilosoof en schrijver Maarten Doorman, die in zijn boek De Romantische Orde een hoofdstuk over Woodstock schreef.

  • Tolkien

    Jun 02 2019

    Hij wordt wel de vader van de fantasy genoemd. Zowel Harry Potter als Game of Thrones zijn schatplichtig aan hem. We hebben het natuurlijk over J.R.R. Tolkien, de schrijver van de wereldberoemde trilogie ‘The Lord of the Rings’ en ‘The Hobbit’. Zijn leven is nu verfilmd, en het is een spannende film geworden over de broederschap van kostschooljongens en de ervaring als frontsoldaat in de Eerste Wereldoorlog. De film gaat volgende week donderdag in première en wordt besproken door Thijs Porck, do...more

  • Onze geschiedeniscanon op de schop

    Jun 02 2019

    Onze historische canon, u weet wel, de 50 vensters op de vaderlandse geschiedenis, moet op de schop.Dat wil althans Minister van Engelshoven van Onderwijs. De vrouwen zijn er in ondervertegenwoordigd, en - belangrijker - de canon heeft te weinig aandacht voor de schaduwzijden van onze historie en moet daarom volgens de minister herijkt. We spreken historicus Chris van der Heijden, die al weer 6 jaar geleden het boek De Zwarte Canon schreef, om de officiele canon wat waarheidsgetrouwer te maken.

  • Keppel

    Jun 02 2019

    ‘Ik kan Joden niet aanbevelen om altijd en overal een keppeltje te dragen’, zei Felix Klein afgelopen week. De uitspraak van de Duitse regeringsadviseur voor de bestrijding van het antisemitisme schoot velen in het verkeerde keelgat. Er was in Duitsland veel kritiek en in Nederland werd een speciale demonstratieve ‘Keppel Op-dag’ georganiseerd. Maar hoe is het gesteld met het groeiende antisemitisme en waar komt de traditie van het keppeltje eigenlijk vandaan. Journaliste en rabbijn Tamarah Beni...more

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Jun 02 2019

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken, met ditmaal:'Onweer. Een kleine cultuurgeschiedenis 1752-1830' van Jan Wim Buisman'Bouwmeesters en zedenmeesters. Geschiedbeoefening in Nederland tussen 1830 en 1870' van Pieter Huistra'Adolf Hitler. Ondergang', het tweede deel van de Hitlerbiografie van Volker Ullrich‘De geheugenlozen. De herinnering als wapen tegen populisme’ van Geraldine Schwarz.

  • Het Spoor Terug, Mannen met baarden, over Ernest Hemingway

    Jun 02 2019

    Dit jaar is het 120 jaar geleden dat Ernest Hemingway werd geboren. Vandaar dat er een extra bijzondere editie van de Hemingway look-a-like contest in Florida plaatsvindt. Ieder jaar verzamelen 150 mannen zich in het zuidelijkste puntje van Florida om te strijden om de titel van best lijkende Hemingway. Laura Stek ging eerder naar Key West om te zien hoe de deelnemers zich met de schrijver identificeren, welk beeld ze van Hemingway hebben en hoe dat beeld gecreëerd is. Want Hemingway, zo blijkt ...more

  • Geelvinck Muziek Museum in gevaar

    Jun 02 2019

    Deze week opent het Geelvinck Muziek Museum in Zutphen een expositie over oosterse betovering van westerse achttiende-eeuwse muziek. Daarbij moeten we bijvoorbeeld denken aan het zeer bekende wijsje Alla Turca van Mozart dat in het museum op een vroeg negentiende-eeuwse Weense fortepiano is te horen. Maar misschien is het wel de laatste tentoonstelling in het museum, want de armlastige gemeente Zutphen heeft het museum de wacht aangezegd. De Gemeente is bijna failliet en wil het museum niet lang...more

  • De column van Nazmiye Oral

    Jun 02 2019

    De column is deze week van Nazmiye Oral.

  • D-Day bevrijdingssjournaals

    Jun 02 2019

    Aanstaande 6 juni is het 75 jaar geleden dat de invasie in Normandië begon. De operatie die bekend kwam te staan als D-Day luidde de bevrijding van West-Europa in. Vanaf volgende week maandag kijkt het NOS-journaal met een extra historisch zogeheten bevrijdingsjournaal terug op D-Day en de dagen die eraan vooraf gingen. Te gast is Herman van der Zandt, presentator van de bevrijdingsjournaals.

  • Zoektocht naar Doggerland, 'Lied van de Tijd'

    May 26 2019

    Ruim 7000 jaar geleden, in Brexitloze tijden, zaten Engeland en het vasteland van Europa nog gewoon aan elkaar vast. Het gebied heette Doggerland en bestond uit een gigantisch laagland dat de oostkust van Engeland verbond met onder meer Nederland. Er liepen mammoeten rond, jagers en verzamelaars in berenvellen en allerhande diersoorten. Het gebied verdween in 5000 voor Christus - dankzij een stijgende zeespiegel - voorgoed onder water. Julia Blackburn ging in haar boek ‘Lied van de tijd’ op zoek...more

  • Vrijwilligers voor de Waffen-SS

    May 26 2019

    Circa 25.000 Nederlandse mannen meldden zich tijdens de bezetting aan bij de Waffen-SS. Ze gingen veelal naar het Oostfront om te vechten tegen het communistische spook. Geen ander Europees land leverde zoveel vrijwilligers voor Hitlers keurtroepen als Nederland. Wat bezielde de mannen, uit welke kringen kwamen zij, en hoe verging het deze als landverraders gebrandmerkte mannen na de oorlog? Evertjan van Roekel onderzocht persoonlijke dossiers van ex-SS’ers en schreef ‘Veldgrauw. Nederlanders in...more

  • Trinta di mei, Curacao

    May 26 2019

    Het begon als een staking, maar het werd al gauw een volksopstand. Trinta di mei oftewel ‘dertig mei’ 1969 is een gebeitelde datum in Curaçao. Op die dag, volgende week vijftig jaar geleden, was het geduld van de zwarte en gekleurde arbeidersbevolking met het witte bevoorrechte regime op. Het werd tijd voor verandering en sociale hervormingen. Maar kwamen die er ook, en hoe kijkt Curaçao terug op de opstand van toen?

  • Het Spoor Terug: Bommen op Den Helder

    May 26 2019

    ‘En toen hoorde ik voor het eerst dat meest sinistere, meest satanische geluid dat de schepping ooit gekend heeft: het gieren van neerkomende bommen.’ Een citaat van schrijver Anthony van Kampen over het eerste Duitse bombardement op Den Helder op 14 mei 1940, een paar uur na de capitulatie. Er zullen nog meer dan 150 bombardementen volgen, maar dan door geallieerde vliegtuigen. En dat al vanaf eind mei 1940. Daarmee is Den Helder veruit de meest gebombardeerde stad van Nederland. Een spookstad ...more

  • Einsteins zonsverduistering, 100 jaar geleden

    May 26 2019

    Het was de belangrijkste zonsverduistering in de geschiedenis van de wetenschap, want ze ‘bewees’ op 29 mei 1919 Einsteins relativiteitstheorie. Er werd dan ook werk van gemaakt met wetenschappelijke experimenten door deskundigen, zowel tijdens de verduistering als daarna. Wetenschapsjournalist Govert Schilling komt praten over de verduistering die de doorbraak van Einstein betekende.

  • De column van Abdelkader Benali

    May 26 2019

    Rotterdam en zijn geschiedenis

  • Buitenechtelijke Hendrikszoon

    May 26 2019

    Nederland was in 1979 vol van de ontdekking: de erkend schuinsmarcheerder prins Hendrik, de echtgenoot van Wilhelmina, bijgenaamd Varkens Heintje, zou een buitenechtelijke zoon hebben gehad, Pim Lier. Uit recent opengestelde documenten uit het Nationaal Archief blijkt hoe het koningshuis in de jaren twintig en dertig haar best deed de onthulling ervan te voorkomen. Oranjehistoricus Dik van der Meulen dook in de papieren van de affaire-prins en zijn nazaat en schreef in ‘Historisch Nieuwsblad’ ee...more

  • Aladdin

    May 26 2019

    Deze week gaat de film Aladdin in première. De musicalfilm van Disney is gebaseerd op de gelijknamige animatiefilm die weer is geïnspireerd op de sprookjes van Duizend-en-een-nacht. Deze keer zijn Aladdin en prinses Jasmine geen getekende figuurtjes, maar levensechte acteurs. Maar hoe zit het ondertussen met de geromantiseerde weergave van de Arabische wereld? Is Aladdin inmiddels vrij van westerse stereotyperingen of hangen er nog wat zogeheten oriëntaalse eigenschappen aan hem? Arabiste en cul...more

  • Koopman met ballen

    May 19 2019

    De Nederlandse koopman uit de Gouden Eeuw. Hij was, zei men, verwijfd en te zachtaardig. Tegelijkertijd werd beweerd dat hij een eersteklas winstzuchtig, kwaadaardig en onbetrouwbaar geval was. Thuis viel hij soms nog wel een beetje mee, maar in de kolonie gedroeg hij zich als een superieur beest, een christen onwaardig. Historica Dorothee Sturkenboom ging op zoek naar de toegedichte elementen van vrouwelijkheid en mannelijkheid van de vaderlandse koopman en schreef ‘De ballen van de koopman’. D...more

  • Het Spoor Terug: De Duiven

    May 19 2019

    Het was ‘een kleine wereld in een grote’: het nieuwe burgerweeshuis dat in 1960 in Amsterdam aan het IJsbaanpad in gebruik genomen werd. Architect Aldo van Eyck creëerde een complex dat oogde als een kashba of een labyrint. Wezen, maar ook uit huis geplaatste kinderen werden er onderverdeeld in verschillende groepen: de meeuwen, de merels, de duiven en de eagles. Hoe hebben zij hun verblijf ervaren? En wat waren de idealen achter het complex?

  • Game of Thrones

    May 19 2019

    Reuzen, draken, ridders, drakendoders, jonkvrouwen. Ze komen allemaal voor in de serie Game of Thrones. Aanstaande zondag is het na acht seizoenen griezelen en smelten voorbij met de fantasy-pret, gebaseerd op middeleeuwse mythen en legendes. Middeleeuwenkenner Sanne Frequin neemt ons mee naar de wereld van verraad en trouw en vertelt over het geheim achter de succes-serie.

  • Deutschlandlied

    May 19 2019

    Er is weer eens gedoe over Das Deutschlandlied. Het volkslied zou, ondanks verwijdering van de besmette beginzin Deutschland, Deutschland Uber alles, herinneringen oproepen aan de nazitijd en bovendien niet aanslaan bij de vele voormalig Oost-Duitsers. Dat althans zegt Bodo Ramelow, minister-president van de oostelijke Duitse deelstaat Thüringen. De politicus pleit voor een nieuw inclusief volkslied. Journalist en correspondent Nederland voor Duitsland Annette Birschel komt praten over nieuwe en...more

  • Column Abdelkader Benali

    May 19 2019

    De column is deze week van Abdelkader Benali.

  • Circuit Zandvoort

    May 19 2019

    Het komt er toch van: het circuit van Zandvoort wordt na 30 jaar uit bedrijf te zijn geweest in ere hersteld. Zandvoort krijgt het Formule 1-circus met Max Verstappen over de vloer. Het circuit is in 1948 gebouwd op het puin van de door de Duitsers vernietigde badplaats, die voor de oorlog een van de strandparels was van Nederland. Maar wat deed de racebaan met Zandvoort en wat gaat het nieuwe circuit van prins Bernhard junior voor de badplaats betekenen?

  • Apartheid-stadje Welkom

    May 19 2019

    Welkom heette het goudmijnstadje dat door fotograaf Ad van Denderen en journalist Margalith Kleijwegt in de tijd van de apartheid in boekvorm werd vastgelegd. Nu, decennia nadien, reisden auteur en fotograaf opnieuw naar het stadje om verslag te doen van Welkom in het nieuwe bevrijde Zuid-Afrika. Daarbij werden ze bijgestaan door fotograaf Lebohang Tlali, die indertijd opgroeide in het stadje en de auteurs liet weten dat hun boek over zijn geboorteplaats ‘zijn leven veranderde’. Het nieuwe boek ...more

  • Vijftig jaar wervingsverdrag Marokko-Nederland

    May 12 2019

    Volgende week dinsdag is het precies een halve eeuw geleden dat Nederland en Marokko een wervingsverdrag ondertekenden waarin de Marokkaanse arbeidsmigratie naar ons land officieel werd geregeld. De migranten heetten toen nog gastarbeiders en zouden hier tijdelijk verblijven. Inmiddels telt Nederland 400.000 burgers met een Marokkaanse achtergrond. Kortom, ze horen bij Nederland, als klompen bij Volendam. Maar hoe is het de eerste en de volgende generaties vergaan? Historica Nadia Bouras en Abdo...more

  • Paradijslust

    May 12 2019

    De hof van Eden, Columbus meende hem gevonden te hebben, en zo ook Amerigo Vespucci. De zoektocht naar de tuin der lusten van Adam en Eva hield de mensheid generaties lang bezig. God had het paradijs alleen maar tijdelijk op slot gedaan voor de zondige mens, meende men zeker te weten. Journalist en historicus Tom Buijtendorp schreef ‘Het ware paradijs’ en ging in het voetspoor van vroegere Edentuiniers op drie continenten op zoek naar overblijfselen van de hof. De auteur is te gast.

  • Met Aletta de wereld rond

    May 12 2019

    We kennen haar als het boegbeeld van de eerste vaderlandse feministische golf. Dat Aletta Jacobs ook de wereld rond reisde ten bate van de vrouwenzaak is minder bekend. Toch trok ze in 1911 en 1912 van Duitsland naar Finland, van Japan naar China, en van Egypte naar Zuid-Afrika om het vrouwenkiesrecht te bepleiten. Ruim honderd jaar later is haar wereldreis voor televisie overgedaan om te kijken hoe het inmiddels ter plekke met de zaak van de vrouwen is gesteld. Zondagavond is de eerste afleveri...more

  • Mens als natuurramp

    May 12 2019

    Deze week kwam een schokkend VN-rapport uit over biodiversiteit. Daarin werd de noodklok geluid over de staat van het leven op aarde: ruim een miljoen soorten dreigen uit te sterven, en de biodiversiteitscrisis is even zorgwekkend is als het klimaatprobleem. Of de ernst van de situatie tot de mens zal doordringen blijft de vraag. Want de geschiedenis leert ons dat de mens maar weinig oog heeft voor de beesten en planten die we niet op ons bordje verlangen. Zo weet ook Jelle Reumer, hoogleraar pa...more

  • Het Spoor Terug: De Windrevolutie

    May 12 2019

    Nederland zit midden in een windrevolutie, want windmolens zijn het helemaal. Maar hoe zit het met de idealen van begin jaren zeventig toen het motto was: ‘bouw zelf je eigen windmolen’? Documentairemaker Marten Minkema ging op zoek naar pioniers en theologen van de windmolens uit vroegere alternatieve tijden en maakte de documentaire: de windrevolutie.

  • Column Micha Wertheim

    May 12 2019

    De column is deze week van Micha Wertheim.

  • CD over verzetstheoloog Bonhoeffer

    May 12 2019

    Hij was een beroemde predikant en theoloog die al tegen Hitler was, maar Dietrich Bonhoeffer liet het niet bij woorden. Hij stelde een daad en deed mee aan de samenzwering tegen de Führer met als doel hem te doden. De aanslag van 20 juli 1944 mislukte, en Bonhoeffer werd gevangengezet en geexecuteerd. De Zeeuwse folkgroep de Sunshine Cleaners maakte de cd ‘Silent Voices’ met liedjes over leven en werk van Bonhoeffer. Sjef Hermans en Jacqueline Heijmans komen zingen en praten over de beroemde the...more

  • Britse Toetanchamon

    May 12 2019

    Een rijkgevulde grafkamer van een 7e-eeuwse koning. Het werd in 2003 gevonden in het Engelse Essex, en de inhoud van de grafkamer is na jaren van onderzoek en restauratie sinds gisteren in het Engelse Southend Central Museum te bewonderen. The Guardian noemt de vondst “het Britse equivalent van het graf van Toetanchamon.” Of de vondst écht zo bijzonder is, en of we allemaal deze zomer naar Essex moeten, bespreken we met Johan Nicolay, archeoloog bij de Universiteit Groningen en kenner van de vro...more

  • Philip Mechanicus

    May 05 2019

    Zijn verslag over Westerbork, ‘In depot’ is van een van de meest indrukwekkende egodocumenten uit de Tweede Wereldoorlog. De journalist Philip Mechanicus (1889-1944) heeft nu zijn herziene en uitgebreide biografie, geschreven door Koert Broersma, die nieuw materiaal vond over de arrestatie van zijn hoofdpersoon. Daarnaast maakte zijn kleindochter Elisabeth Oets de voorstelling ‘Wachten op transport’. Koert Broersma en Elisabeth Oets zijn te gast.

  • Kampcommandant Gemmeker

    May 05 2019

    Hij was verantwoordelijk voor de deportatie van meer dan tachtigduizend joden vanuit Westerbork naar de vernietigingskampen. Meestal gaf hij persoonlijk, ‘met een wenk met de hand’, het vertreksein voor de treinen. Albert Konrad Gemmeker, commandant van Kamp Westerbork, kreeg na de oorlog tien jaar. Wegens goed gedrag kwam hij na zes jaar weer vrij: in 1951 was hij weer terug in zijn geboortestad Düsseldorf. Moordwerk en karakter van de zogeheten ‘gentleman-commandant’ SS-Obersturmführer Albert ...more

  • Het Spoor Terug: Zuchthaus Siegburg

    May 05 2019

    De student Theo Vogels uit Hilvarenbeek weigerde in april 1943 de zogeheten loyaliteitsverklaring van de bezetter te ondertekenen. In plaats daarvan ging hij bij het verzet. Hij werd gepakt, naar Duitsland getransporteerd en overleed in een kleine cel in een gevangenis in Siegburg, een paar dagen voor de bevrijding. Documentairemaker Rene Oomen reconstrueerde zijn verzetsdaden, gevangenneming en laatste jaren en maakte daar de documentaire Zuchthaus Siegburg over.

  • Heropening moordonderzoek op mentor Thatcher

    May 05 2019

    De Engelse politicus Airey Neave werd in 1979 opgeblazen door een zware autobom. Neave was de mentor van Margaret Thatcher en zou in haar kabinet de portefeuille Noord-Ierland gaan beheren. De geslaagde moordaanslag - waarschijnlijk gepleegd door de IRA - is nooit opgehelderd. In opdracht van Binnenlandse Zaken kijkt Scotland Yard nu opnieuw naar de moordzaak, waarover onlangs het boek ‘The man who was Saturday’ verscheen van historicus Patrick Bishop. Het boek werpt mogelijk nieuw licht op de a...more

  • Cuba na Castro

    May 05 2019

    Al sinds de revolutie in 1959 emigreerden veel Cubanen naar het buitenland, in eerste instantie uit angst voor het communisme en daarna om de 'Speciale Periode' van honger en uitzichtloosheid te ontvluchten. De Cubaans-Nederlandse Yuri Capetillo Hardy keerde voor de reisserie ‘Cuba na Castro’ terug naar zijn geboorteland om te kijken wat er veranderd is. De regisseur, Maaike de Gruyter, is te gast.

  • Concentratiekampjasje

    May 05 2019

    Een gestreept concentratiekampjasje is een van de aangrijpende stukken uit de moderne historische collectie van het Rijksmuseum. Het werd ooit gedragen door kampoverlevende Isabel Wachenheimer. Zij liet een uitgebreid archief na, met vooral fotoalbums. Claartje Wesselink, historica en conservator van het Rijks, zocht de familiegeschiedenis van de Wachenheimers uit en schreef ‘Memory is the Only Paradise. Photographs from a Jewish Family Archive’. De historica is samen met Carol Elon, de dochter ...more

  • Column John Jansen van Galen: De politieke mokerslag door de decennia heen

    May 05 2019

    De politieke mokerslag door de decennia heen

  • Nieuwe homohaat, Amerikaanse haatprediker

    Apr 28 2019

    Hij vindt dat lhbt’ers door overheden geëlimineerd moeten worden, maar wat ook mag, is dat “ze zichzelf een kogel door het hoofd schieten”. Haatprediker Steven Anderson wil op 23 mei naar Nederland komen om zieltjes te winnen. Het COC lobbyt inmiddels tegen de komst van de Amerikaan. Maar wie is de predikant van de Faithful Word Baptist en past zijn optreden, net als de Nashvilleverklaring, in een nieuwe anti-homo golf? Historica Anna Tijsseling is te gast.

  • Moffenmeiden. Over soldatenliefjes, knippers en omstanders

    Apr 28 2019

    Meisjes die kaalgeschoren worden omdat ze het met de Duitsers hadden gedaan. Het zijn even bekende als beschamende beelden. In mei 1945 werden vrouwen die geheuld hadden met de bezetter, de zogeheten moffenmeiden, publiek te schande gemaakt. Journaliste Rianne Oosterom sprak met ooggetuigen, spitte archieven door en ontdekte het laatste slagveld van de Tweede Wereldoorlog: het vrouwenlichaam. Ze schreef ‘Moffenmeiden, over soldatenliefjes, knippers en omstanders’. De schrijfster is te gast.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Apr 28 2019

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Wido Smeets, Goed gerei. Opkomst en ondergang van een (meubelmakers)familieGerard Aalders, Het Instituut. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie als speelbaal van Den Haag en KoningshuisAndrew Roberts, Winston Churchill. De biografie

  • Het Spoor Terug, Karl Marx Universiteit

    Apr 28 2019

    De eerste bezetting door studenten was niet die van het Maagdenhuis, maar was de bezetting van Katholieke Economische Hogeschool in Tilburg in het voorjaar van 1969. Al voor die tijd hadden studenten de letters Karl Marx Universiteit op de gevel van het lesgebouw gekalkt. Die tekst op de muur zou de opstandige studenten tot in lengte van dagen achtervolgen. Want noch in het rode Nijmegen, noch in het hippe Amsterdam verwezen actievoerders zo direct naar de oervader van hun opstandigheid. Paul va...more

  • Gramsci, cultuurmarxist avant la lettre

    Apr 28 2019

    Antonio Gramsci. Wie in Italië komt, die herkent zijn naam wel van de vele pleintjes en straten die naar hem zijn vernoemd. En anders wel van de posters met zijn portret die in linksige universiteitsboekwinkeltjes hangen. Gramsci was een marxistisch filosoof die uitgroeide tot de martelaar van het anti-fascisme, een soort Italiaanse Che Guevarra. Zijn bekendste werk, dat hij optekende in de gevangenis, is nu in het Nederlands vertaald, en voorzien van een voorwoord door historicus Arthur Westste...more

  • Een nieuwe Japanse keizer

    Apr 28 2019

    Op 30 april treedt de Japanse keizer Akihito af, hij is zogezegd oud en der dagen zat. Een dag later, op 1 mei, betreedt zijn opvolger de negen-en-vijftigjarige Naruhito de keizerstroon. Met de kersverse keizer breekt ook een nieuw keizerlijk tijdperk aan. De tijd van ‘harmonie bewerkstelligen’ vervangt de vorige periode, de tijd van de vrede. Japanoloog en hoogleraar in Leden, Ivo Smits komt vertellen over de betekenis van de keizer en de keizerlijke tijdvakken.

  • De avant-gardisten

    Apr 28 2019

    Het was de grote proletarische revolutie die de mens voorgoed zou veranderen. En daar hoorde kunst bij. Zo meenden de nieuwe machthebbers die vijf maanden na de Oktoberrevolutie van 1917 nu wereldberoemde kunstenaars als Marc Chagall en Vasili Kandinsky op hoge ambtelijke posten benoemden. Het huwelijk tussen de avant-gardisten en de bolsjewiki bleek echter maar beperkt houdbaar. Want de nieuwe mens van de kunstenaars paste niet in het program van de Communistische Partij. Ruslandkenner en slavi...more

  • Column Nelleke Noordervliet

    Apr 28 2019

    ' De Arme Loes'