Podcast

OVT

Fragmenten uit OVT, het programma over de onvoltooid verleden tijd, met discussies, reportages en ooggetuigenverslagen.

Afleveringen

  • OVT 17 februari 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

    Feb 17 2019

    Met Kristien Hemmerechts en Hein Van der Brempt over de collaboratie met de Duitse bezetter ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, de winnaar van de Geschiedenis Online Prijs en in Het Spoor Terug: Mary Pos.

  • OVT 17 februari 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

    Feb 17 2019

    Met Peter Brusse over zijn boek 'Ach, Engeland', de goede invasie van de Sovjet-Unie, een bespreking van het boek en de film 'If Beale Street Could Talk', de column van Micha Wertheim en de Islamitische terrorismeklassieker.

  • Noodtoestand Trump

    Feb 17 2019

    Hij wil de muur en hij zal de muur krijgen, koste wat kost. Desnoods door de nationale noodtoestand uit te roepen om zo het Congres buiten spel te zetten. Want dan kan hij 8 miljard dollar bij elkaar harken uit andere departementen zonder bemoeienis van het Congres. Maar durft Trump de noodtoestand ook werkelijk af te kondigen? En wat betekent de noodtoestand eigenlijk, en wie riep hem om welke reden al eerder uit? Amerikaniste Markha Valenta is te gast.

  • Marsrobot

    Feb 17 2019

    Vijftien jaar lang deed het robotwagentje Opportunity trouwe dienst. Vanaf Mars zond het haarscherpe beelden naar de smachtende mensheid, totdat het onlangs de geest gaf. Zijn tweelingbroer Spirit kwam al eerder, in 2011, aan zijn einde. Wetenschapsjournalist Govert Schilling komt praten over de twee jongste en eerdere ruimterobots.

  • If Beale Street Could Talk

    Feb 17 2019

    Elke Afro-Amerikaan is in een Beale Street geboren, want elke zwarte buurt in elke Amerikaanse stad heeft wel een Beale Street. Zo begint James Baldwin zijn klassieker. Zijn beroemde boek is verfilmd en ging deze week in premiere. Schrijfster Harriët Duurvoort bekeek ‘If Beale Street Could Talk’ en bespreekt de film en het boek.

  • Het Spoor Terug: Mary Pos

    Feb 17 2019

    Mary Pos, kent u haar nog? Deze documentaire gaat over deze bekendste reisjournaliste uit de jaren ‘30 en ‘40. Destijds doorbrak ze taboes door in haar eentje de wereld over te reizen en de groten der aarde te interviewen. Maar haar liefde voor grote leiders bracht haar uiteindelijk ook in de problemen. Zo kon ze ‘t wel érg goed vinden met de Italiaanse fascistenleider Benito Mussolini... Deze documentaire is mede mogelijk gemaakt met ondersteuning van het Reint Laan Fonds van het Gemeentearc...more

  • Geschiedenis Online Prijs

    Feb 17 2019

    Ook dit jaar is de tweejaarlijkse Geschiedenis Online Prijs voor het beste multimediale initiatief weer uitgereikt. De prijs ging naar het Zeeuws Archief, voor haar online programma ‘Handelaars in slaven’. De prijs is een initiatief van de Koninklijke Bibliotheek (KB) en DE REE archiefsystemen. Een gesprek met de directeur van het archief Hannie Kool-Blokland.

  • Column Micha Wertheim

    Feb 17 2019

    De column is deze week van Micha Wertheim.

  • Collaboratietweeling

    Feb 17 2019

    Vlaanderen en Nederland kennen een lange traditie van zwijgen over de collaboratie met de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tweelingbroers Hein en Toon Van den Brempt willen die stilte doorbreken. Hun vader was een SS’er, hun moeder werkte als secretaresse voor Richard Jungclaus, hoofd van de Belgische SS. Hun getuigenis vormde een indrukwekkende bijdrage aan de succesvolle Canvasreeks Kinderen van de collaboratie. In het besef dat er meer te ontdekken en te vertellen viel, gingen ...more

  • Ach, Engeland

    Feb 17 2019

    Nederland en Engeland, dan zijn het weer vrienden, dan zijn het weer vijanden. Zo hielp onze stadhouder Willem III de Engelsen in 1688 van de katholieke dwangvorst Jacobus II af, en zo voer Michiel de Ruyter brutaal de ketting over de Theems doormidden om de Engelsen bij Chatham in 1667 een lesje te leren. Aan de vooravond van de Brexit maakt voormalig correspondent Peter Brusse in ‘Ach, Engeland’ de balans op. De Britten nemen dan wel afscheid van Europa, maar in het geval van Nederland is dat ...more

  • Het Spoor Terug, de Bourgondiers, deel 1 Filips de Stoute

    Feb 12 2019

    Negen januari was het 555 jaar geleden dat in Brugge de Staten Generaal voor het eerst bij elkaar kwamen. De vergadering was in het leven geroepen door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, de oervader van de Nederlanden. Met Filips de Goede bereikte het huis van Bourgondië het toppunt van haar macht en welvaart. Op zoek naar de identiteit en de lotgevallen van dit huis van Bourgondië, maakt Mathijs Deen samen met Bart van Loo, schrijver van het boek ‘De Bourgondiërs’, een rondreis langs de Vl...more

  • Wij zijn de Bickers!

    Feb 10 2019

    Tijdens de research voor haar historische romans, stuitte Simone van der Vlugt op allerlei bijzondere verhalen over de Amsterdamse regentenfamilie Bicker, bekend van burgemeester Andries Bicker en Bickerseiland. De auteur is te gast en vertelt over haar eerste non-fictie boek.

  • Pretpark Venetië

    Feb 10 2019

    Nog even en Venetië is er alleen nog voor de rijken. Vanaf mei moet de bezoeker een kaartje kopen en vanaf 2022 moet hij van tevoren reserveren om de wereldberoemde stad te kunnen aanschouwen. Venetië, kortom, is ten dode opgeschreven als levende stad, maar heeft een grote toekomst als museaal pretpark. Stadskenner en publicist Tracy Metz en Venetiëkenner Gerrit Valckenaers, schrijver van ‘De klank van de stad’, buigen zich over het toeristenparadijs Venetië en vragen zich af of de Venetiaanse z...more

  • OVT 10 februari 2019, 11.00-12.00, 2e uur

    Feb 10 2019

    In het 2e uur van OVT, de winnaar van de Geschiedenis Oline prijs, historisch boek van Simone van der Vlugt over de familie Bickers en deel 2 van het Spoor Terug over de Bourgondiers

  • OVT 10 februari 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

    Feb 10 2019

    In dit uur aandacht voor de verjaardag van de klimaatpolitiek, de geheimen rond Blonde Dolly, Tomas Ross schreef een boek over haar, de column van John Jansen van Galen en hoe verwordt Venetie tot een pretpark en de verjaardag van de islamitische revolutie in Iran

  • Klimaatpolitiek

    Feb 10 2019

    Deze week demonstreerden duizenden jongeren tegen de te voorzichtige klimaatpolitiek van de regering. Ook verkondigde deze week Jesse Klaver de dertigste verjaardag van de klimaatpolitiek. Maar sinds wanneer maken we ons zorgen om het klimaat, en kwam de zorg nu van links, rechts, of van het midden? Milieuactivist Wijnand Duyvendak is te gast.

  • Het Spoor Terug: De Bourgondiërs deel 2

    Feb 10 2019

    Negen januari was het 555 jaar geleden dat in Brugge de Staten Generaal voor het eerst bij elkaar kwamen. De vergadering was in het leven geroepen door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, de oervader van de Nederlanden. Met Filips de Goede bereikte het huis van Bourgondië het toppunt van haar macht en welvaart. Op zoek naar de identiteit en de lotgevallen van dit huis van Bourgondië, maakt Mathijs Deen samen met Bart van Loo, schrijver van het boek ‘De Bourgondiërs’, een rondreis langs de Vl...more

  • Erfenis van Khomeini

    Feb 10 2019

    Aanstaande 11 februari 2019 is het precies veertig jaar geleden dat het regime van de sjah van Perzië instortte. Ayatollah Khomeini, die een paar dagen eerder in Teheran geland was, nam die dag de macht over. De Iraanse Revolutie werd op dat moment de Islamitische revolutie. Politicoloog en Iran-deskundige Peyman Jafari komt praten over de revolutie en de erfenis van Khomeini.

  • De column van John Jansen van Galen

    Feb 10 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Blonde Dolly, boek van Tomas Ross

    Feb 10 2019

    Zestig jaar na haar dood is de naam Blonde Dolly nog springlevend. Al decennia zoeken politiemensen en journalisten naar haar moordenaar. Haar moord is een raadsel, een mysterie, zoals Sebilla Niemans alias Blonde Dolly dat zelf ook was. Een prostituee aan de zelfkant van Den Haag, maar getrouwd met een violist van het gerenommeerde Residentie Orkest. Ze reisde naar Londen, Antwerpen en Parijs en overnachtte met rijke en prominente Nederlanders in chique hotels.De vragen rond haar raadselachtige...more

  • Vrouwenkiesrecht

    Feb 03 2019

    Eerst mochten ze gekozen worden, daarna pas mochten ze kiezen. Vrouwen kregen in Nederland in 1919, zoals het heet, actief kiesrecht. Een jaar daarvoor was hen het passief kiesrecht toegekend. Monique Leyenaar en Jantine Oldersma schreven ‘De hoogste tijd. Een eeuw vrouwenkiesrecht’. De auteurs zijn te gast.

  • Superheld Trotski

    Feb 03 2019

    Leon Trotski als held in een dramaserie. Dat kan overal, behalve in Rusland, zou je denken. Niet dus. Vanaf deze week is op Netflix een serie over Trotski te zien, gemaakt door de Russische Staatstelevisie. Trotski wordt neergezet als een soort superheld, door vrouwen aanbeden. Maar hij blijkt ook een ondermijner van het heilige Rusland, gefinancierd door het joods-westerse kapitaal. Ruslandkenner Hubert Smeets bespreekt de echte en de fictieve Leon.

  • OVT 3 februari 11:00 – 12:00, 2e uur

    Feb 03 2019

    Met in het tweede uur: de Engelse ziekte en Het Spoor Terug: De Bourgondiërs deel 1.

  • OVT 3 februari 10:00 – 11:00, 1e uur

    Feb 03 2019

    Met in het eerste uur: kinderpardon, kattenliefde, de column van Nazmiye Oral, superheld Trotski en het vrouwenkiesrecht.

  • Kinderpardon

    Feb 03 2019

    We krijgen nog eenmaal een collectief kinderpardon, en daarna is het afgelopen. Zo is deze week besloten door het kabinet. Maar sinds wanneer bestaat het kinderpardon, en hoe ging het voor die tijd? En als er geen kinderpardon meer is, moeten dan alle vluchtelingkinderen sowieso weg? Immigratiehistoricus Marlou Schrover is te gast.

  • Kattenliefde

    Feb 03 2019

    Welbeschouwd gaat het over het ontwaken van onze liefde voor de kat, want hoe anders is het levenswerk van de negentiende-eeuwse kattenschilderes Henriette Ronner-Knip te verklaren. Haar kattenportretten worden nu tentoongesteld in het Stedelijk Museum in Vianen in de expositie ‘Miauw! Katten in de kunst’. Huisdierhistoricus Harry J. Kraaij komt vertellen over de expositie.

  • Engelse ziekte

    Feb 03 2019

    We noemen het de Engelse ziekte, want het kwam door de bedompte Engelse fabriekssteden zonder zonlicht dat mensen de aandoening opliepen die leidde tot O-benen, een scheve ruggengraat of gebitsproblemen. Uit recent historisch skeletonderzoek blijkt echter dat ook vele Nederlanders de Engelse ziekte, oftewel rachitis, kregen. Archeologe Barbara Veselka promoveerde op de Engelse ziekte in Nederland en is te gast.

  • Column Nazmiye Oral

    Feb 03 2019

    Met deze week de column van Nazmiye Oral.

  • Auschwitz protest

    Feb 03 2019

    Tijdens een herdenkingsceremonie in Auschwitz, ter gelegenheid van Holocaust Memorial Day, vond er een antisemitische demonstratie plaats. De groep extreemrechtse Poolse nationalisten legden kransen en bloemen ter nagedachtenis van de ‘Poolse holocaust’. Schrijver en journalist Dore van Duivenbode is te gast om deze gebeurtenis toe te lichten.

  • State of the Union

    Jan 27 2019

    Elk jaar staan de kranten er vol mee, maar President Thomas Jefferson vond het destijds maar niks, zo'n State of the Union-speech. Het leek hem te veel op de Britse traditie van de troonrede, en dus leverde hij zijn State of the Union op papier in. Toch is de State of the Union daarna uitgegroeid tot een groot mediaspektakel. Hoe is dat zo gekomen? En hoe erg is het voor President Trump dat hij zijn speech dit jaar moet uitstellen? We gaan in gesprek met Amerikanist Jorrit van den Berk.

  • Sovjet-kinderboeken

    Jan 27 2019

    Wij hadden 'Dik Trom', de Sovjet-Unie had 'Kolka en Lenin: een verhaal voor kinderen', waarin een jongetje, samen met Lenin, de wereld - of meer specifiek, het indrukwekkende Sovjet-spoorwegsysteem - ontdekt. In hoeverre vertolkte kinderliteratuur in de Sovjettijd de ideologie? Wat voor invloed hadden ze? En waarom zijn de prentenboeken nu nog steeds populair? Hoogleraar Russische en Slavische literaturen Ellen Rutten is te gast.

  • OVT 27 januari 2019 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 27 2019

    Met in het tweede uur Sovjet-kinderboeken, Het Laatste Woord over Johan Huizinga's Herfsttij der Middeleeuwen

  • OVT 27 januari 2019 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 27 2019

    Met in het eerste uur de State of the Union, DNA Hess, de column van Nelleke Noordervliet, Outsiderkunst en Oldenbarnevelt.

  • Outsiderkunst

    Jan 27 2019

    In 1949 choqueerde de kunstenaar Jean Dubuffet de kunstwereld met de tentoonstelling ´l’Art Brut´, die bestond uit werk dat hij had verzameld van zwaar psychiatrische patiënten. Het was een tentoonstelling die onze ideeën over wat kunst is voor altijd zou veranderen. 70 jaar later is precies diezelfde historische tentoonstelling te zien in het Outsider Art Museum in de Hermitage in Amsterdam. Te gast over deze tentoonstelling en Dubuffet’s kunstrevolutie is Hans Looijen, directeur van het Dolhuy...more

  • Oldenbarnevelt

    Jan 27 2019

    Maak ’t kort, maak ’t kort. Zo zou hij hebben gesproken vlak voordat zijn hoofd van de romp werd gescheiden. Dit jaar is het 400 jaar geleden dat de landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt werd terechtgesteld, door toedoen van prins Maurits van Oranje. Oldenbarnevelt is misschien wel de enige werkelijk grote staatsman die ons land gehad heeft, en toch kreeg hij niet wat hem toekwam, integendeel. Er valt dus wat goed te maken in het Oldenbarneveltjaar 2019. Schrijver Nicolaas Matsier volgt Oldenba...more

  • Kopschoppers

    Jan 27 2019

    De kopschoppers uit Spijkenisse waren deze week groot nieuws. 'Zo erg is het nog nooit geweest' en 'weg met dat tuig', luiden de even begrijpelijke als gebruikelijke reacties. Maar hoe zit het eigenlijk? Waren er vroeger ook kopschoppers? Het groepje jongens dat in München in 1513 een willekeurige voorbijganger doodtrapten, waren dat ook kopschoppers? Historisch criminologe Margo De Koster komt praten over zinloos geweld vroeger en nu.

  • Het Laatste Woord; Herfsttij der Middeleeuwen

    Jan 27 2019

    Volgende week woensdag krijgt Nederlands beroemdste historicus Johan Huizinga een plaatsje naast Vondel en Hella Haasse. In de Nieuwe Kerk wordt dan een gedenksteen voor de etherisch schrijvende geschiedkundige geplaatst. De aanleiding: het honderdjarig jubileum van zijn vermaarde boek ‘Herfsttij der Middeleeuwen’. Ter gelegenheid van dit jubileum herhalen wij een aflevering van het Laatste Woord: Herfsttij der Middeleeuwen. Besproken door historicus Peter Raedts.

  • DNA Hess

    Jan 27 2019

    Decennialang geloofde men tot in de hoogste politieke regionen dat de man die gekend was als ‘gevangene nummer 7’ in de Berlijnse Spandau-gevangenis niet de nazi-misdadiger Rudolf Hess was, maar een dubbelganger. Deze week werd echter duidelijk dat Hess wel degelijk Hess was. Zo blijkt uit een DNA-onderzoek. We praten over deze bizarre theorie en het verhaal erachter met schrijver Tomas Ross en historicus Willem Melching.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Jan 27 2019

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • OVT 20 januari 2019 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 20 2019

    OVT zendt deze week uit vanuit het literatuurfestival Winternachten. In het tweede uur hoort u Conny Braam over vrijheidsstrijder Hendrik Witbooi, ontvangt Nelleke Noordervliet de Constantijn Huygens-prijs, is Joke Swiebel te gast om te praten over de eerste homodemonstratie en praat Wim Berkelaar ons bij over de historische boeken van deze maand. Dit alles wordt begeleid door de muziek van Zuid-Afrikaanse rapper HemelBesem.

  • OVT 20 januari 2019 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 20 2019

    OVT zendt deze week uit vanuit het literatuurfestival Winternachten. In het eerste uur hoort u David van Reybrouck over Europa en democratie, wetenschapsjournalist Ellen de Bruin praat over het eeuwige leven, de column wordt deze week verzorgd door Abdelkader Benali en Asis Aynan vertelt over de berberbibliotheek. Dit alles wordt begeleid door de muziek van Zuid-Afrikaanse rapper HemelBesem.

  • Nelleke Noordervliet

    Jan 20 2019

    Zondag zal Nelleke Noordervliet de Constantijn Huygens-prijs voor haar oeuvre in ontvangst nemen. Een oeuvre waarin de struikelende, aarzelende, maar vaak ook dapper doortastende mens uit het verleden volop aanwezig is. Want of het nou over haar grootmoeder uit ‘Altijd roomboter’ gaat of over de fictieve dochter van een moffenhoer uit haar roman ‘In de naam van de vader’, altijd moet de lezer mee op ontdekkingstocht door de menselijke ziel. Een gesprek met Nelleke Noordervliet.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Jan 20 2019

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘R.P. Cleveringa. Recht, onrecht en de vlam der gerechtigheid’ door Kees Schuyt; ‘Het verraad van de intellectuelen’ door Julien Benda; ‘Ze kwam uit Marioepol’ door Natascha Wodin; en 'Onderdrukt door de verlosser: een zoektocht naar Stalins erfenis in het Rusland van nu' door Hester den Boer.

  • Hendrik Witbooi

    Jan 20 2019

    Hij zou de geschiedenis ingaan als een van de grootste Afrikaanse vrijheidsstrijders. Hendrik Witbooi, waarvan rapper Simon Witbooi een afstammeling is, verenigde het volk van Nama tegen de Duitse koloniale indringers onder leiding van Heinrich Göring. Conny Braam schreef een boek over Hendrik Witbooi en komt praten over de voorvader van de rapper HemelBesem.

  • Europa

    Jan 20 2019

    Het was de week waarin premier May het verloor van de politiek en het volk en waarin de Duitse AfD pleitte voor de afschaffing van het ondemocratische Europese parlement. Kortom, een geschikt moment om stil te staan bij Europa en de democratie. Want leidt meer democratie nou juist tot meer of tot minder Europa? Kan de gemiddelde Europeaan wel worden verleid tot liefde voor het Europese huis? Een gesprek met historicus en democratie-verbeteraar David van Reybrouck.

  • Eeuwig leven

    Jan 20 2019

    We willen niet meer zoals vroeger dood, om vervolgens in het paradijs onsterfelijk te worden. Stervelingen van nu willen gewoon nooit meer het tijdelijke achter zich laten, ze willen forever young zijn, als het even kan. Schrijfster en journaliste Ellen de Bruin, winnares van de Anton Wachter Prijs, beschrijft in ‘Onsterfelijkheid voor beginners’ de verschillende wegen naar eeuwig leven, het thema van het Winternachten Festival. De auteur is te gast.

  • Eerste homodemonstratie

    Jan 20 2019

    Liepen ze in een roze wolk of waren ze overtuigde activisten? De pioniers van de homobeweging demonstreerde op 21 januari op het Binnenhof in Den Haag. Het bleek de allereerste homodemonstratie in Europa. Activiste van het eerste uur, Joke Swiebel, kijkt met ons terug op de gebeurtenis, op de demonstranten en op de samenleving van toen. En ze maakt de balans op. Welke verwachtingen kwamen uit en welke idealen gingen teloor?

  • Column Abdelkader Benali

    Jan 20 2019

    De column is deze week van Abdelkader Benali.

  • Berberbibliotheek

    Jan 20 2019

    Het is inmiddels een indrukwekkende collectie: de berberbibliotheek, vol met boeken van schrijvers die een eigen Berbers geluid laten horen in proza en poëzie. Binnenkort verschijnt het laatste deel. Een gesprek met initiatiefnemer en schrijver Asis Aynan.

  • Taiwan, voor het Chinees was

    Jan 13 2019

    “Wij zijn de oorspronkelijke volkeren van Taiwan en wij wonen al zesduizend jaar in ons moederland. Wij zijn getuige geweest van alle eerdere bezoekers van dit eiland: de Spanjaarden, de Nederlanders, Koxinga, de Qing keizers, de Japanners en de Republiek van China.” Aldus klonk de open brief aan de Chinese president Xi Jinping die deze week verscheen, waarmee de inheemse volkeren, zogezegd de Indianen van Taiwan, de Chinese president eraan wilde herinneren dat de Chinezen op Taiwan wat hen betr...more

  • OVT 13 januari 2019, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 13 2019

    Met in het tweede uur de Drie van Breda en Het Spoor Terug: De Peperklip.

  • OVT 13 januari 2019, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 13 2019

    Met in het eerste uur de inheemse bevolking van Taiwan, nazi-design, de column van Nelleke Noordervliet, blauwe tanden en de geschiedenis van de ananas.

  • Nazi-design tentoonstelling

    Jan 13 2019

    Het moet kunnen: een expositie over het nazi-design. Dat althans vindt Timo de Rijk, directeur van het Design Museum in Den Bosch. Dit jaar komt hij met een tentoonstelling over de onweerstaanbare aantrekkingskracht van de Volkswagen, de nazi-bouwwerken, het hakenkruis, de staalhelmen en het luciferdoosje met het opschrift ‘Ein Volk, Ein Reich, ein Führer’. Maar kan het ook? Mag een expositie over de nazi-verleiding ook in een tijd waarin eenduidige volksvriendelijke dictators weer opnieuw popul...more

  • Het Spoor Terug, de Peperklip

    Jan 13 2019

    Het was bij de oplevering in 1982 het grootste sociale wooncomplex van Nederland. De Peperklip van architect Carel Weeber kreeg de naam die past bij de vorm. Binnen een jaar was ‘de Klip’, op de nog kale Kop van Zuid in Rotterdam, een modern getto vol criminaliteit, vandalisme, ellende en overlast. Tot eind vorige eeuw de sloop dreigde met de allerlaatste reddingsactie voor het monumentale gebouw en bewoners van meer dan 50 nationaliteiten. Michal Citroen maakte met Carel Weeber, bewoners en ver...more

  • De Drie van Breda

    Jan 13 2019

    Ze waren in Nederland onderwerp van verhit en emotioneel debat: de Drie van Breda. Oorlogsmisdadigers die levenslang hadden en die na verloop van jaren uit humanitaire overwegingen moesten worden vrijgelaten. Er waren in Nederland minstens zoveel mensen voor als tegen de vrijlating. En nu blijkt er ook invloed uitgeoefend te zijn ten bate van clementie door een ware Duitse lobby. De Duitse journalist en historicus Felix Bohr schreef er ‘Die Kriegsverbrecherlobby’ over en is samen met Duitslandhi...more

  • Column Nelleke Noordervliet

    Jan 13 2019

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Blauwe tanden 12e-eeuwse Duitse non

    Jan 13 2019

    Het gebeurt niet vaak dat er wetenschappelijk onderzoek verschijnt over de middeleeuwen dat door alle kranten wordt opgepikt en tot heftige twitterdiscussies leidt, maar deze week was het zo. De vondst van deeltjes blauwe kleurstof op de tanden van een skelet van een 12e-eeuwse Duitse non leken een nieuw licht op de middeleeuwse vrouw te werpen. Te gast over dit onderzoek is middeleeuwendeskundige Sanne Frequin.

  • Ananasgeschiedenis

    Jan 13 2019

    De ananas. We kenden die in Nederland decennia lang uit blik. Tegenwoordig eet een beetje hipster de vrucht vers. Journalist Lex Boon ging de geschiedenis van de vrucht na en kwam uit bij Columbus. In zijn boek volgt hij de ananas tot op de dag van vandaag. Hij spreekt met de uitvinder van de pizza Hawaï, bezoekt een ananaslaboratorium waar extra zoete ananas wordt gekweekt en loopt rond op een ananascongres in Costa Rica. De auteur is komt praten over zijn boek ‘Ananas’.

  • Vrede en Oorlog

    Jan 06 2019

    De Romeinse wereldmacht deed het al: uitleggen dat het niet kwam om te overheersen, maar om te bevrijden. Een kleiner imperium als het klassieke Athene bezondigde zich in haar veroveringsdrift aan dezelfde zonde. De even noodzakelijke als onvermijdbare en welkome bezetter uithangen: het is een soort mechanisme in de wereldgeschiedenis. In het Westen evenzo als bij lokale vorstendommen en wereldmachten in China, Azie, Afrika en Noord- en Zuid-Amerika. Zo blijkt uit ‘Vrede en oorlog’. De wereldges...more

  • Vernieuwing Tweede Kamer

    Jan 06 2019

    Het kan nog even duren voordat het wat wordt, maar het besluit is gevallen: de Eerste en Tweede Kamer worden gerenoveerd. En zo als bij alles wat vernieuwd wordt, ontstaat er meteen discussie over wat moet blijven en wat weg moet. Zo wordt er gepleit voor een galerij van belangrijke politici uit het verleden om politiek en historie te verbinden. Maar welke politicus van voorheen moet er dan bij en welke niet. Historicus Diederik Smit is te gast.

  • OVT 6 januari 2019 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 06 2019

    Met in het tweede uur historicus Diederik Smit over de verbouwing van de Tweede Kamer, de geschiedenis van voedselfotografie en Het Spoor Terug: De ontdekking van Vermaning.

  • OVT 6 januari 2019 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 06 2019

    Met in het eerste uur een gesprek met Belgische publicist en politiek wetenschapper Jonathan Holslag, de column van John Jansen van Galen en Casper Thomas over zijn boek 'De autoritaire verleiding'.

  • India

    Jan 06 2019

    Afgelopen woensdag betraden twee vrouwen in de Indiase deelstaat Kerala een hindoeïstische tempel. Ze waren de eerste vrouwen die ooit de tempel ingingen. Conservatieve hindoes zijn woedend en gingen de straat op. Donderdag betrad nogmaals een vrouw de tempel, waardoor de rellen escaleerden. Het terrein van de tempel was decennialang verboden voor vrouwen van 'vruchtbare' leeftijd; ze zouden onrein zijn. In september oordeelde het hooggerechtshof echter dat dit in strijd was met de Grondwet. Sin...more

  • Het Spoor Terug, De zaak van Vermaning

    Jan 06 2019

    In 1965 vond amateurarcheoloog Tjerk Vermaning een mammoetkamp bij Hoogersmilde in Drenthe. De gevonden vuurstenen werktuigen zetten archeologisch Nederland op zijn kop, in een klap was de bewoningsgeschiedenis van Nederland radicaal gewijzigd: er leefden hier niet alleen soorten homo sapiens onder elkaar; 50.000 jaar geleden leefden hier ook Neanderthalers. Tien jaar later werd Vermaning gearresteerd en beschuldigd van vervalsing en oplichting. In 1978 werd hij vrijgesproken maar tot op de dag ...more

  • Eten voor het oog

    Jan 06 2019

    Lekker eten is een lust voor de maag en voor het oog. Maar hoe werd eten in het verleden gepresenteerd, op plaatjes, in kookboeken en in restaurants? De tentoonstelling ‘ Feast for the Eyes. The Story of Food in Photography’’ vertelt de geschiedenis van de voedselfotografie vanaf de negentiende eeuw tot heden. En laat zien hoe we ons aan plaatjes verlekkerden. Kim Knoppers, curator van het fotomuseum FOAM is te gast.

  • De Column van John Jansen van Galen

    Jan 06 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen

  • De Autoritaire verleiding

    Jan 06 2019

    Alweer zes jaar geleden was hij correspondent in India. Ter plekke zag hij in de grootste democratie ter wereld een autoritair leider de verkiezingen winnen. Vergelijkbare verschijnselen deden zich voor in Turkije (Erdogan) en Hongarije (Orban). Sinds een jaar is hij correspondent in de Verenigde Staten, en ook daar kwam een politicus aan de macht, die nou niet zomaar overkomt als een democraat in hart en nieren. En dan is bij dit alles Poetin en zijn Rusland nog niet eens genoemd.Historicus en ...more

  • OVT 30 december 2018, 2e uur, 11.00-12.00

    Dec 30 2018

    Met in het tweede uur: het anti-slavernijboek en Het Spoor Terug: Smithsonian Folkways.

  • OVT 30 december 2018 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 30 2018

    Met in het eerste uur: In Memoriam 2018 en de column van John Jansen van Galen.

  • In Memoriam 2018

    Dec 30 2018

    Ieder jaar ontvallen ons weer talloze bekende en minder bekende belangrijke openbare personen. En ieder jaar is dat weer een goede reden om tegen het eind ervan een aantal van hen te herdenken, bij wijze van requiem. In 2018 verruilde Wim Kok het tijdelijke voor het eeuwige, en hetzelfde deden bijvoorbeeld Winnie Mandela en Mies Bouwman. In OVT bespreken we een aantal personen uit de wereld van cultuur, politiek en geschiedenis, die net wat minder herdacht zijn dan hun beroemdere tijdgenoten. Me...more

  • Het Spoor Terug, Smithsonian Folkways

    Dec 30 2018

    Ze hebben alle geluiden denkbaar bij het Amerikaanse Smithsonian Folkways: van kwakende brulkikkers tot Indianen die de Pow Wow doen en jankende cowboys. Een gesprek met Huib Schippers. De Nederlandse directeur van het fameuze muziekarchief kijkt terug op 70 jaar verzamelwoede van exotische klanken en bespreekt de vroege Amerikaanse volksmuziek. Met fragmenten van Woody Guthrie, Mississipi John Hurt, Clarence Ashley (The Coo Coo Bird) en met een onbekende opname van de nog zeer jonge Bob Dylan.

  • De Column van John Jansen van Galen

    Dec 30 2018

    De column is van John Jansen van Galen

  • Anti Slavernijboek, Dichter in de jungle

    Dec 30 2018

    Het was een slavenvanger die de anti-slavernijbeweging in de negentiende eeuw van de argumenten voorzag die een einde maakten aan het onmenselijke systeem. Hij heette John Gabriel Stedman en was een Schots-Nederlandse officier die in Suriname rond 1800 jacht maakte op weggelopen slaven. Zijn boek ‘Narrative, of a five years expedition against the Revolted Negroes' werd een bestseller. Het onthulde gedetailleerd in woord en beeld hoe de plantage-eigenaren omgingen met hun bezit, hun slaven. Roelo...more

  • Vliegtroostdier

    Dec 23 2018

    ‘Vanaf 21 december 2018 mag u alleen op vluchten van, naar of via de Verenigde Staten uw emotionele assistentiehond meenemen in de cabine.’ Zo luidt de nieuwste regel van de KLM inzake troostdieren die aan de voeten van het bange baasje mogen liggen tijdens de vlucht. Maar hoe zit het met troostdieren in de cabine? In 1927 ging in Amerika het eerste therapiedier mee de lucht in. Sindsdien is de blaffende of miauwende troostviervoeter steeds meer aan banden gelegd. Luchtvaarthistoricus Marc Dieri...more

  • OVT 23 december 2018 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 23 2018

    Met in het tweede uur: menu uit de beerput, historische boeken door Wim Berkelaar en Tijdgeest: de heiligman in de zak.

  • OVT 23 december 2018 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 23 2018

    Met in het eerste uur de geschiedenis van het vliegtroostdier, de Nederlandse betrokkenheid bij illegale adopties in de jaren zeventig en tachtig, de beste Mary Poppins en de Nederlander die aan de wieg stond van de allereerste Engelse kookschool kennen.

  • Menu uit de beerput

    Dec 23 2018

    Wat aten gewone en minder gewone Nederlanders in de Gouden Eeuw? Overblijfselen van de uitwerpselen van onze vroegmoderne voorouders verraden alles over hun menu en lievelingskostje. Archeologe Merit Hondelink dook in beerputten uit de zestiende en zeventiende eeuw en komt vertellen wat ze daar aantrof.

  • Mary Poppins

    Dec 23 2018

    Het moet dé film van deze kerst en oud en nieuw worden: Mary Poppins Returns. De terugkeer van het kindermeisje dat zich bij voorkeur vliegend per paraplu door Londen begeeft, is het onderwerp van de remake van de aloude gezellige warme filmmusical. Maar kan Julie Andrews, de enige echte Mary Poppins uit de musical uit 1964, wel geëvenaard, laat staan overtroffen worden. En wat was ook weer het verhaal van het kindermeisje uit het Good Old England van omstreeks 1910? Filmjournalist en historica ...more

  • Iwans Engelse kookschool

    Dec 23 2018

    Het was een Nederlander die aan de wieg stond van de allereerste Engelse kookschool. Hij heette Iwan Kriens en groeide op in Den Haag. In post-Victoriaans Londen maakte hij naam als gastronomische reus. Trudy van der Wees schreef zijn geschiedenis in ‘De kookschool van oom Iwan. The Dutch Chef in Post-Victoriaans Engeland.’ De historica is te gast.

  • Illegale adoptie

    Dec 23 2018

    Sander Dekker, minister van Rechtsbescherming, heeft een onafhankelijk onderzoek aangekondigd naar mogelijke betrokkenheid van overheidsfunctionarissen bij illegale adopties. Een externe commissie gaat kijken wat er precies is gebeurd en wat de rol van de Nederlandse overheid daarbij was, schrijft Dekker aan de Tweede Kamer. Aanleiding voor het onderzoek zijn aanwijzingen dat Nederlandse ambtenaren een rol hebben gespeeld bij illegale adopties uit Brazilië in de jaren zeventig en tachtig. Journa...more

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Dec 23 2018

    Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Johannes van Dam. De biografie’ door Jeroen Thijssen; ‘Whisky, wapens en weelde. Daniel Wolf, ondernemer in crisis- en oorlogstijd’ door Herman Langeveld; ‘Endlösung. Het lot van de joden 1933-1949’ door David Cesarani; en ‘Vrede en oorlog. Een wereldgeschiedenis’ door Jonathan Holslag.

  • Column John Jansen van Galen

    Dec 23 2018

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Tijdgeest - De heiligman in de zak

    Dec 16 2018

    1087, Myra, in het Zuiden van Turkije. Midden in de nacht vallen tientallen gewapende Italianen de plaatselijke kerk binnen, op zoek naar de sarcofaag van Sint Nicolaas. Eenmaal gevonden breken ze die open - en binnen een paar ogenblikken belanden de overblijfselen van de Heiligman in de zak. Die gaan mee terug op de boot naar Italië, naar Bari. Wat bezielde deze zich zo schandelijk misdragende geestelijken? Met mediëvist Sanne Frequin, historica Carolina Lenarduzzi, pastoor Hendrik Hoet en a...more

  • Soros, man en mythe

    Dec 16 2018

    Vorige week was de schatrijke Amerikaans-Hongaarse filantroop George Soros weer eens in het nieuws omdat de door hem gefinancierde Central European University Hongarije moet verlaten. Maar eigenlijk is Soros al maanden in het nieuws – hij ontving in november een bompakket, Trump beschuldigt hem ervan demonstranten te betalen en Baudet wil een onderzoek naar zijn invloed in Nederland. Reden te over dus om met Hongarije-kenner en historicus Stefan van der Poel te praten over George Soros, man en m...more

  • Slavenbijbel

    Dec 16 2018

    Het was een zwaar ingekorte bijbel, waarin 90 procent van het oude testament en 50 procent van het nieuwe testament ontbrak. En het was een bijbel speciaal voor slaven, waarin was te lezen dat de Heer het allemaal zo gewild had, dat je op aarde slaven had en meesters. Een zeldzaam exemplaar van de uit 1800 stammende slavenbijbel is vanaf deze week te zien in het ‘Museum of the Bible’ in Washington. Slavernijhistoricus Karwan Fatah Black komt erover praten.

  • OVT 16 december 2018 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 16 2018

    Met in het tweede uur: Jan van God, Carravagio en Tijdgeest: Alle vrouwen zijn lesbisch, behalve die het nog niet weten.

  • OVT 16 december 2018 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 16 2018

    Met in het eerste uur: Voyager 2, Soros, de column van Nelleke Noordervliet, kinderen van de kolonie en de slavenbijbel.

  • Kinderen van de kolonie

    Dec 16 2018

    In dezelfde week dat in België het Africa Museum heropent met een nieuwe kritische weergave van het koloniale verleden, zendt de Belgische televisie een serie over Congo uit. ‘Kinderen van de kolonie’ heet de serie, waarin voor het eerst de Congolese stem wordt gehoord. Politicologe en kind de Congo, Nadia Nsayi komt praten over het vernieuwde Museum in Tervuren (voorheen Congo Museum) en de televisieserie.

  • Jan van God in Brazilie

    Dec 16 2018

    ‘Pak mijn penis vast, het is energie en zal je genezen’, aldus de spiritueel genezer João de Faria tegen een vrouw die bij hem kwam om verlossing. ‘Jan van God’ zoals de wereldberoemde Braziliaanse healer ook wel genoemd wordt is na Sai Baba en de Bhagwan de zoveelste goeroe die wegens seksueel misbruik wordt aangeklaagd. Een Nederlandse vrouw bracht deze week zijn misstappen in de openbaarheid, in Brazilië wordt er al maanden over gepraat. Zuid-Amerikacorrespondente Marjon van Royen legt uit ho...more

  • Hello from the children of planet Earth

    Dec 16 2018

    Na maar liefst 41 jaar heeft de Amerikaanse ruimtesonde Voyager 2 ons zonnestelsel verlaten. De historische gebeurtenis vond in november plaats, maar werd pas afgelopen week officieel door NASA bekend gemaakt. De Voyager werd in 1977 gelanceerd om mogelijke ruimtewezens met het verschijnsel mens en de planeet aarde vertrouwd te maken. Dit gebeurde onder meer door een muziekstuk zoals de negende van Beethoven ("Alle Menschen werden Bruder") en groeten van over de hele wereld mee te sturen met de ...more

  • Column Nelleke Noordervliet

    Dec 16 2018

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Carravagio groupie uit Utrecht

    Dec 16 2018

    Ga naar Rome, want daar is Caravaggio ‘wonderlijcke dinghen’ aan het doen, adviseerde Karel van Mander in zijn beroemde ‘Schilder-boeck’ uit 1604. En zo geschiedde. Begin zeventiende eeuw trokken Utrechtse schilders naar Rome om zich te laten inspireren door de meesterwerken van Caravaggio. Deze ‘caravaggisten’. De tentoonstelling 'Utrecht, Caravaggio en Europa' toont het internationale caravaggisme en focust zich op drie Utrechtste caravaggisten: Gerard van Honthorst, Dirck van Baburen en Hendr...more

  • OVT 9 december 2018, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 09 2018

    Met in het tweede uur: 70 jaar Genocideconventie, maffia en de vierde aflevering van Tijdgeest: Het Chinese verlangen naar een alfabet.

  • OVT 9 december 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 09 2018

    Met in dit eerste uur: kerkasiel, circulaire varkens, de column van Alexander Münninghoff, dode witte mannen en Malcolm X.

  • Naoorlogse Grand Rome Tour

    Dec 09 2018

    De grand tour, de Italiaanse reis naar de klassieken, dat was iets van Goethe en andere achttiende-eeuwse heren, dachten we. Dat vlak na de Tweede Wereldoorlog talloze jonge Amerikaanse toeristen naar Rome trokken om de bron van de ‘beschaving’ te aanschouwen, is minder bekend. Historica Aimée Plukker ontrafelde de naoorlogse Amerikaanse trek naar Rome, en ontdekte dat Amerika er mede haar beschavingsmissie mee legitimeerde. Ze won er de Volkskrant IISG Scriptieprijs 2018 mee. De historica komt ...more

  • Malcolm X en zijn autobiografie

    Dec 09 2018

    Het is meer dan vijftig jaar geleden dat The Autobiography of Malcolm X werd gepubliceerd. Maar de drie hoofdstukken die het boek niet haalden, waren mysterieus verdwenen. Totdat ze dit jaar opeens bij een veiling verschenen. Het Schomburg Center in New York wist een hoofdstuk te bemachtigen en heeft het nu beschikbaar gesteld voor publiek. Het hoofdstuk getiteld “The Negro” laat een andere kant zien van de activist en daagt ons uit met een andere blik naar het leven van Malcolm X te kijken. Ame...more

  • Kerkasiel

    Dec 09 2018

    Alweer een maand geniet een Armeens gezin kerkasiel in Den Haag. De kerkgemeenschap ter plekke houdt er zoals dat heet een doorlopende dienst, want alleen als er een viering is mag de politie er niet invallen om het vluchtelingengezin op te pakken. Maar wat is kerkasiel precies? Historica Sanne Frequin is te gast.

  • Dode witte mannen

    Dec 09 2018

    De classica Donna Zuckerberg ontdekte een paar jaar terug dat de interesse voor de klassieke oudheid leek te herleven onder anti-feministische en extreem-rechtse jonge mannen. Ze ging op onderzoek uit en schreef het boek ‘Not All Dead White Men’, over waarom vrouwenhatende mannen zo van de klassieke oudheid houden. Ineke Sluiter, hoogleraar Klassieke Talen aan de Universiteit Leiden, las het boek en komt erover vertellen.

  • De ‘ndrangheta

    Dec 09 2018

    De politie heeft woensdagochtend in verschillende landen 90 mensen gearresteerd van de ‘ndrangheta, de Italiaanse maffia uit Calabrië, die ook in Nederland opereren. De naam schijnt afgeleid te zijn van andragathos, Grieks voor dappere man. Hoe begon de macht van de zogenaamde dappere mannen aan het eind van de 19e eeuw? Wie zijn het en hoe werken ze? Italië-kenner Arthur Weststeijn is te gast om erover te vertellen.

  • Column Alexander Münninghoff

    Dec 09 2018

    De column is deze week van Alexander Münninghoff.

  • Circulaire varkens uit de Middeleeuwen

    Dec 09 2018

    Ze worden vetgemest in Amsterdam Nieuw-West met de etensresten van stadsbewoners, en na de slacht zullen ze weer op het bord van Amsterdamse restaurants belanden. We hebben het over de circulaire varkens van de Amsterdamse boerderij Herkomst, waarvan dezer dagen de eerste lading naar het slachtblok wordt geleid. Het klinkt zeer modern, maar mediëvist Janna Coomans, auteur van ‘De middeleeuwse stad en zijn varkens’ weet ons te vertellen dat in de Middeleeuwen bijna elk gezin wel zo’n levend spaar...more

  • 70 jaar Genocideconventie

    Dec 09 2018

    Aanstaande zondag 9 december is het precies 70 jaar geleden dat het ‘Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide’, kortweg de Genocideconventie, werd goedgekeurd door de Verenigde Naties. Zeventig jaar nadien moet worden geconcludeerd dat de Genocideconventie geen nieuwe volkerenmoorden of genocide heeft kunnen voorkomen. De vraag naar de betekenis van de conventie is dan ook een terechte. Een gesprek met genocidedeskundigen Ugur Ümit Üngör en Thijs Bouwknegt.

  • Tijdgeest - Alle vrouwen zijn lesbisch, behalve die het nog niet weten

    Dec 08 2018

    1972, Amsterdam. ‘Lesbisch zijn is geen probleem, het is een oplossing,’ zo proclameert Paarse September, een radicaal-feministische actiegroep. In een tijd dat lesbisch zijn verre van gemakkelijk is, presenteert de actiegroep het lesbisch-zijn als dé ultieme strategie tegen de vrouwenonderdrukking. Het was een idee dat in 1972 grote verwarring veroorzaakte in de Nederlandse vrouwenbeweging, én dat vele vrouwen die daarvoor als hetero door het leven gingen ook daadwerkelijk wist te overtuigen om...more

  • Spoorwegen en Jodenvervolging

    Dec 02 2018

    De NS gaat voor het eerst schadevergoedingen betalen aan overlevenden en nabestaanden van de Shoah. Dit besluit kwam tot stand na uitvoerige actie van Salo Muller (82), wiens ouders in Auschwitz werden vermoord. Muller eiste in een langdurige conflict met de spoorwegen herstelbetalingen. De NS zou volgens hem miljoenen hebben verdiend aan het transport van joden naar Westerbork, het voorportaal van de vernietigingskampen van de nazi’s. Te gast is oorlogshistoricus David Barnouw die samen met Guu...more

  • OVT 2 december 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 02 2018

    Met in het tweede uur: de oer-eenhoorn, de kleine spionne, Nederlands voetbal tijdens de Grote Oorlog en Tijdgeest: De Duitse zelfmoordgolf aan het einde van WOII.

  • OVT 2 december 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 02 2018

    Met in het eerste uur: spoorwegen en Jodenvervolging, Amerika en China, de column van Philip Freriks, mevrouw Frankenstein-Shelley en de geschiedenis van fair trade.

  • Oer-eenhoorn

    Dec 02 2018

    De eenhoorn is de absolute nummer één onder de fabeldieren. Het dier kon uitsluitend getemd worden door een schone maagd op wiens ontblote boezem het fabelwezen zich als vanzelf zou neervlijen, zo geloofde men in de Middeleeuwen. Sindsdien kan de reputatie van het sprookjesbeest niet meer stuk. Uit recent onderzoek blijkt echter dat de enige ooit bestaande eenhoorn een lompe uitvoering van de neushoorn was uit de tijd van de Neanderthalers. Paleontoloog Margot Kuitems schreef met een internation...more

  • Nederlands voetbal tijdens de Grote Oorlog

    Dec 02 2018

    We waren neutraal tijdens de Grote Oorlog en ontwikkelden, terwijl in Europa iedereen in de loopgraven lag, ons voetbal. Het werd een volkssport en tegelijkertijd begonnen ook de eerste topclubs als Sparta (1915), Willem II (1916), Go Ahead (1917) en Ajax (1918). Journalist Menno Pot schreef met anderen het boek 'Kampioenen ’14-’18'. De auteur komt praten over hoe de volkssport ontstond in de schaduw van de Eerste Wereldoorlog.

  • Mevrouw Frankenstein-Shelley

    Dec 02 2018

    Zij was de vrouw die Frankenstein bedacht. Maar haar verhaal werd niet meteen geaccepteerd. De film 'Mary Shelley' vertelt het levensverhaal van de vrouw en zien we haar in een tumultueuze relatie met dichter Percy Shelley. Maar het was Mary die de Engelse literatuur radicaal veranderde en voor eeuwig een stempel drukte op de populaire cultuur. Deskundige van Engelse literatuur Kees de Vries zag de film en is te gast.

  • Fair trade

    Dec 02 2018

    Nederland heeft een primeur: de wereldwijde beweging voor fair trade begon hier. Met acties voor rietsuiker, eerlijke koffie en met onze wereldwinkels. Historicus Peter van Dam schreef ‘Wereldverbeteraars. Een geschiedenis van fair trade’. Hij komt vertellen over de historie van eerlijke handel, die in zekere zin begon bij Aristoteles die in de vierde eeuw al pleitte voor ‘rechtvaardige prijzen’.

  • De kleine spionne

    Dec 02 2018

    Ze spioneerde in de Eerste Wereldoorlog voor het Britse leger, werd verraden en in 1916 door de Duitser bezetter terechtgesteld. De Belgische Gabrielle Petit kreeg na haar dood als eerste gewone vrouw een standbeeld. Ze was de nationale heldin van België, werd ook als zodanig herdacht, maar is nu min of meer vergeten. Sophie de Schaepdrijver schreef ‘Gabrielle Petit. Dood en leven van een Belgische spionne tijdens de eerste wereldoorlog’. De historica is te gast.

  • Column Philip Freriks

    Dec 02 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Amerika en China

    Dec 02 2018

    Zaterdagavond zullen president Donald Trump en Xi Jinping samen dineren, in de marge van de G20. Die top zal het laatste moment vormen waarop een nieuwe koude oorlog tussen de twee grootmachten voorkomen kan worden: vanaf 1 januari zullen de VS anders de importheffingen op Chinese goederen flink opschroeven. Reden om terug te blikken op de altijd gespannen verhoudingen tussen China en Amerika, van Kissinger’s geheime bezoek aan Peking in 1971 tot heden en toekomst. Met Garrie van Pinxteren, sino...more

  • Tijdgeest - Het Chinese verlangen naar een alfabet

    Dec 02 2018

    Eén blik op een Chinese typemachine uit de jaren ’60 is genoeg om in te zien hoe verschrikkelijk moeilijk het vroeger was voor Chinezen om een tekst te typen: het apparaat bevat meer dan 2500 karakters. Voor veel Chinezen stond dit onding dan ook symbool voor de onmogelijkheid om moderne techniek en het millennia-oude Chinese karakterschrift met elkaar te verenigen. Het leidde tot het plan om het Chinese schrift af te schaffen, en in te ruilen voor een alfabet. Met sinoloog en Chinacorrespon...more

  • Vrouwenmodemacht

    Nov 25 2018

    Het waren altijd heren die uitmaakten hoe vrouwen eruit dienden te zien. Mode was en is nog vaak een mannenbolwerk. Toch lukte het Franse vrouwen – naaisters – acht jaar voor de Grote Revolutie de mannelijke modemacht over het vrouwelijk lichaam te doorbreken. Zij gingen hun eigen kleding voor hun eigen geslacht ontwerpen. De expositie ‘Femmes Fatales, sterke vrouwen in de mode’ toont voorbeelden van vrouwelijke vrouwenmode en de gedachten erachter. Modeconservator Madelief Hohé is te gast.

  • Vaderlandse mythen

    Nov 25 2018

    Het Wilhelmus, de Nachtwacht, het Melkmeisje van Vermeer, de Volendamse klompen. Het is allemaal typisch Nederland, net als ooit de Brave Hendrik en Hansje Brinker. Maar waar komen onze nationale mythen vandaan? En sinds wanneer bestaat Nederland eigenlijk? Flip van Doorn schreef ‘Het verzonnen koninkrijk’ en komt het allemaal uitleggen.

  • Roofgoed

    Nov 25 2018

    Wat moeten we met koloniale kunst van omstreden herkomst? Teruggeven staat in een advies aan de Franse president Macron dat deze week verscheen. Wat nu al de restitutierevolutie heet, lijkt begonnen. Maar hoe zit het met het koloniale rooferfgoed en vergelijkbaar roofgoed in onze Nederlandse musea? En moet dat ook terug?

  • OVT 25 november 11.00 - 12.00, 2e uur

    Nov 25 2018

    Met in het tweede uur van OVT: Tijdgeest, historische boeken en vaderlandse mythen.

  • OVT 25 november 10.00 - 10.00, 1e uur

    Nov 25 2018

    Met in het eerste uur van OVT: Blackface Piet, roofgoed, de column van Alexander Münninghoff, vrouwenmodemacht en bootvluchtelingen.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Nov 25 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Rebel. Politieke herinneringen 1869-1938’ van Angelica Balabanoff; ‘De rechtvaardigen’ van Jan Brokken; ‘Hendrik de Man. Een man met een plan’ van Jan Willem Stutje; ‘Rauter. Himmlers vuist in Nederland’ van Theo Gerritse; en ‘Albert Speer. Een Duitse carrière’ van Magnus Brechtken.

  • Column Alexander Münninghoff

    Nov 25 2018

    De column is deze week van Alexander Münninghoff.

  • Bootvluchtelingen

    Nov 25 2018

    Zes jaar na het einde van de oorlog in Vietnam vluchtten ze per boot voor de verschrikkingen van het communistische regime. Misschien waren ze wel de eerste kennismaking met het fenomeen bootvluchteling. Schrijver Chris de Stoop tekende in ‘Wanneer het water breekt’ de verhalen van enkele van hen op. Ze blijken ons inmiddels akelig bekend voor te komen. De auteur is te gast.

  • Blackface Piet

    Nov 25 2018

    Is Zwarte Piet eigenlijk wel een Nederlands fenomeen? Dit vroeg historica Lise Koning zich af terwijl ze de zogeheten blackface traditie bestudeerde die via Engeland vanuit Amerika, in de vroege negentiende eeuw naar Nederland kwam overwaaien. De knecht van de Sint voldoet namelijk aan opvallend veel stereotypen van het blackface-karakter. En is het toeval dat Zwarte Piet in ons vaderland wordt uitgevonden, een jaar nadat blackface er geïntroduceerd werd? Lise Koning, jonge historicus van het ja...more

  • Tijdgeest - De Duitse zelfmoordgolf aan het eind van WOII

    Nov 25 2018

    6 mei 1945. Het Duitse stadje Demmin is in een paar dagen bijna volledig afgebrand. Tussen de ruïnes liggen honderden doden. Bijna allemaal, zo blijkt later, het gevolg van zelfmoord. Demmin is namelijk een van de vele plekken in Duitsland waar in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog een zelfmoordgolf plaatsvond. Wat bezielde deze Duitsers? Waarom verkozen ze te sterven in plaats van in het Duitsland van na de oorlog te leven?

  • OVT 18 november 2018, 2e uur, 11.00-12.00

    Nov 18 2018

    Met in het tweede uur: Het lichaam na de dood, geschiedenis op het IDFA en Het Spoor Terug: Polderpunk. En de column van Nelleke Noordervliet

  • OVT 18 november 2018, 10.00 - 10.00, 1e uur

    Nov 18 2018

    Met in het eerste uur: de Brexit, Michelle Obama, Roboteend en Roel van Duijn over 'Een zoon voor de Führer.

  • Michelle worden

    Nov 18 2018

    Haar nichtjes vroegen haar ooit: ‘Hoe komt het dat jij als een wit meisje praat?’ Een decaan zei achteloos dat hij niet wist of zij ‘wel Princeton-materiaal’ was, en zelf vroeg ze zich heel lang af: ‘ben ik wel goed genoeg?' Dat was Michelle Obama dus wel, en meer dan dat. Ze had een glanzende loopbaan en eindigde als the first lady van het land. Deze week kwam haar memoires ‘Becoming’ uit, in Nederland uitgebracht onder de titel: ‘Mijn verhaal’. Amerikaniste Markha Valenta las de herinneringen ...more

  • Het Spoor Terug: Polderpunk

    Nov 18 2018

    Punk verovert Nederland in 1977 in rap tempo, maar wordt eind 1978 in de pers alweer dood verklaard. Voorbarig. Want in de jaren daarna ontstaat in Nederland pas echt een bloeiende punkcultuur. Een documentaire van Paul van der Gaag.

  • Geschiedenis op het IDFA

    Nov 18 2018

    Het IDFA opende deze week. Filmkenner Felix Rottenberg keek vooruit en bezocht een aantal historische documentaires. Onder andere de documentaire over de Russische Revolutie aan de hand van filmjournaals uit de tijd zelf. En ook bekeek hij een documentaire over de minnares van Goebbels. Felix Rottenberg bespreekt deze en andere films.

  • Een zoon voor de Führer

    Nov 18 2018

    Ze heette Julia, was dol op Hitler en wilde niets liever dan een baby baren voor de Führer. En bij voorkeur een zoon, want nazi-jongens telden nou eenmaal dubbel. Dus toog zij naar een geheime Lebensborn-kliniek en schonk een zoon van een zuiver arisch ras. Roel van Duijn, bekend als pacifist en provo, tekende haar onthutsende levensloop en raszuivere zwangerschap op in ‘Een zoon voor de Führer’. De auteur is te gast.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Nov 18 2018

    De column van Nelleke Noordervliet

  • Brexit

    Nov 18 2018

    De Brexit is eindelijk in zicht, nu Theresa May een akkoord heeft gesloten met de Europese Unie. Maar het is wel een halfwas Brexit, zo lijkt het tenminste. Wat is er toch met die Engelsen? Ze willen niet meedoen met Europa en toch ook weer wel meedoen. En dat blijkt al een oude reflex van de Engelsen. Ze kwamen als Kelten, als Romeinen en als Angelsaksen van het vasteland waar ze nu niets meer willen weten. En ze begonnen aan het eigenzinnige avontuur dat Engeland heet. Historicus Joost Auguste...more

  • Begraven, cremeren, en...?

    Nov 18 2018

    D66 wil de regels voor uitvaart versoepelen. Daar horen ook nieuwe uitvaartmogelijkheden bij, zoals resomeren. En kunnen we ons lichaam ook cryomeren en composteren? Funerair deskundige Babs Bakels legt ons uit wat het inhoudt en hoe vroeger de uitvaart werd behandeld.

  • Tijdgeest - Moens’ plan om apen en mensen te kruisen

    Nov 18 2018

    1907. De Nederlander Bernelot Moens verkondigt dat hij Darwins evolutietheorie wil bewijzen, middels de ‘kunstmatige bevruchting van de geslachtsrijpe wijfjes der anthropomorfe apen met sperma van mensen.’ Oftewel: het bezwangeren van een aap met mensensperma. Een plan dat tot grote ophef leidt in een nog diepreligieus Nederland, maar veel steun krijgt van ’s werelds topwetenschappers. Met hoogleraar Nederlandse geschiedenis en Moens-biograaf Piet de Rooy en hoogleraar evolutiebiologie Menno...more

  • Tijdgeest - Vaucansons poepende roboteend

    Nov 11 2018

    1739. Heel Europa is in de ban van Jacques Vaucansons roboteend. De eend kan eten, snateren, met zijn vleugels flapperen en zelfs poepen. ‘Zonder de eend van Vaucanson zou er niets zijn wat ons zou herinneren aan de Franse glorie,’ aldus verlichtingsdenker Voltaire. Een verhaal over de ‘canard digérateur’ die de oorsprong vormde van een nog altijd voortdurend zoektocht naar kunstmatige intelligentie. Met dierfilosoof Erno Eskens en hoogleraar geschiedenis van de psychologie Douwe Draaism...more

  • Parijs, Londen, Ieper

    Nov 11 2018

    In de landen van de winnaars wordt de elfde van de elfde groots herdacht. We maken een rondje langs de correspondenten. Met Frank Renout vanuit Parijs, Tim de Wit vanuit Londen, en Thomas Spekschoor vanuit Ieper.

  • OVT 11 november 2018, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Nov 11 2018

    Met in dit tweede uur onder andere een gesprek over de verliezers en winnaars van Eerste Wereldoorlog, en Diederik van Vleuten leest voor uit zijn werk. En opnieuw contact met correspondenten op diverse herdenkingsplaatsen

  • OVT 11 november 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Nov 11 2018

    Met in dit eerste uur onder andere aandacht voor Kasteel Amerongen, keizer Wilhelm II, de herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog en verhalen van Diederik van Vleuten. En tevens de column van Philip Freriks

  • Kasteel Amerongen en de Keizer

    Nov 11 2018

    Waronne Elbers, adjunct-directeur Kasteel Amerongen vertelt over de keizer

  • Kasteel Amerongen, de komst van Keizer Wilhelm II

    Nov 11 2018

    Waarom zocht keizer Wilhelm II zijn toevlucht in Nederland? En waarom was hij hier welkom? Wilhelmina zat erachter, zo wordt gezegd. Maar wilden de eigenaren van het kasteel van Amerongen hem wel? Of was de gevluchte keizer een verplichting? We praten met medewerkers van Kasteel Amerongen Ronald Kousbroek en Willem Brouwer

  • Ieper 11.00 uur

    Nov 11 2018

    Om precies 11 uur op de elfde van de elfde doet correspondent Thomas Spekschoor verslag vanuit Ieper.

  • Elfde van de elfde, wat gebeurt er vandaag

    Nov 11 2018

    11 november 1918 kwam er een eind aan de meest verschrikkelijke oorlog tot dan toe. Een genadeloze oorlog die miljoenen slachtoffers op het slagveld kende, en miljoenen burgerslachtoffers. Maar wat gebeurde er precies op de elfde? Wat hield de wapenstilstand in? Militair historicus Wim Klinkert vertelt.

  • Een rondje langs Parijs, London en Ieper

    Nov 11 2018

    Een rondje langs onze correspondenten in Parijs, Londen en Ieper.

  • Diederik van Vleuten leest gedicht van Philip Larkin

    Nov 11 2018

    Diederik van Vleuten draagt gedicht van Philip Larkin voor

  • Diederik van Vleuten, 3e verhaal

    Nov 11 2018

    Diederik van Vleuten vertelt zijn laatste oorlogsverhaal deze ochtend.

  • De slaapkamer van de keizer

    Nov 11 2018

    Wilhelm II zou drie dagen in Amerongen verblijven. Het werden er 540. Hij sliep in een veel te klein slaapkamertje, bijna een cel, maar genoot van een grote eetkamer. We maken een rondje door de kamers met conservator Lodewijk Gerretsen

  • De oorlog van Diederik van Vleuten

    Nov 11 2018

    Als iemand zich heeft verdiept in wat de Eerste Wereldoorlog met mensen deed, is het Diederik van Vleuten. Hij maakte twee voorstellingen over ’14-18’ en bezocht zo’n beetje alle monumenten en graven. Ook zocht hij naar sporen van de Grote Oorlog bij zijn gemobiliseerde grootvader. De cabaretier is te gast.

  • De Eerste Wereldoorlog nu

    Nov 11 2018

    De elfde van de elfde markeerde het einde van het oude Europa. Maar wie waren eigenlijk de winnaars en wie de verliezers van de Grote Oorlog? En is Europa ooit de eerste Wereldoorlog te boven gekomen? Een gesprek met Geert Mak, Philipp Blom en Wim Klinkert.

  • Column Philip Freriks

    Nov 11 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Wij tegen het water

    Nov 04 2018

    Bij watersnoodrampen denken we vanzelf aan de ramp in Zeeland van 1953. Maar ook eerder waren er rampen die het land vormden: de Sint-Elisabethvloed van 1421; de Kerstvloed van 1717, de Gelderse watersnood uit 1809, om er een paar te noemen. Ons ‘wij’-gevoel ontstond in de strijd tegen het water, waarbij de vloeden ook ons zondebesef bevestigden. Dat althans betoogt de kersverse hoogleraar Lotte Jensen afgelopen vrijdag in haar oratie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. En zo schrijft ze oo...more

  • OVT 4 november 2018, 2e uur, 11.00-12.00

    Nov 04 2018

    Met in het tweede uur: foute vaders en foute boeken en Het Spoor Terug: Schotse oorlogsveteraan zonder oorlog.

  • OVT 4 november 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Nov 04 2018

    Met in het eerste uur: biopic Berlusconi, verkiezingen in Amerika, de column van John Jansen van Galen, wij tegen het water en een vroeg Bumapatriot.

  • Mid-term Verkiezingen in Amerika

    Nov 04 2018

    Aanstaande dinsdag gaan de Amerikanen naar de stembus om het Congres te kiezen. In het totaal worden alle 435 leden van het Huis van Afgevaardigden gekozen en een derde van de Amerikaanse Senaat. De Republikeinen zijn bang hun meerderheid te verliezen en doen alles om te voorkomen dat Democratische kiezers de gang naar het kieshokje maken. De zogenoemde kieshinder-activiteiten hebben een lange geschiedenis. Amerikaniste Markha Valenta legt uit hoe het zit.

  • Het Spoor Terug: Schotse oorlogsveteraan zonder oorlog

    Nov 04 2018

    Op 11 november 1918, een uur na afloop van de Eerste Wereldoorlog, stierf de Schotse Gilbert McMicking in Den Bosch. Vier jaar eerder was hij een paar uur na het uitbreken van de oorlog krijgsgevangen genomen in Duitsland. Michal Citroen maakte een documentaire over zijn oorlogsverhaal en de zoektocht naar de vraag hoe hij in Den Bosch terechtkwam.

  • Foute vaders, foute boeken?

    Nov 04 2018

    Iemand schrijft een boek, en een ander komt met een tegenboek. Om aan te tonen dat het boek niet deugt. Zulks is het geval met ‘Oorlogsouders’ van Isabel van Boetzelaer, dat een te rooskleurig beeld zou geven van haar vader, Waffen SS’er, Oostfrontstrijder en medewerker van de Sicherheitspolizei, baron Willem van Boetzelaer. Schrijfster Chaja Polak las het en vreest dat de milde beoordeling van een ernstig foute vaderlander staat voor een trend. Ze schreef het tegenboek ‘De man die geen hekel ha...more

  • Een vroeg Bumapatriot

    Nov 04 2018

    Hij was een goede vaderlander die voor Napoleon vocht, een patriot in dienst van Willem I en zong uit volle borst het volkslied ‘Wier Neerlands bloed door aderen vloeit’. Want het Wilhelmus was na de inval van de Fransen een beetje vergeten. En hij blijkt ook nog eens een verre voorvader te zijn van modern patriot Sybrand Buma. De politicus Buma dook in het verleden, en schreef samen met zijn neef Wiete Hopperus Buma de biografie ‘Gerlacus Buma. Een Friese patriciërszoon in het leger van Napoleo...more

  • De Column van John Jansen van Galen

    Nov 04 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Biopic Berlusconi

    Nov 04 2018

    Deze week ging de film Loro in première. Een film over de grote politieke verleider Silvio Berlusconi, maar indirect ook over Trump, waar de hoofdpersoon ook wel iets van weg heeft. Maker van de film, de regisseur Paolo Sorrentino, werd bekend van ‘La grande belleza’. De hoofdrolspeler uit die film, neemt ook de rol van Berlusconi op zich. Italië-kenner en historicus Arthur Weststeijn bekeek de film en is te gast.

  • Winnaar 2017

    Oct 28 2018

    We gaan kort in gesprek met de winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs van 2017.

  • Vroege terreurbestrijders

    Oct 28 2018

    ‘Tegen de terreur’ heet het nieuwe boek van historica en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf. De historica bekeek de Europese reactie op Napoleon en ontdekte dat al heel vroeg, in 1815, de westerse wereld zich aaneensloot tegen gevaar van binnenuit. Zo ontstond er een nieuwe Europese verdedigingsgemeenschap, een NAVO avant la lettre. Beatrice de Graaf komt praten over de veiligheidsclubs en het veiligheidsvolk van vroeger.

  • OVT 28 oktober 11.00 - 12.00, 2e uur

    Oct 28 2018

    Uitreiking Libris Geschiedenis Prijs 2018

  • OVT 28 oktober 10.00 - 11.00, 1e uur

    Oct 28 2018

    Libris Geschiedenis Prijs 2018AANUIT

  • Libris Geschiedenis Prijs 2018

    Oct 28 2018

    En de winnaar is? Juryvoorzitter Jeroen Dijsselbloem leest voor uit het juryrapport en maakt de winnaar bekend.

  • De genomineerden: Remieg Aerts

    Oct 28 2018

    Wie gaat dit jaar de Libris Geschiedenis Prijs winnen? Er zijn als ieder jaar weer vijf boeken genomineerd. We spreken kort met de auteurs. De historicus Remieg Aerts schreef ‘Thorbecke wil het’, een lijvige biografie over Nederlands beroemdste staatsman en vader van onze democratie.

  • De genomineerden: Piet Hagen

    Oct 28 2018

    Wie gaat dit jaar de Libris Geschiedenis Prijs winnen? Er zijn als ieder jaar weer vijf boeken genomineerd. We spreken kort met de auteurs. Journalist Piet Hagen schreef ‘Koloniale oorlogen in Indonesië’, waarin hij vijf eeuwen verzet tegen vreemde overheersing beschrijft en de onderdrukking van dat verzet.

  • De genomineerden: Hella en Sandra Rottenberg

    Oct 28 2018

    Wie gaat dit jaar de Libris Geschiedenis Prijs winnen? Er zijn als ieder jaar weer vijf boeken genomineerd. We spreken kort met de auteurs. Hella en Sandra Rottenberg schreven ‘De Sigarenfabriek van Isay Rottenberg’, over de verborgen geschiedenis van een joodse Amsterdammer in nazi-Duitsland.

  • De genomineerden: Gabri van Tussenbroek

    Oct 28 2018

    Wie gaat dit jaar de Libris Geschiedenis Prijs winnen? Er zijn als ieder jaar weer vijf boeken genomineerd. We spreken kort met de auteurs. Gabri van Tussenbroek schreef ‘De toren van de Gouden Eeuw’, een boek over de Hollandse strijd tussen gulden en de God.

  • De genomineerden: Frits van Oostrom

    Oct 28 2018

    Wie gaat dit jaar de Libris Geschiedenis Prijs winnen? Er zijn als ieder jaar weer vijf boeken genomineerd. We spreken kort met de auteurs. Middeleeuwenkenner Frits van Oostrom is de auteur van ‘Nobel Streven’. Een studie over het onwaarschijnlijke maar waargebeurde leven van de veertiende-eeuwse ridder Jan van Brederode.

  • De botten van Oldenbarnevelt

    Oct 28 2018

    Vlak na de onthoofding van Oldenbarnevelt in 1619 zaten ze met een lijk omhoog dat verduisterd moest worden. Het stoffelijk overschot van de staatsman verdween op wonderbaarlijke wijze en werd waarschijnlijk in de grafkelders gedumpt van wat nu de Eerste Kamer is. De Kamer wordt binnenkort gerestaureerd. Hét moment om op zoek te gaan naar de stoffelijke resten van Oldenbarnevelt, meent parlementariër en historicus Ronald van Raak. De politicus is te gast.

  • De beste geschiedenisleraar

    Oct 28 2018

    Een interview met de beste geschiedenisleraar van dit jaar. En een vooruitblik op de uitreiking van de Libris Geschiedenis Prijs met de jury.

  • Column Nelleke Noordervliet

    Oct 28 2018

    Deze week is de column van Nelleke Noordervliet.

  • 50 jaar Man Vrouw Maatschappij

    Oct 28 2018

    De beweging Man Vrouw Maatschappij (MVM) bestaat niet meer, maar is ondertussen alweer vijftig jaar oud. MVM, de naam zei het al, meende anders dan Dolle Mina, dat emancipatie vooral iets was van mannen en vrouwen samen. Een vijfurige werkdag bijvoorbeeld zou helpen, zodat mama en papa het werk en huishouden konden verdelen. Historica Anneke Ribberink en MVM-oprichtster Hedy d’Ancona zijn te gast.

  • Roman over WO I

    Oct 21 2018

    De Eerste Wereldoorlog is alweer 100 jaar oud. Toch blijft de eerste grote massaoorlog een bron van verbazing. Nooit eerder vielen er zoveel slachtoffers en nooit eerder moesten zovelen, uit welk gat op aarde ook, ineens naar het front. Zo ook de Marokkaans-Franse hoofdpersoon uit de roman ‘Vertel het iemand’ van Rachida Lamrabet. De schrijfster is te gast.

  • OVT 21 oktober 11.00 - 12.00, 2e uur

    Oct 21 2018

    Met in dit uur: Goejanverwelle in ere hersteld, Brexit en de Noord-Ierse grens, Roman over WO I, vulvapaniek en mannenvrees, historische boeken en muziek van Jan Rot.

  • OVT 21 oktober 10.00 - 11.00, 1e uur

    Oct 21 2018

    Met in dit eerste uur: Goejanverwellesluis, Nachtwacht, muziek van Jan Rot, onze revolutie, de column van John Jansen van Galen en de nouveau riche uit de Gouden Eeuw.

  • Overlijden Wim Kok

    Oct 21 2018

    In Memoriam: Wim Kok. Te gast is Pieter de Rooij

  • Onze revolutie

    Oct 21 2018

    Is er een betere plaats om uit te zenden dan Goejanverwellesluis als het gaat om Nederland en opstand? Wilhelmina van Pruisen kwam er in 1787 in haar koetsje voorbij op weg naar Den Haag om te pleiten voor haar verdreven man stadhouder Willem V. Ze werd teruggestuurd, ging klagen bij haar broer, die een legertje stuurde om de brutale patriotten een lesje te leren. De Nederlandse revolutie was voorbij en zou pas met de inval van de Fransen in 1795 weer op gang komen. Historicus en patriottenkenne...more

  • Nachtwacht

    Oct 21 2018

    Het hondje dat deze week groot in het nieuws was vanwege de aangekondigde restauratie, komt erin voor, maar het blijft een onbekende. En hetzelfde geldt voor het meisje op de Nachtwacht. Alle aandacht gaat uit naar de uitgedoste mannenbroeders. Zij zijn het onderwerp van het boek van historicus Gabri van Tussenbroek ‘Amsterdam en de Nachtwacht’. De historicus komt praten over de mannen op het beroemdste schilderij uit onze geschiedenis.

  • Jan Rot

    Oct 21 2018

    Jan Rot verzorgt deze week de muziek. Hij zingt protestsongs, de vaderlandse protestklassiekers van vroeger. Ook vertelt hij waaraan een goed en oprecht protestlied moet voldoen.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Oct 21 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis’ van Els Kloek; ‘Visser ’t Hooft. Een leven voor de oecumene (1900-1985)’ van Jurjen Zeilstra; ‘Verlichting nu. Een pleidooi voor rede, wetenschap, humanisme en vooruitgang’ van Steven Pinker; en ‘De grafdelvers. De laatste winter van de Weimarrepubliek’ van Rudiger Barth en Hauke Friederichs.

  • Goejanverwellesluis

    Oct 21 2018

    Wat gebeurde er ook alweer precies in Goejanverwellesluis? Wilhelmina van Pruisen, de vrouw van de gevluchte Oranjeprins liep er een politiek blauwtje, maar verder? Historicus Mart Rutjes legt het uit.

  • Goejanverwelle moet in ere hersteld

    Oct 21 2018

    Hekendorp, zo heet tegenwoordig het plaatsje dat we kennen als Goejanverwellesluis of beter gezegd als Goejanverwelle. Die oude naam moet terug, vindt een betrokkene. Een kort gesprek met Jacob Tammens.

  • De nouveau riche van de Gouden Eeuw

    Oct 21 2018

    Ze waren ijverig en vroom. Ze begonnen als burger en eindigden als regent. De Nederlands Gouden Eeuw dankte alles aan hen, en zij aan Nederland en vanzelfsprekend aan de zwarte slaven overzee. We hebben het over de 500 rijksten uit de zeventiende en achttiende-eeuwse Republiek. Historicus Kees Zandvliet portretteerde de oude en nieuwe rijken van toen in zijn boek ‘De 500 rijksten van de Republiek.’ Hij komt erover praten samen met welgestelden-watcher Jort Kelder.

  • Column John Jansen van Galen

    Oct 21 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Brexit en de Noord-Ierse grens

    Oct 21 2018

    Sinds de dreiging van de brexit nemen de spanningen in Noord-Ierland weer toe. En de angst is groot dat als er een nieuwe harde grens zou komen tussen Noord-Ierland en Ierland, het zou leiden tot heropleving van de tijd van ‘The Troubles’ oftewel van de burgeroorlog tussen katholieken en protestanten.Historicus Joost Augusteijn komt praten over de Brexit, de mogelijk nieuwe grens en de gevolgen.

  • Troosthuisje

    Oct 14 2018

    Ooit woonden er alleenstaande oude vrouwtjes die kolen stoofden om de voeten van de rijken in de nabije Lebuïnuskerk te verwarmen, nu woont er een troostdichter. Het stovenzettershuisje heet nu troosthuisje. Troostdichter Boudewijn Betzema komt vertellen over de huisjes van vroeger en nu.

  • RIF-opstand 1958

    Oct 14 2018

    Er dreigt een diplomatiek incident tussen Nederland en Marokko te ontstaan naar aanleiding van de uitspraken van minister Stef Blok. De minister stelde de straffen van leiders van de afgelopen RIF-opstand aan de hoge kant te vinden. In de RIF bestaat inmiddels een traditie van revolutie en verzet en van streven naar onafhankelijkheid. Deze week verscheen er een boek van tekenaar Mohand Abttoy over de Riffijnse opstand van 1958 en 1959. De cartoonist brengt in zijn ‘Daar komen de helmen’ de repre...more

  • Powervrouw Maria

    Oct 14 2018

    ‘Ik, Maria van Gelre’ heet de expositie die dit weekend wordt geopend. De tentoonstelling vertelt het verhaal van deze hoog adellijke Franse dame, die trouwde met de hertog van Gelre. Te zien zijn onder meer haar gebedenboek, een schilderij van Maria in blauw gewaad en haar juwelenkistje. Middeleeuwenkenner Sanne Frequin bezocht de expositie en komt vertellen over de dame uit de vroege vijftiende eeuw die tegenwoordig een ‘powervrouw’ zou heten. De tentoonstelling is te zien van 13 oktober 2018 ...more

  • OVT 14 oktober, 11:00-12:00, 2e uur

    Oct 14 2018

  • OVT 14 oktober, 10:00-11:00, 1e uur

    Oct 14 2018

  • Nedersaksische taal

    Oct 14 2018

    Een stofzuiger heet er een ‘huulbessem’, een ooievaar een ‘klapstork’ en als ze het over zoeken hebben, zeggen ze ‘zuiken’. We hebben het over het Nedersaksisch: de taal van Bennie Jolink en Normaal, en van Daniël Lohues en natuurlijk van Herman Finkers. Afgelopen donderdag werd het Nedersaksisch officieel erkend als streektaal. Historisch taalkundige en kenner van het Nedersaksisch Henk Bloemhoff is te gast en Herman Finkers geeft een telefonische toelichting.

  • Het Nederlandergevoel

    Oct 14 2018

    Nederland is het ongelukkigste land op aarde, bewoond door de meest gelukkige mensen op de planeet. Althans, dat zou de conclusie kunnen zijn van het boek ‘Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’ van publicist en Eerste Kamerlid Paul Schnabel. De auteur beschrijft zogezegd het gevoel van Nederland vanaf de eerste naoorlogse jaren tot op heden. Hij komt praten over de historie en actualiteit van ons levensgevoel.

  • Grote Geert

    Oct 14 2018

    Geert Groote is ongeveer de beroemdste Deventenaar van zijn tijd. Hij stond met types als de radicalere Tsjechische Johannes Hus aan de wieg van de protestantse opstand tegen de katholieke kerk. Toch hoort hij niet bij de Reformatie van Luther, want hij bleef de kerk ondanks al zijn kritiek trouw.Onlangs werd zijn gezicht gereconstrueerd en bleek het veel woester dan altijd gedacht. Over Geert Groote is deze week een nieuw boek verschenen en is een gloednieuwe tentoonstelling te zien in het Geer...more

  • Farah Dibah

    Oct 14 2018

    Farah Diba wordt deze week 80 jaar. Ze was een onbekende studente Parijs, totdat ze Mohammed Reza Pahlavi, de sjah, leerde kennen. Als snel groeide ze uit tot wereldwijd icoon. Over haar leven en meer spreken wij Midden-Oosten-kenner Maaike Warnaar.

  • Deventer

    Oct 14 2018

    Schrijfster Christine Otten is geboren in hartje Deventer. Opgegroeid als kind uit een sociaaldemocratisch nest, blijft ze al een leven lang trouw aan een licht opstandig hart. De schrijfster komt praten over Deventer, haar familieachtergrond en de stad als rood asiel.

  • De monnik stadstichter

    Oct 14 2018

    Deventer is 1250 jaar stad. Het begon als klein stadje, gesticht door de monnik en missionaris Lebuïnus in het jaar 768. Stadshistoricus Clemens Hogenstijn vertelt over de stichter, de stad en de kerk.

  • Column met Nelleke Noordervliet

    Oct 14 2018

    Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

  • Akwasi

    Oct 14 2018

    We kennen hem als rapper en als een van de mannen van de rapgroep Zwart Licht: Akwasi. Maar hij was en is veel meer, onder meer presentator bij het tv-programma ‘De slavernij voorbij?’ van de NTR. En hij speelt op ‘History in Concert’, het muziekevenement van de Maand van de Geschiedenis. Zondag is hij bij ons te gast en verzorgt hij samen met Zwart Licht de muziek.

  • Zwarte clerus

    Oct 07 2018

    De film Kler, oftewel de clerus, ging onlangs in Polen in première en leidde gelijk tot een rel. Want de speelfilm over onder meer het misbruik in de kerk zou een brute aanval zijn op het instituut van wijlen Johannes Paulus. De film trok het eerste weekend een miljoen kijkers en lijkt inzet te worden van de politieke strijd tussen progressief en conservatief Polen, dat 21 oktober aanstaande naar de stembus gaat. Te gast is Polencorrespondent Ekke Overbeek die een onthullend boek schreef over mi...more

  • Watergeus Sonoy

    Oct 07 2018

    Zijn woonstede, ooit een geroofd klooster is nu een restaurant. Maar wie was Diederik van Sonoy? Watergeus, edelman, opstandeling van het eerste uur, en tenslotte als gouverneur van Alkmaar, zetbaas van Willem van Oranje. Harry de Raad van de Historische Vereniging Alkmaar, vertelt over de plaatselijke held.

  • Vroege vrijheid

    Oct 07 2018

    De slavernij werd afgeschaft in 1863. Zo staat het in de schoolboekjes. Maar dat voor die tijd slaven in Suriname al hun eigen zelfstandigheid zochten en organiseerden in straten, huizen en erfjes is minder bekend. Historicus Karwan Fatah-Black ging op zoek naar sporen van vrijheid en schreef ‘Eigendomsstrijd. De geschiedenis van slavernij en emancipatie in Suriname’. De historicus is te gast.

  • Victoriestad Alkmaar

    Oct 07 2018

    In Alkmaar begon de victorie, maar wanneer ook alweer? In 1573 dus, toen de Tachtigjarige oorlog alweer vijf jaar oud was en er nog 75 jaar oorlog – met vrede tussendoor – was te gaan. Maar wat gebeurde er precies in Alkmaar en hoe belangrijk was dat voor de Opstand, die in 1568 begon zonder dat iedereen dat in de gaten had. Historici Luc Panhuysen en Yolanda Rodríguez Pérez komen praten over de twee cruciale jaren, 1568 en 1573.

  • Victorientje

    Oct 07 2018

    In de volksmond werd het monument Victorientje genoemd, het standbeeld van beeldhouwer F.A. Stracke dat het Alkmaars Ontzet herdenkt. De eerste steen voor het monument werd op 8 oktober 1873 gelegd. Het beeld werd onthuld op 9 oktober 1876. Harry de Raad van de Historische Vereniging Alkmaar vertelt over het monument.

  • Paradijs Bali

    Oct 07 2018

    Bali is al sinds jaar en dag het Indonesische Lloret de Mar. Het inmiddels toeristische oord werd eind negentiende eeuw door Nederland met geweld gepacificeerd. Sindsdien wordt het gepresenteerd als exotisch paradijs.In het Museum van Volkenkunde is te zien hoe Bali die reputatie van tropische lusthemel voor vermoeide blanken kreeg. Conservator Francine Brinkgreve komt vertellen over de tentoonstelling ‘Welcome to paradise’.

  • OVT 7 oktober 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Oct 07 2018

    Met in het tweede uur: watergeus Sonoy, luilekkerland, paradijs Bali, Mountaintop-King en livemuziek.

  • OVT 7 oktober 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Oct 07 2018

    Met in het eerste uur van de live-uitzending vanuit Heeren van Sonoy in Alkmaar: Victorientje, zwarte clerus, de column van John Jansen van Galen, vroege vrijheid, victoriestad Alkmaar en livemuziek!

  • Mountaintop-King

    Oct 07 2018

    We kennen Martin Luther King van zijn speech over die droom. Zijn beroemde Mountaintop-speech van 3 april 1968 was minstens zo visionair en spectaculair. Een dag later zou hij worden vermoord. De Amerikaanse zwarte schrijfster Katori Hall schreef er in 2009 het toneelstuk The Mountaintop over: een vertelling over de laatste avond uit zijn leven. Het toneelstuk, onder regie van Teunkie van der Sluijs, is nu in Nederland te zien. Te gast is historica Nancy Jouwe en acteur Dennis Rudge, bij wiens o...more

  • Luilekkerland

    Oct 07 2018

    Afgelopen week verscheen het kookboek ‘Luilekkerland’ van vader-en-dochter-duo Onno en Charlotte Kleyn, respectievelijk culinair journalist en culinair historica. Ze noemen het zelf een magical mystery tour door de keukens van weleer, want het is een boek wat aan de hand van vijf eeuwen Nederlandse kookboeken probeert te achterhalen wat de Nederlandse keuken behelst. Daarnaast bevat het ook de lekkerste en meest bijzondere recepten van de 16e eeuw tot nu toe. Vader en dochter zijn te gast.

  • Column met John Jansen van Galen

    Oct 07 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • OVT met boeken, Wim Berkelaar

    Sep 30 2018

    Historicus Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Hippie’ door Paulo Coelho; ‘Tijdperk van de tovenaars’ door Wolfram Eilenberger; ‘Een naoorlogse achtbaan’ door Ian Kershaw; en ‘Het goede leven’ door Annegreet van Bergen.

  • OVT 30 september 11.00 - 12.00, 2e uur

    Sep 30 2018

    Met in het tweede uur: beschadigde Wilhelmina, 80 jaar oorlog, het kind met de Japanse ogen, OVT met boeken door Wim Berkelaar en livemuziek van The Amazing Stroopwafels.

  • OVT 30 september 10.00 - 11.00, 1e uur

    Sep 30 2018

    Met in het eerste uur: de bevrijdingsrok, katholicisme met Chinese karakteristieken, de column van John Jansen van Galen, Nelleke Noordervliet en haar essay, vijftig jaar Floris en muziek van The Amazing Stroopwafels.

  • Nederland en Opstand

    Sep 30 2018

    Waren we nou, zoals onze Tachtigjarige Oorlog suggereert, als Nederlanders van nature opstandig van aard? Of waren we zoals de rest van onze vaderlandse historie doet veronderstellen vooral braaf en keurig? Schrijfster Nelleke Noordervliet beantwoordt deze prangende vraag in ‘Door met de strijd. Nederland en opstand’, dat ze schreef als essay voor de Maand van de Geschiedenis. De auteur komt erover vertellen.

  • Katholicisme met Chinese karakteristieken

    Sep 30 2018

    Het Vaticaan kwam deze week met China tot een akkoord over de slepende kwestie wie in de volksrepubliek de bisschoppen benoemt. Rome erkende zeven door de staat benoemde geestelijken als gewijde gezagsdragers. Maar wat drijft paus Franciscus tot deze opmerkelijke concessie aan het rooms-vijandige regime? Valt naast de wereld nu ook Rome voor de Chinese supermacht, en wordt het definitief pais en vree tussen paus en Peking? Jan van der Putten is te gast.

  • Het kind met de Japanse ogen

    Sep 30 2018

    Schrijver Reggie Baay groeide op als kind van Indische ouders, die toevallig aan de verkeerde kant van de geschiedenis stonden. Over dat verleden -- met een vader aan de Birma-Siamspoorlijn en als soldaat tijdens de politionele acties -- werd thuis niet gepraat. Pas nadat de auteur na het overlijden van zijn ouders een schoenendoos vol negatieven vond, begon hij aan een speurtocht. Het leidde tot het boek ‘Het kind met de Japanse ogen’. De schrijver komt erover praten.

  • Geschiedenis Festival Haarlem

    Sep 30 2018

    Annemarie Laven vertelt over het Geschiedenis Festival, dat op 6 oktober plaatsvindt in Haarlem.

  • Floris is jarig

    Sep 30 2018

    Floris wordt vijftig en krijgt een boek. Daarin lezen we alles over ridder Rutger en zijn oosterse hulp, de fakir Sindala. Ze strijden samen voor het goede, dat wil zeggen voor het herstellen van de rechten van ridder Floris en tegen het kwade, oftewel tegen het nare Gelre. De tv-serie werd een enorme hit. En meisjes hielden, naar verluidt, evenveel van Floris als jongens. Journalist Jaap Kooimans schreef ‘Floris, het complete verhaal achter de serie’. De schrijver is te gast.

  • Column John Jansen van Galen

    Sep 30 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Bevrijdingsrok

    Sep 30 2018

    Het is inmiddels een wereldse rebelse relikwie: de bevrijdingsrok waar uitgelaten meisjes in zwierden en zwijmelden bij het aanschouwen van Canadese bevrijders. Maar wat is het verhaal achter dit topstuk van het Openlucht Museum? Ellen Snoep van het Openluchtmuseum legt het uit.

  • Beschadigde Wilhelmina

    Sep 30 2018

    Het is mogelijk een stille getuige van onverwachte opstandige gevoelens: het schilderij van koningin Wilhelmina uit toen nog Nederlands-Indië. Er loopt namelijk een kras, om niet te zeggen, een scheur door de afbeelding van onze vorstin. Maar hoe komt die beschadiging daar? Was het een vroege daad van moedwillig verzet of een ongelukje? Ellen Snoep van het Openluchtmuseum Arnhem, beschouwt dit stuk uit de collectie in zijn koloniale context.

  • 80 jaar oorlog

    Sep 30 2018

    Eens werd het gewoon de Tachtigjarige Oorlog genoemd. Nu heet onze Opstand een burgeroorlog waarin met veel pijn, moeite en mazzel Nederland ontstond. Deze week ging de televisieserie ‘80 Jaar Oorlog’ in première met de eerste aflevering Het Voorspel. Presentator Hans Goedkoop en historica Judith Pollmann zijn te gast.

  • Zuid-Tirol is niet Italie

    Sep 23 2018

    Dat in Baskenland en Catalonië het vuurtje van autonomie telkens weer oplaait, is bekend. Dat zo’n brandje ook steeds weer dreigde uit te breken in Zuid-Tirol weet niet iedereen. Toch was er na de Eerste Wereldoorlog, toen Zuid-Tirol bij Italië kwam, regelmatig sprake van Tiroler-opstandigheid. Historicus Thomas von der Dunk schreef ‘Zuid-Tirol is niet Italië! Een honderd jaar oud Europees grensgeval’. De auteur is te gast.

  • Steentijdbier

    Sep 23 2018

    Wat was er eerder? Bier of brood? Volgens gangbare opvattingen verbouwde de mensheid graan om brood te bakken en niet om bocht te maken waar je lekker dronken van kon worden. Maar een vondst van resten van een brouwerij uit de middensteentijd in Israël wijst erop dat onze voorouders tarwe en gerst verbouwden omdat ze gek waren op bier.

  • Rembrandtroof

    Sep 23 2018

    Het is de grootste kunstroof aller tijden, tot op heden niet opgelost en nog steeds een verbazingwekkend verhaal. Onder meer het doek 'Het concert' van Johannes Vermeer en het enige zeestuk van Rembrandt, 'Christus in de storm op het meer van Galilea', werden gestolen. Over de beruchte kunstroof verscheen deze week het eerste deel van de Amerikaanse podcast 'Last Seen'. Kunstdetective Arthur Brand, die ook meewerkte aan de podcast, is te gast.

  • OVT 23 september 11.00 - 12.00, 2e uur

    Sep 23 2018

    Met in het tweede uur: steentijdbier, Zuid-Tirol en Het Spoor Terug 'Anne Frank en het vernietigde plaatje'.

  • OVT 23 september 10.00 - 11.00, 1e uur

    Sep 23 2018

    Met in het eerste uur: #metoo in het Hooggerechtshof, Rembrandtroof, de column van Nelleke Noordervliet, De Verendief en Oude dozen.

  • Oude Dozen

    Sep 23 2018

    En ineens lagen ze in dozen op straat: boeken van beroemde feministische schrijfsters als Anja Meulenbelt en Simone de Beauvoir. Schrijfster en voormalige feministe Marja Vuijsje kon hun titels oprapen uit oude vuilniszakken en afvalhopen. En dat terwijl juist deze auteurs van grote invloed op haar waren geweest. Ze is te gast en komt vertellen over haar literaire feministische autobiografie 'Oude dozen'.

  • #metoo in Hooggerechtshof

    Sep 23 2018

    Dat hebben we eerder gezien, denkt de gemiddelde Amerikaan deze week: een kandidaat-rechter voor het Hooggerechtshof staat op het punt benoemd te worden, maar wordt plots beschuldigd van seksueel wangedrag. Het gebeurde in 1991 en het lijkt nu weer te gebeuren. Amerikaniste Markha Valenta vertelt over de beschuldigingen tegen Brett Kavanaugh nu, en tegen Clarence Thomas toen.

  • Het Spoor Terug, Anne Frank en het vernietigde plaatje

    Sep 23 2018

    ‘De tekst was ronduit smakeloos en wekte reacties van afkeer op. Platenmaatschappij Dureco heeft besloten de Anne Franksmartlap niet op de markt te brengen. De geperste platen zijn vernietigd.’ Zo maar een zinnetje uit een krant uit februari 1967. Er ontstond commotie over een liedje, gezongen door twee Brabantse meisjes, wat werd veroorzaakt door tientallen criticasters die het vooral gemunt hadden op de tekst van rockster Peter Koelewijn. Er zou sprake zijn van een vercommercialiseren van het ...more

  • De Verendief

    Sep 23 2018

    Het kon zomaar: dief en fluitist Edwin Rist gooide in 2009 een ruit in van het Natural History Museum in Londen en liep vervolgens met een zeldzame collectie geprepareerde veren het museum uit. Over deze even beruchte als zinloze natuurhistorische misdaad verschijnt deze week het boek 'De Verendief'. Kees Moeliker, directeur van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam en schrijver van het boek 'De Eendenman', is te gast.

  • Column Nelleke Noordervliet

    Sep 23 2018

    Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

  • OVT 16 september 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Sep 16 2018

    Met in het tweede uur: mensverbeterkunde, Helen bedankt en in Het Spoor Terug 'De Friezen in opstand'.

  • OVT 16 september 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Sep 16 2018

    Met in het eerste uur: Lamamania, genocide op de San, de column van Alexander Münninghoff, het extreem-rechts van Zweden en etnisch registreren.

  • Mensverbeterkunde

    Sep 16 2018

    Het academische vak andragologie bestond van 1970 tot 1983. Maar na dertien jaar knutselen aan de burger was het al gedaan met de mensverbeterkunde. Waaraan ging deze idealistische discipline ten onder? Over de opkomst en ondergang van de andragologie verscheen deze week een proefschrift van socioloog Maaike de Boois. Zij is te gast.

  • Lamamania

    Sep 16 2018

    Zondag staat hij in Ahoy: de Dalai Lama. Aldaar zal hij de bezoekers geestelijk en spiritueel bijpraten. Nederland is immers niet alleen in de ban van Boeddha zelf, maar ook helemaal weg van de Tibetaanse verlichte priester. Misschien is er zelfs sprake van Lamamania. We spreken met Boeddhisme-kenner en hoogleraar Aziatische religies Paul van der Velde.

  • Het Spoor Terug, De Friezen in opstand

    Sep 16 2018

    Een halve eeuw voordat de Bataven onder leiding van Julius Civilis rebelleerden tegen de Romeinen, kwamen de Friezen al in opstand. Hun opstand werd beschreven door de geschiedschrijver Tacitus. Aanleiding voor het vroege verzet was de eis van de Romeinen dat de Friezen oerossen zouden leveren aan het machtigste leger ter wereld. Dat als compensatie voor de Romeinse wellevendheid tegenover de dikwijls toen al koppige Friezen. Mathijs Deen maakte voor Het Spoor Terug de documentaire ‘De Friezen i...more

  • Het extreem-rechts van Zweden

    Sep 16 2018

    Afgelopen verkiezingen haalde in Zweden de zogeheten Sverigedemokraterna 17,7 procent van de stemmen. De gevreesde monsteroverwinning van radicaal-rechts bleef uit, maar de forse winst geeft aan dat het sociaal-democratische model uit het land van Abba en Ikea onder druk staat. Maar waar komt de radicaal-rechtse beweging vandaan? En waaraan ontleent ze haar bestaansrecht? Zweden-kenner en journalist bij Nieuwsuur Luuk Mulder legt het uit.

  • Helen Shepherd overleden (en ook Anneke Gronloh)

    Sep 16 2018

    Ze was de topzangeres van het zangtrio The Shepherds. Deze week overleed ze op de leeftijd van 78 jaar. Menigeen zal zich Helen Shepherd herinneren als de zangeres van dat ene lied dat in de jaren zeventig een hit was: ‘Dank U’. Een korte terugblik op Helen Shepherd en het succes van christelijke en andere brave liedjes met Rutger Vahl.

  • Genocide op de San

    Sep 16 2018

    Een licence to kill noemt historica en hoofdconservator van het Rijksmuseum Martine Gosselink het. In 1777 kregen de boeren in Zuid-Afrika officieel toestemming van de VOC om elke San, toen nog Bosjesmannen geheten, zonder aanleiding dood te schieten. De historica schreef over deze volkerenmoord in 'Wereldgeschiedenis van Nederland' en komt vertellen over onze niet altijd even mooie bijdrage aan de wereldhistorie.

  • Etnisch registreren

    Sep 16 2018

    Deze week werd er in het ‘Tijdschrift voor Criminologie’ opgeroepen om verdachten en arrestanten etnisch te registreren om zo ‘gericht beleid te maken en te evalueren’. Deze kwestie is al vaak onderdeel geweest van nationaal debat. We praten over de voor- en nadelen van etnisch registreren met hoogleraar migratiegeschiedenis Marlou Schrover.

  • Column Alexander Münninghoff

    Sep 16 2018

    Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

  • Vergeet-mij-niet, boek over onderduikmeisje Lientje de Jong

    Sep 09 2018

    Oxford-hoogleraar Bart van Es verliet Nederland jaren geleden, maar één verhaal uit zijn kindertijd verliet hem nooit. Het verhaal over het jonge Joodse meisje Lientje dat door zijn grootouders verborgen werd gehouden voor de nazi’s. Ze voedden het meisje op als hun eigen dochter, maar decennia na de oorlog werd het contact plots verbroken. Wat is haar verhaal? En wat veroorzaakte de diepe breuk? Van Es schreef hierover het boek 'Ver-geet-mij-niet'. De auteur en voormalig onderduikster Lien de J...more

  • Vaandels voor vrouwenkiesrecht

    Sep 09 2018

    Het honderdjarig jubileum van het actief kiesrecht voor vrouwen wordt in 2019 groots herdacht en gevierd. Hiervoor zijn de organiserende herdenkingsorganisaties op zoek naar parafernalia uit de vrouwenkiesrechtstrijd. Vooral vaandels die destijds massaal opgetuigd, genaaid en geborduurd werden door vrouwenclubs hebben de belangstelling. Historica Mineke Bosch is namens het Groninger Museum bij ons te gast om een oproep te doen.

  • OVT 9 september 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Sep 09 2018

    Met in dit tweede uur: De Vrouwenkiesrechtstrijd en hun vaandels, boek over een onderduikmeisje en in Het Spoor Terug: Max Heymans, couturier

  • OVT 9 september 2018 10.00 - 11.00, 1e uur.

    Sep 09 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor: 70 jaar Noord-Korea, de eerste autobiografie van Hitler, de column van John Jansen van Galen, de bijna-premier van West-Papoea en Maoïstische Memoires.

  • Mijn Strijd/Mein Kampf

    Sep 09 2018

    Deze week verschijnt de geannoteerde en van inleiding voorziene Nederlandse uitgave van ‘Mein Kampf’, onder de titel ‘Mijn Strijd’. Onlangs verscheen ook ‘Adolf Hitler. Zijn leven, zijn redevoeringen’, een propagandawerkje uit 1923 waarin het eerste gebrul van Hitler werd opgetekend door een ghostwriter. Over ‘Mijn Strijd’ was in het nieuws al veel kritiek te horen: Hitlers gevaarlijke boek zou niet afdoende wetenschappelijk beveiligd zijn. Te gast over beide autobiografieën zijn Hitler-kenner e...more

  • Mao in Nederland

    Sep 09 2018

    We zijn het een beetje vergeten, maar ooit was de communistische massamoordenaar Mao Ze Dong een cultfiguur in Nederland. Bij zijn overlijden in 1976 sprak minister Van der Stoel van een ‘zwaar verlies’ en tv-commentator G.B.J. Hiltermann meende dat onder Mao ‘het communisme met een menselijk gezicht’ werd betracht. En er waren zelfs de echte maoïsten voor wie de Grote Roerganger de Messias was, om niet te zeggen de verlosser. Over deze curieuze groep schreef Ivens-biograaf, historicus en ex-mao...more

  • Het Spoor Terug, Max Heymans, couturier

    Sep 09 2018

    De Joodse couturier Max Heymans zou dit jaar honderd zijn geworden. Vanwege zijn liefde voor de mode in Parijs en zijn excentrieke verschijning werd hij Madame Chanel genoemd. De ene keer was hij uitzinnig gekleed, de andere keer ging hij in spijkerbroek. Geld was voor hem niet belangrijk, als het maar ‘très haute couture’ was. Op zijn honderdste geboortejaar zenden wij een herhaling uit van de documentaire die Laura Stek in 2013 over de eigenzinnige modekoning maakte.

  • De Column van John Jansen van Galen

    Sep 09 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Bijna West-Papoea’s eerste premier

    Sep 09 2018

    Begin jaren zestig leek er een onafhankelijk West-Papoea te komen en Nicolaas Jouwe zou de eerste premier of vicepremier worden. Het verliep echter anders. Het voormalig Nederlands Nieuw-Guinea werd niet zelfstandig, maar kwam onder Indonesisch gezag. Vorig jaar overleed bijna-premier Nicolaas Jouwe. Zijn dochter Nancy Jouwe kijkt terug op de betekenis van haar vader in een programma over het Nederlandse koloniale verleden maandag 10 september in Paradiso. Zondag is ze bij ons te gast.

  • 70 jaar Noord-Korea

    Sep 09 2018

    De Democratische Volksrepubliek Korea bestaat aanstaande zondag 70 jaar. Maar hoe begon het rijk van de Kims eigenlijk? En haalt de Kim-dynastie 2048? Korea-kenner Remco Breuker komt vertellen over het relatief succesvolle begin van de Volksrepubliek, dat dankzij de Kim-familie van korte duur bleek.

  • Zeventiende-eeuwse vrouwelijke spionnen

    Sep 02 2018

    Letterkundige Nadine Akkerman brengt zeventiende-eeuwse vrouwelijke spionnen tot leven in haar boek ‘Invisible Agents. Women and Espionage in Seventeenth-Century Britain’. Akkerman komt vertellen over haar serieuze monografie die in Engeland uitgroeide tot een onverwachte hit.

  • Rozenoorlogen geasfalteerd

    Sep 02 2018

    De Engelsen koesteren hun geschiedenis, zo denken we. Behalve dan als het om de plek gaat waar de laatste slag uit de zogeheten Rozenoorlogen plaats vond. Deze heilige plek wordt binnenkort geasfalteerd, omdat een inventief ondernemer er een experimenteerterrein voor zelfrijdende auto's van wil maken. Voormalig Engeland-correspondent Peter Brusse vertelt over de rel en de Rozenoorlogen om de Engelse troon tussen het huis van Lancaster en York.

  • OVT 2 september 2018 11.00-12.00, 2e uur

    Sep 02 2018

    Met in dit tweede uur de geasfalteerde Rozenoorlogen, de kosmopoliet uit de late Middeleeuwen en Het Spoor Terug: het jaar na de kroningsrellen.

  • OVT 2 september 2018 10.00 - 11.00, 1e uur

    Sep 02 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor de opgraving van Franco, 50 jaar “bra-burning feminists”, de column met Nelleke Noordervliet, infiltreren in de KKK en vrouwelijke spionnen in de 17e eeuw.

  • Infiltreren in de KKK

    Sep 02 2018

    Deze week gaat de film van Spike Lee BlacKkKlansman in première: een film over de Ku Klux Klan, de naargeestige white supremacy en het voortleven daarvan tot op het heden. De film vertelt het op waarheid gebaseerde verhaal van een zwarte politieagent die met behulp van een witte joodse infiltrant de KKK bespioneert en bestrijdt. Spike Lee maakte de film, omdat met Trump het racisme in zijn ogen weer herleeft. Regisseur Maarten van Hinte zag de film en spreekt erover.

  • Het Spoor Terug: Het jaar na de kroningsrellen

    Sep 02 2018

    30 april 1981: Koninginnedag in Breda, één jaar na de kroningsrellen in Amsterdam en het eerste jaar waarin koningin Beatrix als kersverse vorstin het land in gaat. Burgemeester Merkx is bang dat het ook in zijn stad uit de hand gaat lopen en laat 148 demonstranten preventief oppakken, voornamelijk op basis van uiterlijk. Een leren jasje of button is voldoende voor een lange dag in een veel te krappe politiekooi, zonder eten en drinken of sanitaire voorzieningen. Het leidt tot heftige protesten,...more

  • Franco geruimd

    Sep 02 2018

    Hij ligt er al sinds zijn dood, al 43 jaar, maar eindelijk is het dan zover: Franco moet verdwijnen uit de zogeheten Vallei van de Gevallenen. Dat wil zeggen de regering heeft de procedure opgestart om het stoffelijk overschot van de dictator ter plekke te verwijderen. Maar waarom moeten zijn resten worden geruimd en kan de Valle de los Caídos ooit het monument van verzoening worden waarop het door burgeroorlog verdeelde Spanje hoopt? Spanje-correspondent Steven Adolf komt vertellen over het gra...more

  • De middeleeuwse kosmopoliet

    Sep 02 2018

    Juist de Franse Revolutie maakte Europa minder democratisch. Want al stortte dankzij de opstand het feodale Ancien régime in, er voor in de plaats kwam een eng nationalisme dat over de hoofden van de burgers de natie boven alles stelde. Dat althans schrijft historicus Maarten Prak in zijn nieuwe boek ‘Citizens without Nations. Urban Citizenship in Europe and the World’. De historicus komt praten over de middeleeuwse kosmopoliet.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Sep 02 2018

    Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

  • 50 jaar "bra-burning feminists"

    Sep 02 2018

    Woedende vrouwen die hun beha’s verbranden: het is hét clichébeeld geworden van doorgeslagen, radicaal feminisme. En deze week is dat clichébeeld precies 50 jaar oud, want zo lang is het alweer geleden dat een paar Amerikaanse vrouwen bij een demonstratie hun beha’s in de hens wilden steken. Maar waarom wilden die vrouwen dat eigenlijk, en waarom veroorzaakte het zo’n enorme ophef?

  • OVT 26 augustus 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Aug 26 2018

    In het tweede uur van OVT: Oud senator in Amerika, John McCain is overleden en een documentaire over Bart van der Schelling, een zingende Hollander met een politieke boodschap.

  • OVT 26 augustus 2018, 10.00-11.00, 1e uur

    Aug 26 2018

    In het eerste uur het achtste en laatste deel van onze zomerserie 'Modern Man' waarin we klassiekers bespreken die ons helpen de moderne mens te begrijpen. Deze week 'The First Stone' van Helen Garner. Een gesprek met Bregje Hofstede, Marja Pruis en Xandra Schutte. En aandacht voor de overleden historici Hermann von der Dunk en Henk Wesseling

  • Historici Hermann von der Dunk en Henk Wesseling overleden

    Aug 26 2018

    OVT 26 augustus 2018 - OVT - VPROAfgelopen week overleed de erudiete en invloedrijke historicus Henk Wesseling (1937-2018), emeritus hoogleraar contemporaine geschiedenis van de Universiteit Leiden. Historicus Martin Bossenbroek is te gast. En tevens overleed H.W. (Hermann) von der Dunk (1928-2018), emeritus hoogleraar contemporaine geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Een groot verteller die talloze boeken schreef en kritisch was op de academische wereld. Historicus Wim Berkelaar is te gas...more

  • Bart van der Schelling, de zingende Hollander

    Aug 26 2018

    De beroemdste verzameling liederen over en uit de Spaanse Burgeroorlog ( 1936-1939) is te vinden op twee Folkways Record platen uit 1961 en 1962. Folkways was het label van het politieke lied. Naast de namen van beroemde Amerikaanse folksingers als Woody Guthrie en Pete Seeger – en de niet minder beroemde Duitse zanger Ernst Busch – prijkt op de hoes groot de naam van een Nederlandse zanger: Bart van der Schelling. In het boekje bij de platen een foto van deze in Nederland volledig onbekende Bar...more

  • Amerikaanse senator John McCain overleden

    Aug 26 2018

    De invloedrijke en zeer gerespecteerde Amerikaanse senator John McCain is zaterdag op 81-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van hersenkanker. In de studio de amerikaniste Markha Valenta om over hem te praten

  • Modern Man afl. 8, Garner's The First Stone

    Aug 25 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man: klassiekers over de mens van nu. Met deze week deel 8 (laatste deel), The First Stone van schrijfster Helen Garner. Een scherp zelfonderzoek naar haar geconditioneerde reactie op een ‘klein’ seksueel incident op een Australische universiteit. Een boek over Me Too toen er nog geen Me Too was. Met journalist van de Groene Amsterdammer Marja Pruis, schrijfster Bregje Hofstede en hoofdre...more

  • Vakantieman op kroegentocht in Namibië

    Aug 19 2018

    Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven. Deze week neemt Tycho van der Hoog ons mee naar het Afrikaanse continent voor een kroegentocht met een historische betekenis.

  • Spanje, Internationale Brigades in 1938

    Aug 19 2018

    Vele jaren lang zoekt programmamaker en schrijfster Yvonne Scholten naar informatie over de circa 700 Nederlandse vrijwilligers die 80 jaar geleden naar Spanje trokken om te strijden in de Spaanse Burgeroorlog aan de kant van de Republikeinse regering. Beknopte biografieën van die landgenoten worden verzameld op de site spanjestrijders.nl . In OVT vertelt Scholten over de laatste ontdekkingen, het lot van de Spanjestrijders en over het einde van de Internationale Brigades in 1938, nu tachtig jaa...more

  • OVT 19 augustus 2018, 11:00-12:00, 2e uur

    Aug 19 2018

    In het tweede uur van OVT neemt de vakantieman ons mee op een historische kroegentocht in Namibië en luisteren we naar een documentaire over het Duitsland van Reinhard Mey.

  • OVT 19 augustus 2018, 10:00-11:00, 1e uur

    Aug 19 2018

    In het eerste uur de zevende aflevering van onze zomerserie 'Modern Man', over klassiekers die ons helpen de moderne mens te begrijpen. Deze keer praten we over het boek 'It can't happen here' van Sinclair Lewis, over een fictieve Amerikaanse president die het land tot een dictatuur maakt.

  • Het Duitsland van Reinhard Mey

    Aug 19 2018

    Als kind viel de Oost-Duitse Christine in slaap bij de heimelijk opgenomen liederen van Reinhard Mey. De muziek van Mey was verboden in de DDR omdat hij regelmatig de vrijheid bezong. “Was ich noch zu sagen hätte …” een zin uit het lied Gute Nacht Freunde van Reinhard Mey is het thema van de Boekenweek 2016 waarin Duitsland centraal staat. Maar voor welke Duitsland staat Reinhard Mey?In zijn Heimat is hij al 50 jaar een nationaal instituut. Nederlandstalige Duitsers vertellen In “Het Duitsland v...more

  • Modern Man, afl. 7, Lewis It can't happen here

    Aug 18 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man: klassiekers over de mens van nu. Met deze week deel 7: It can’t happen here van Sinclair Lewis. Een dystopie over een fictieve Amerikaanse president die Amerika in de jaren dertig in een dictatuur verandert. America First, oftewel het mooiste land ter aarde behoort aan de mooiste blanke mensen op aarde, is zijn lijfspreuk. Met de historici en journalisten Anton Jager en Casper Thomas...more

  • Vakantieman op Kreta

    Aug 12 2018

    Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven. Deze week neemt classica Daniëlle Slootjes ons mee voor een rondrit langs onbekende historische plekken op het geboorte-eiland van Zeus.

  • Trio Lescano

    Aug 12 2018

    In de jaren dertig van de 20e eeuw verlaten drie Haagse meiden hun stad om als zangeres beroemd te worden in Italië. Het lukt. Trio Lescano wordt een begrip (nog steeds kennen in Italië mensen het Trio Lescano van toen). Hun repertoire bestaat uit 'niemendalletjes', liedjes over de pinguïn of de tulp. In het Italië van vlak voor de oorlog komt het trio zelfs in contact met Mussolini. Tijdens de oorlog worden ze ervan verdacht in hun zogenaamd nietszeggende liedjes geheime boodschappen te hebben ...more

  • OVT 12 augustus 11:00-12:00, 2e uur

    Aug 12 2018

    In het tweede uur van OVT gaan we met de vakantieman naar Kreta, geboorte-eiland van Zeus. We sluiten af met een documentaire over het Haagse Trio Lescano, drie zangeressen die beroemd werden in het Italië van Mussolini.

  • OVT 12 augustus 10:00-11:00 uur, 1e uur

    Aug 12 2018

    In het eerste uur van OVT bespreken we in de zomerserie 'Modern Man' de klassieker van Kurt Vonnegut: Player Piano: wat gebeurt er als robots het werk van mensen overnemen?

  • Katjongs in Colditz

    Aug 12 2018

    De expositie ‘Katjongs in Colditz, Erewoordweigeraars en hun ontsnappingen 1940-'45’ is van 15 augustus t/m 31 december 2018 te bezoeken in Museum Bronbeek te Arnhem.Een tentoonstelling over een heel bijzondere groep Indische mensen die tijdens WO II niet in Nederlands-Indië zijn, maar krijgsgevangen in het Duitse slot Colditz.Zij maakten deel uit van de veel grotere groep Indische, Molukse en Indonesische mensen die in Nederland verzet pleegden.Hun verhaal is onbekend. Zondag 12 augustus in OVT...more

  • Modern Man, afl. 6, Vonnegut's Player Piano

    Aug 12 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man: klassiekers over de mens van nu. Deze week deel 6, Vonnegut's Player Piano. Dat het geen onverdeeld genoegen zou zijn, als robots het werk van de mens zouden overnemen, dat voorzag Kurt Vonnegut al in 1952. Hij schreef het boek Player Piano over de getergde overbodige mens en het robottijdperk. Met journalist van de Groene Amsterdammer, Jaap Tielbeke, amerikanist Markha Valenta en Xa...more

  • Vakantieman: Boeddha in de Chinese bergen

    Aug 05 2018

    In onze zomerrubriek ‘de vakantieman’, vragen we Iedere week een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven.Vandaag neemt Ellen Neslo ons mee naar de grootste stenen Boeddha ter wereld in Leshan, China.

  • OVT 5 augustus 11:00-12:00, 2e uur

    Aug 05 2018

    In het tweede uur van OVT neemt vakantievrouw Ellen Neslo ons mee naar de grootste stenen Boeddha ter wereld. We sluiten af met een documentaire over een oud-matroos en zijn haat-liefde verhouding met de marine.

  • OVT 5 augustus 10:00-11:00, 1e uur

    Aug 05 2018

    In het eerste uur van OVT het vijfde deel van onze zomerserie Modern Man, ditmaal over de klassieker 'The Fire Next Time' van James Baldwin over het gecompliceerde Amerika van 1963. Met schrijver Stephan Sanders en journalist Harriet Duurvoort.

  • Modern Man afl. 5, Baldwin's The Fire next time

    Aug 05 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man: klassiekers over de mens van nu. Met deze week, deel 5: The Fire Next Time van James Baldwin. “Dit is jouw thuis, mijn vriend, zorg dat je er niet uit verdreven wordt,” zo drukt Baldwin zijn 14-jarige neefje op het hart in dit klassieke boek. Met dat “thuis” bedoelt Baldwin het gecompliceerde Amerika van 1963, waarin president Kennedy vermoord werd en de zwarte bevolking de March on W...more

  • In het zicht van de haven

    Aug 05 2018

    Een documentaire over de haat-liefde verhouding tussen een oud-matroos en de Koninklijke Marine. Harm de Jong (85) koestert én vervloekt zijn deelname aan de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en de Korea Oorlog. Ruim zestig jaar na dato ondervindt hij nog dagelijks de gevolgen van die tijd. Ondanks veel nare herinneringen aan zijn diensttijd wil Harm de Jong zijn oorlogsgeschiedenis graag zien te behouden voor volgende generaties.Zo zoekt hij de ideale bestemming voor een schilderij dat hij ...more

  • Eduardo Vela

    Aug 05 2018

    Spanje correspondent Lex Rietman vertelt over het proces tegen gynaecoloog Eduardo Vela dat binnenkort hervat zal worden. Begin deze zomer werd het, vlak na aanvang, wegens ziekte van Vela opgeschort. Achter dit door 1 vrouw aangespannen proces, ligt een veel groter verhaal van duizenden gevallen van kinderroof en illegale adoptie. Een verhaal dat in Spanje voor veel opschudding zorgt en waarover veel meer processen dreigen.

  • Vakantieman onder de Sint-Pieter in Rome

    Jul 29 2018

    Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven.Deze week neemt mediëvist Sanne Frequin ons mee naar Rome. We dalen af naar de donkere krochten van de Sint-Pietersbasiliek en nemen een kijkje bij het graf van Petrus zelf.

  • OVT 29 juli 11:00-12:00, 2e uur

    Jul 29 2018

    In het tweede uur van OVT voert vakantievrouw Sanne Frequin ons mee naar het graf van Petrus in Rome. En een documentaire over Lou Bandy, komiek in het interbellum.

  • OVT 29 juli 10:00-11:00, 1e uur

    Jul 29 2018

    In het eerste uur van OVT aflevering 4 in onze zomerserie 'Modern Man', over klassieke boeken die ons helpen de moderne mens te begrijpen. In deze aflevering bespreken we A Room of One's Own van Virginia Woolf met schrijvers Marjolijn van Heemstra, Jannah loontjens en Xandra Schutte.

  • Lou Bandy - Aan de top!

    Jul 29 2018

    Lou Bandy was één van de grootste Nederlandse artiesten uit het interbellum. De humorist deed er jaren over om aan de top te komen en was vastbesloten daar te blijven. Hij ging net zo lang door totdat het publiek was uitgelachen - ten koste van zijn collega's, die zijn vakmanschap roemden maar hem als mens niet mochten. Bijna zestig jaar na zijn dood weet bijna niemand meer wie hij was. Of zoals hijzelf zei: "Om in het hart van het Nederlandse volk verankerd te liggen, daar is wel wat voor nodig...more

  • De Zomer van 1823

    Jul 29 2018

    Maandag wordt de website ‘dezomervan1823.nl’, gelanceerd. De site gaat over het gelijknamige dagboekvan Jacob van Lennep, over de wandeling door Nederland dat hij die zomer bijhield. Van dat dagboek is ook een opnieuw bewerkte heruitgave uitgekomen. En Van Lennep biograaf Marita Mathijsen vertelt in OVT over die voettocht en het andere Nederland van toendat in het boek beschreven wordt.

  • Modern Man afl. 4, Woolf's A room of one's own

    Jul 29 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man: klassiekers over de mens van nu. Met deze week deel 4, A room of One’s Own van Virginia Woolf. “Het enige wat ik kon doen was u een mening geven over een klein punt: een vrouw moet geld hebben en een kamer voor zichzelf om romans te kunnen schrijven,” aldus Woolf, die in deze klassieker niettemin de lezer veel meer feministische pareltjes van wijsheid biedt. Met schrijvers Marjolijn v...more

  • Wim de Bie, de Radiojaren - van Uitlaat tot podcast

    Jul 22 2018

    In 1963 begon Wim de Bie zijn medialoopbaan als eindredacteur van het VARA-radioprogramma Uitlaat. Hoewel het radioarchief van Uitlaat grotendeels verloren is gegaan, vormt het deel dat bewaard is gebleven een blauwdruk van een tijd waarin de jongeren Nederland compleet hebben weten te veranderen. Een documentaire van Marco Raaphorst en Wim de Bie.Dit is een herhaling, deze documentaire werd eerder uitgezonden in Radio Doc op 28 mei 2017.

  • Vakantieman gevangen in Philadelphia

    Jul 22 2018

    De vakantieman is deze week een vakantievrouw. Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis, of in dit geval strafrecht, om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven. Vandaag is Pauline Schuyt te gast, hoogleraar sanctierecht en straftoemeting van de Universiteit Leiden. Ze neemt ons mee naar de oudste moderne gevangenis ter wereld, in Philadelphia.

  • OVT 22 juli 2018, 11:00-12:00, 2e uur

    Jul 22 2018

    In het tweede uur een historische vakantietip en een documentaire over de radiojaren van Wim de Bie.

  • OVT 22 juli 2018, 10:00-11:00, 1e uur

    Jul 22 2018

    In het eerste uur het derde deel van onze zomerserie 'Modern Man' over de terrorist: we praten met Rutger van der Hoeven en Beatrice de Graaf over Conrads 'The Secret Agent'.

  • In Memoriam: Evelien Gans

    Jul 22 2018

    Donderdag overleed historica Evelien Gans op 67 jarige leeftijd. Ze was de biografe van vader en zoon Jaap en Ischa Meijer en auteur van een invloedrijk oeuvre over hedendaags antisemitisme en de verhouding tussen joodse en niet joodse Nederlanders. Ook bekleedde ze tot voor kort de bijzondere leerstoel Hedendaags Jodendom, aan de UvA, Haar analyses en stellingnames op het gebied van discriminatie en hedendaags anti-semitisime brachten haar nu en dan in aanvaring met opiniemakers als Theo van Go...more

  • Modern Man, afl. 3, Conrad's The Secret Agent

    Jul 22 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen om de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man. Met deze week deel 3, Joseph Conrads The Secret Agent, een onthutsende roman over de terroristische state of mind uit de vroege twintigste eeuw. Met Rutger van der Hoeve, buitenlandredacteur van De Groene Amsterdammer, Beatrice de Graaf, hoogleraar Universiteit Utrecht, Xandra Schutte, hoofdredacteur De Groene Amsterdammer. Presentatie: Jos Palm en Julie Blussé

  • Vakantieman bezoekt slavernijmuseum Qatar

    Jul 15 2018

    Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven. Deze week neemt arabist Leo Kwarten ons mee naar Doha, Qatar. We bezoeken het slavernijmuseum en praten over slavernij in Qatar, toen en nu.

  • Piraat van Oranje

    Jul 15 2018

    Ieder jaar op 1 april viert Brielle de inname van de stad door de watergeuzen in1572. Die inname luidde het begin in van de opstand tegen Spanje. Uiteindelijk leidde die opstand tot de stichting van Nederland als een zelfstandige staat. Iedere Briellenaar weet dit. Op 1 april hult de bevolking zich in zestiende-eeuwse kleren en speelt de inname na. De oude geuzenhoofdman Lumey neemt het gezag van de stad over en de Spanjaarden worden gevangen genomen. Hoogtepunt is de publieke ophanging van de S...more

  • OVT 15 juli 2018, 11:00-12:00, 2e uur

    Jul 15 2018

    In het tweede uur van OVT een historische vakantietip en in Het Spoor Terug een documentaire over de geuzenhoofdman Lumey.

  • OVT 15 juli 2018, 10:00-11:00, 1e uur

    Jul 15 2018

    Met deze week het tweede deel van onze zomerserie 'Modern Man' over literaire klassiekers die ons helpen de moderne mens te begrijpen. Deze week praten we met Hans Boland en Xandra Schutte over de boze mens, over Dostojevski's Aantekeningen uit het ondergrondse.

  • Opening: tsarenmoord.

    Jul 15 2018

    Een eeuw geleden werden de Russische tsaar Nicolaas II, zijn echtgenote Alexandra en hun vijf kinderen vermoord. Het gebeurde in een kelder in Jekaterinboerg in de Oeral. De Russen zijn de moord nog lang niet vergeten.Waarom is deze geschiedenis nog zo actueel? Historicus Marc Jansen geeft antwoord en herdenkt met ons de moord op de tsarenfamilie.

  • Modern Man, afl. 2, Dostojevski's Aantekeningen uit het ondergrondse

    Jul 15 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen om de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man. Met deze week deel 2, Dostojevski’s Aantekeningen uit het ondergrondse, een filippica tegen alle moderne negentiende-eeuwse optimistische dromerijen van een boze kelderman. Met Hans Boland, vertaler uit het Russisch en Xandra Schutte, hoofdredacteur van De Groene¸ Presentatie: Jos Palm en Julie Blussé

  • Vakantieman op reis in de Rif

    Jul 08 2018

    Iedere week vragen wij een expert op het gebied van geschiedenis om een bijzondere en onbekende vakantietip te geven. Deze week neemt Asis Aynan ons mee naar zijn geboortegrond. Hij vertelt over de Slag om Annual en de Riffijnse onafhankelijkheidswens door de jaren heen.

  • OVT 8 juli 2018, 11:00-12:00, 2e uur

    Jul 08 2018

    Een historische vakantietip, deze week Marokko, en een documentaire over Nederland hekkenland.

  • OVT 8 juli 2018, 10:00-11:00, 1e uur

    Jul 08 2018

    Microsoft Word - 0708 OVT hele uitzending.docxDe affaire Tjerk Vermaning, de amateurarcheoloog en aflevering 1 van onze zomerserie 'Modern Man', over klassiekers in de literatuur die ons helpen de moderne mens te begrijpen. We praten met hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer Xandra Schutte, Amerikanist Eduard van de Bilt en essayist Jan Postma over 'The Confidence Man' van Melville.

  • Het hek geopend

    Jul 08 2018

    Nederland is het meest behekte land ter wereld. Hoe is dat zo gekomen? Waarom vinden we hekken zo belangrijk? Marten Minkema sprak met de grootste hekkenkenners van Nederland, waaronder hekkenmaker Frans Ruigrok, hekkensocioloog Herman Vuijsje en hekkenschrijver Peter Meijer, auteur van 'Hekken in Nederland', met wie hij langs landgoederen aan de Vecht loopt. Daar is het hek territoriumbegrenzer èn statussymbool. Weelderige, antieke hekken die vaak nog meer hebben gekost dan het huis dat ze afsc...more

  • De affaire Vermaning

    Jul 08 2018

    Tjerk Vermaning, de schipperszoon en autodidact, vond halverwege de vorige eeuw tal van stenen werktuigen die aantoonden dat er bijna 100.000 jaar mensen rondliepen in Drenthe. Probleem was dat zijn spectaculairste stukken vervalst bleken te zijn. Een bittere strijd ontstond tussen voor- en tegenstanders van Vermaning. Het ging om meer dan oude vondsten alleen, het was ook een strijd van amateurarcheologen tegen het establishment van de Groninger Universiteit. Het Drents museum vertelt het hele ...more

  • Modern Man, afl. 1, Melville's The Confidence-Man

    Jul 05 2018

    Kunnen klassieke boeken ons helpen om de moderne mens te begrijpen? OVT zoekt het uit in de zomerserie Modern Man en trapt deze week af met Herman Melville’s The Confidence-Man, een genadeloze 19e-eeuwse analyse van Amerika als narrenschip vol zwendelaars, oplichters en hun goedgelovige slachtoffers. Met hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer Xandra Schutte, Amerikanist Eduard van de Bilt en essayist Jan Postma. Presentatie: Jos Palm en Julie Blussé.

  • Vergeten Antikoloniale stemmen

    Jul 01 2018

    Ons koloniaal verleden wordt nogal eens vergoelijkt met het argument dat men in de negentiende eeuw nu eenmaal anders dacht dan nu en dat er indertijd geen protest was tegen de gang van zaken in onze koloniën. Historici Maartje Janse en Anne-Lot Hoek doen onderzoek naar de manier waarop wij met ons koloniale verleden omgaan. Zij ontdekten dat de tegenstemmen er wel degelijk waren, maar dat ze veelal zijn toegedekt of genegeerd. De onderzoeksters kwamen antikoloniale meningen tegen onder burgers,...more

  • Schuldige koloniale taal

    Jul 01 2018

    Er bestaat schuldig koloniaal erfgoed en er bestaat schuldige koloniale taal. Schuldige woorden zijn bijvoorbeeld Hottentot en Bosjesman, want ze komen voort uit een westers superieur koloniaal bewustzijn. Daarom spreken we tegenwoordig van Khoikhoi en San.Maar hoe moeten we met de schuldige koloniale taal omgaan, moeten alle bordjes bij koloniale objecten worden verhangen? Deze week werd de publicatie ‘Words Matter’ ten doop gehouden op een symposium over museaal woordgebruik.Schrijver Simone Z...more

  • OVT 1 juli 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Jul 01 2018

    In het tweede uur praten we met Petra Sijpesteijn over het boerkaverbod en met Ruben Verwaal over lichaamssappen en hoe we ze gebruikten. In het Spoor Terug een documentaire over de Slag bij Vlaardingen, dit jaar 1000 jaar geleden.

  • OVT 1 juli 2018, 10.00-11.00, 1e uur

    Jul 01 2018

    In het eerste uur een smet op het blazoen van Little House on the Prairie; de Berlijnse luchtbrug; de column van Philip Freriks; schuldig koloniaal taalgebruik in musea en antikolonialisme in koloniale tijden.

  • Lichaamssappen

    Jul 01 2018

    Tot diep in de Middeleeuwen werd de mens gezien als een verzameling sappen, in ieder geval waren de sappen – bloed, zwarte gal, gele gal en slijm – oorzaak van ellende en moest eventuele genezing via ontsapping plaatsvinden.De sappen maakte in de zeventiende eeuw plaats voor de anatomische ontleedbare mens, maar werden in de achttiende eeuw weer herontdekt. Medici gingen weer de nadruk leggen op lichaamsvocht als bloed en urine en veranderde aldus de medische wetenschap.Medisch historicus Ruben ...more

  • Het Spoor Terug, de Slag bij Vlaardingen

    Jul 01 2018

    Wie kent het nog: Dikkie, Dikkie, Arnout,Dikkie, Dikkie, Flo,Dikkie, Flo,Dikkie, Flo,Dikkie, Ada, Wimpie, Flo,Wimpie, Flo, Jan.Gezongen of opgedreund, als geheugensteuntje, om de graven van Holland te onthouden. De derde Dikkie was Dirk III, graaf van West-Frisia die in 1018 in de Slag bij Vlaardingen het leger van de Duitse keizer versloeg en daarmee de grondslag legde voor het gewest Holland. Dit jaar is het 1000 jaar geleden en de slag wordt groots herdacht in Vlaardingen. Maar wat gebeurde e...more

  • Het Kleine Huis op de Prairie

    Jul 01 2018

    Het is de televisieserie waar vooral meisjes bij zwijmelden, want welk meisje wilde geen Little house on the Prairie? Dat in het gelijknamige boek de oorspronkelijke bewoners als complete wilden werden omschreven, deed niets aan het kijkgenoegen af. In de Verenigde Staten is de naam van de schrijfster, Laura Ingalls Wilder, inmiddels besmet. Zozeer zelfs dat een prestigieuze kinderboekenprijs niet langer naar de auteur genoemd mag worden.Maar hoe ‘racistisch’ was het boek eigenlijk, en is de tel...more

  • De column van Philip Freriks

    Jul 01 2018

    Philip Freriks is deze week de columnist.

  • Boerkaverbod

    Jul 01 2018

    Deze week werd een wet aangenomen tegen het dragen van gezicht bedekkende kleding in onderwijs- en zorginstellingen, overheidsgebouwen en in het openbaar vervoer. Dus geen bivakmuts meer bij het bezoek aan de dokter, geen integraalhelm op tijdens de gymles en vooral geen boerka in de tram. Want daar komt toch het verbod dat deze week door de Eerste Kamer werd goedgekeurd op neer: op een boerkaverbod. Maar waar komt de boerka vandaan en waarom dragen moslimvrouwen ze? Te gast is Petra Sijpesteijn...more

  • Berlijnse Luchtbrug

    Jul 01 2018

    Berlijn, 1948: een verdeelde stad en een verdeeld land in een verdeeld Europa. Het is deze week zeventig jaar geleden dat de Berlijnse Luchtbrug werd ingesteld: de rituele en daadwerkelijke hulp aan het door de Russen omsingelde Berlijn. Amper 3 jaar nadat zij de stad onafgebroken hadden gebombardeerd, werden diezelfde piloten met gewuif ontvangen door de Berlijnse bevolking. De luchtbrug bleek achteraf onderdeel van de westerse ambitie om zoveel mogelijk Duitsland voor het Vrije Westen te behou...more

  • Pispotaffaire Duchamp

    Jun 24 2018

    Het beroemdste Dada-kunstwerk, de pispot van Marcel Duchamp (1917), blijkt uit de geest van een vrouw te komen. De pispotaffaire - waarbij getwijfeld werd aan het auteurschap van Duchamp in deze - stamt al uit de jaren tachtig. Maar sinds kort staat vast dat de auctor intellectualis van de pot een vrouw is. Zo wordt duidelijk uit een artikel in het kunsttijdschrift ‘See All This’ van Theo Paijmans.De auteur legt uit hoe het zit met de pot.

  • OVT met boeken, Wim Berkelaar

    Jun 24 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal ‘Een oord van bang wachten’ (over het gijzelaarskamp Haaren) van Peter Bak; ‘Vrouw en macht. Vijf miljoen jaren oergeschiedenis van de vrouw’ van Richard Festen; ‘Willem IV. Stadhouder in roerige tijden 1711-1751’ van Fred Jagtenberg; ‘Tokyo mon amour. Japanse avonturen’ van Ian Buruma.

  • OVT 24 juni 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Jun 24 2018

    In dit tweede uur aandacht voor de pispot van Duchamp, Wim Berkelaar met de nieuwste historische boeken en een Spoor Terug over zeventig jaar 2CV.

  • OVT 24 juni 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Jun 24 2018

    OVT 24 juni 2018 - OVT - VPROIn dit eerste uur aandacht voor migrantenkinderen, koning Redbad, de column van Nelleke Noordervliet, de Nederlandse boeren en Caesar in de Lage Landen.OVT 24 juni 2018 - OVT - VPRigrantenkinderen, koning Redbad, de column van Nelleke Noordervliet, de Nederlandse boeren, Caesar in de Lage LandenOVT 24 juni 2018 - OVT - VPmigrantenkinderen, koning Redbad, de column van Nelleke Noordervliet, de Nederlandse boeren, Caesar in de Lage Landen,OVT 24 juni 2018 - OVT - VPROm...more

  • Koning Redbad van Friesland

    Jun 24 2018

    Hij was woest, en toch op zijn eigen manier edel, stond met een half been in het doopvont maar bedacht zich alsnog en bleef aldus heiden. Zijn naam was Redbad, de beroemdste Friese koning ooit. De achtste-eeuwse krijger die de Franken bedwong heeft nu zijn film, kortweg ‘Redbad’ geheten. De film gaat deze week in premièreRedbad-kenner en historicus Han Nijdam bespreekt de film.

  • Het wel en wee van de Nederlandse boeren

    Jun 24 2018

    Het gaat helemaal niet goed met de landbouwer en veehouder, al ruim een halve eeuw niet. Zo blijkt ‘De staat van de Boer’, het grootste opinieonderzoek onder agrariërs dat ooit werd gehouden en waarover Trouw deze week berichtte.Maar wat is precies de historisch oorzaak van de achterstand en marginalisering van de boer? Hans van Grinsven, schrijver van ‘Dit is uw land. Het einde van een boerenparadijs’ is te gast.

  • Het Spoor Terug: De Eend wordt zeventig

    Jun 24 2018

    Zeventig jaar geleden, tijdens de Salon de l'Automobile introduceerde Citroën de deux chevaux, oftewel 2CV, een kleine, goedkope auto voor de Fransman met de krappe beurs. 41 jaar bleef de auto in productie. Meer dan 5 miljoen Eenden verlieten de fabriek. Wat begon als een goedkoop, goed verend werkpaard op wielen, geschikt voor de slechte landwegen van het Franse platteland, groeide uit tot een sleutel voor de vrijheid van talloze jonge automobilisten in Europa. Nu, 70 jaar nadat het eerste mod...more

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Jun 24 2018

    Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

  • Caesar in de Lage Landen

    Jun 24 2018

    Caesar was hier, dat wil zeggen in wat nu België heet. Hij kwam, zag en overwon, en pleegde genocide. Naar huidige maatstaven was zijn veldtocht een vorm van volkerenmoord. Tom Buijtendorp bestudeerde de overblijfselen van de Romeins-Nederlandse bezetting en ontdekte en passant dat de overwinnaar heel wat lelijker was dan altijd gedacht. Zulk bleek uit onderzoek van een aantal dodenmaskers. Journalist en oud-historicus Buijtendorp schreef ‘Caesar in de Lage Landen’ en komt vertellen over de beze...more

  • Apartheid voor vluchtelingkinderen

    Jun 24 2018

    Kinderen van vluchtelingen, zuigelingen zelfs, worden bij aankomst in Amerika van hun ouders gescheiden. Zo wordt de trek naar het Land van Belofte een beetje getemperd, hoopt Trump. Zijn ongenadige opvangpolitiek ligt zelfs bij zijn eigen republikeinen onder vuur.Maar het scheiden van kinderen en ouders gebeurde al eerder bij de aankomst van vluchtelingen. Marlou Schrover, hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden, is te gast.

  • The Ramones verstript

    Jun 10 2018

    Vier jongens met lang haar zongen de wereld wakker. Dat gebeurde al eens in de vroege jaren zestig. Midden jaren zeventig werd het nog eens dunnetjes over gedaan door The Ramones, de Amerikaanse punkgroep met lang haar die niet zozeer de wereld maar de popmuziek opschudde. Deze week verschijnt een getekende biografie over The Ramones. Popjournalist en kenner van het eerste uur van The Ramones, Fons Dellen, is te gast.

  • Schoonheid met en zonder (bad)kleding

    Jun 10 2018

    Na 97 jaar gaat het roer om: De Miss America-verkiezing gaat voortaan gepaard zonder de badpakkenronde. Kim Kötter, organisator van Miss Nederland en voormalig winnares, noemt deze beslissing hypocriet. Het uiterlijk is volgens haar nou eenmaal een essentieel onderdeel van een Missverkiezing. De Nederlandse vrouwen in badkledij houden dus vooralsnog dapper stand. Te gast is conservator Marlies Kleiterp van de Hermitage waar vanaf 16 juni de tentoonstelling ‘Classic Beauties’ te zien is. Wij vrag...more

  • OVT 10 juni 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Jun 10 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor het stripboek van de punkband The Ramones en het tweede deel van de tweedelige radiodocumentaire over 40 jaar IKEA in Nederland.

  • OVT 10 juni 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Jun 10 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor het WK 1974 en 'nazischweinen', burgerschap, de column van John Jansen van Galen, de Anton de Komlezing en schoonheidsidealen door de tijd heen.

  • Oranje-elf zongen ‘Nazischweinen’

    Jun 10 2018

    De Oranje-elf van Rinus Michels zouden vlak voor de finale van 1974 zich te buiten zijn gegaan aan anti-Duitse liederen. Ze zouden liedjes over die ‘Nazischweinen’ hebben gezongen, aldus voetballer van toen, Paul Breitner in de Duitse krant ‘Bild’ . Willem van Hanegem, Johnny Rep en Wim Rijsbergen ontkennen zulks in alle toonaarden. Wellicht een geval van dementie bij Breitner, verklaart De Kromme desgevraagd. Maar hoe zat het met het anti Duitse sentiment in 1974 en later in 1988? Auke Kok, voe...more

  • Marion Bloem en de Anton de Komlezing

    Jun 10 2018

    Marion Bloem werd als jong meisje in Nederland voor de klas gehaald als voorbeeld van het Aziatisch ras, met haar donkere sluikhaar en donkere ogen. En haar onderwijzer vertelde dat Javanen niet tot slaaf werden gemaakt, omdat ze te lui waren.Het koloniaal geregisseerd racisme uit het voormalige Ons Indië laat diepe sporen na in de Indische gemeenschap, aldus de schrijfster en beeldend kunstenaar. Marion Bloem houdt aanstaande donderdag 14 juni in het Verzetsmuseum de jaarlijkse Anton de Komlezi...more

  • Het Spoor Terug, 40 jaar Ikea in Nederland, deel 2

    Jun 10 2018

    In 1978 werd in Sliedrecht de eerste Nederlandse IKEA-vestiging geopend. Niemand kon zich op dat moment voorstellen dat de gemiddelde Nederlandse huiskamer en slaapkamer binnen een tiental jaren IKEA-drachtig zou blijken. Ons Nederlandse woonlandschap is sinds 1978 definitief veranderd. Zo laat documentairemaker Michal Citroen horen in ‘Veertig jaar IKEA en de democratisering van de smaak’. Deze zondag is het tweede deel te horen.

  • Column van John Jansen van Galen

    Jun 10 2018

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Burgerschap. Zoals een goed burger betaamt

    Jun 10 2018

    Dat je je eigen mening mag zeggen. Dat is ongeveer wat de gemiddelde leerling te berde weet te brengen over het Nederlandse burgerschap, de rechtstaat en de democratie. Zorgelijk vindt minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media Arie Slob. Hij wil daarom wettelijk vastleggen dat onderwijs in burgerschap thuishoort in het curriculum van de lagere en middelbare school.Maar hoe werd een leerling vroeger algemeen vaderlands burgerschap bijgebracht, en hoe nuttig is kennis van het verleden ...more

  • Valsmunterij

    Jun 03 2018

    Deze week staat de Nederlander Patrick O. voor een Engelse rechtbank omdat hij wordt verdacht van valsmunterij. De Nederlander zou met 4 medeverdachten verantwoordelijk zijn geweest voor het op grote schaal vervalsen van pond-muntstukken. Op het hoogtepunt was naar schatting één op de 30 munten vals, waarvan twee derde uit Nederland zou komen. Via een lijn naar Leiden hebben wij contact met Paul Beliën, numismaticus en conservator bij De Nederlandsche Bank, om ons te vertellen over oude, nieuwe,...more

  • OVT 3 juni 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Jun 03 2018

    In dit tweede uur aandacht voor valsmunterij, liberaal zwaargewicht Henk Vonhoff en veertig jaar IKEA in Nederland.

  • OVT 3 juni 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Jun 03 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor Jeanne D'arc, Macedonië, de column van Philip Freriks, genealogische DNA-testen en Christina van Zweden.

  • Macedonië, Griekenland en Alexander

    Jun 03 2018

    Misschien mag het dan eindelijk: Macedonië mag wellicht Macedonië gaan heten, en niet langer ‘de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië’ - afgekort FYROM - zoals Griekenland wil. Na dertig jaar diplomatiek gesteggel tussen de Grieken en het dwergbuurlandje, lijken de twee landen binnenkort tot een akkoord te komen.Het conflict over de naam schijnt terug te gaan op een conflict van wie nu eigenlijk Alexander de Grote was en is. Te gast is oudheidkundige Daniëlle Slootjes.

  • Het Spoor Terug, 40 jaar Ikea in Nederland, deel 1

    Jun 03 2018

    In 1978 werd in Sliedrecht de eerste Nederlandse IKEA-vestiging geopend. Niemand kon zich op dat moment voorstellen dat de gemiddelde Nederlandse huiskamer en slaapkamer binnen een tiental jaren IKEA-drachtig zou blijken. Ons Nederlandse woonlandschap is sinds 1978 definitief veranderd. Zo laat documentairemaker Michal Citroen zien in ‘Veertig jaar IKEA en de democratisering van de smaak’. Deze zondag is het eerste deel te zien.

  • Henk Vonhoff, biografie

    Jun 03 2018

    Hij was een ouderwetse liberaal zoals ze niet meer gemaakt worden, en hij was een regent zoals ze niet meer bestaan. Henk Vonhoff heeft nu zijn biografie. En wat blijkt? Hij wilde eigenlijk toneelspeler worden en rende met een trimgroepje door de bossen om zijn gewicht op aanvaardbaar algemeen peil te krijgen.Historicus Diederick Slijkerman schreef de biografie ‘Liberaal zwaargewicht’ en is te gast.

  • Film over jonge Jeanne d'Arc

    Jun 03 2018

    Het is 1425. Engeland is al bijna 100 jaar in oorlog met Frankrijk. Een herderinnetje vertelt, aan ieder die het horen wil, dat ze het op wil nemen tegen de Engelsen. En al probeert een non het haar uit het hoofd te praten. De kleine Jeanette zet door en zal Jeanne d’Arc, de maagd van Orléans worden.Haar jeugdjaren zijn het onderwerp van de film Jeanette.Middeleeuwenkenner Sanne Frequin bekeek de film en komt praten over het beeld van Jeanne in deze en eerdere films.

  • De column van Philip Freriks

    Jun 03 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Christina van Zweden

    Jun 03 2018

    Ze was een Zweedse prinses, goed Luthers opgevoed. Ze wilde van Stockholm het Athene van het Noorden maken, ze hield er een onconventionele levensstijl op na, was nogal mannelijk en doortastend in haar optreden en eindigde als katholieke bekeerling in Rome, smachtend voor een kardinaal.Kortom, het leven van Christina van Zweden was een en al drama. De Zweeds-Nederlands componist Klas Torstensson maakte een muziekstuk over haar dat deze week in première ging. De componist is te gast.

  • Ancestry DNA-Test

    Jun 03 2018

    ‘Het is heel bijzonder, maar je gaat je echt meer verwant voelen met andere mensen die uit hetzelfde land komen. Gek toch? Ik bedoel er is verder niets veranderd, maar mijn wereld is zeker een stukje groter en opener geworden nu ik de resultaten weet!’ Zo schrijft een jonge vrouw die net gelezen heeft dat haar voorouders niet uit Nederland komen. Ze ontdekte dit heuglijke feit dankzij de Ancestry DNA-test,die zij liet afnemen. De test lijkt een nieuwe cultus te worden die de ouderwetse archieven...more

  • Zweedse tips tegen de komst van de Russen of ander gevaar

    May 27 2018

    Zweden bereidt zijn bevolking voor op de Russen. Wat te doen als ze komen? Iedereen weer de schuilkelders uit de jaren zestig in. Dat is de raad van de regering, nu land en volk nerveus worden van overvliegende Russische straaljagers in het Zweedse luchtruim. Rusland- en Scandinaviëkenner Hans van Koningsbrugge komt vertellen over oefeningen en handleidingen en het hamsteren van noodvoorraden bij Russisch gevaar, die weer uit de kast worden gehaald.

  • OVT met boeken, Wim Berkelaar

    May 27 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Het visioen van Constantijn’ door Jona Lendering en Vincent Hunink; ‘Schaduwoorlog. Israël en het geheime liquidatieprogramma van de Mossad’ door Ronen Bergman; ‘Veel valse hoop. De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ door Katja Happe; ‘Waarom ras ertoe doet. De verholen waarheid over identiteit’ door Afua Hirsch.

  • OVT 27 mei 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    May 27 2018

    In dit tweede uur aandacht voor OVT met boeken, founding father Thorbecke en podcast Het Laatste Woord over de boekklassieker 'Tegels lichten'.

  • OVT 27 mei 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    May 27 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor de Zweedse angst voor de Russen, de column van John Jansen van Galen, de Slag bij Heiligerlee, de Spaanse griep en kinderen van Asperger.

  • Kinderen van Hans Asperger

    May 27 2018

    Hans Asperger, de Oostenrijkse kinderarts die zijn naam gaf aan het syndroom van Asperger, was een actief deelnemer aan de praktijken van het naziregime. Hij zou zijn medewerking hebben verleend aan het euthanasieprogramma voor mensen die door de nazi minderwaardig werden geacht. Dat blijkt uit recent onderzoek van Herwig Czech, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift ‘Molecular Autism’ en uit het boek ‘ Asperger’s Children’ van Edith Sheffer. Historicus en NIOD-directeur Frank van Vree...more

  • Het Spoor Terug, Het Laatste Woord, Tegels Lichten

    May 27 2018

    De boze witte man bestaat eigenlijk al heel lang. Journalist Henk Hofland beschreef hem als de ‘gedekoloniseerde burger’ in zijn ‘Tegels lichten, of ware verhalen over de autoriteiten in het land van de voldongen feiten’. De klassieker uit 1972 was het standaardwerk van Hofland, het was zijn boek en ook het boek van zijn generatie. Geert Mak, schrijver en ooit collega van Henk Hofland, besprak het boek voor de podcast Het Laatste Woord. Deze podcast is zondag in OVT te horen.

  • Founding father Thorbecke

    May 27 2018

    Hij is de vaderlandse reus, naast Willem van Oranje ende enige Nederlandse politicus met drie standbeelden. Hij brak de macht van de koning en schonk Nederland in 1848 een herziene grondwet, die aan het beginstaat van onze parlementaire democratie.Thorbecke begreep dat de ontwikkelde gewone man mee moest gaan tellen, stemmen en denken, wilde ons politieke stelsel nog toekomst hebben. De staatsman heeft nu zijn biografie, ‘ Thorbecke wil het’, geschreven door historicus Remieg Aerts.

  • De Spaanse griep

    May 27 2018

    Het was de grootste menselijke ramp uit de geschiedenis. De Spaanse griep kostte 50 tot 100 miljoen mensen het leven tussen 1918 en 1920, en dat terwijl iedereen net de Eerste Wereldoorlog achter de rug had.Wetenschapsjournalist Laura Spinney schreef bij het honderdjarige bestaan van de ziekte het boek ‘De Spaanse Griep. Hoe de pandemie van 1918 de wereld veranderde’. Wetenschapshistorica Floor Haalboom las het en is te gast.

  • De Slag bij Heiligerlee

    May 27 2018

    Het is deze week exact 450 jaar geleden dat de Slag bij Heiligerlee werd uitgevochten. Onder leiding van Lodewijk en Adolf van Nassau - broers van de Vader des Vaderlands - versloeg een klein leger opstandelingen de Spanjaarden en wist zodoende een deel van Groningen voor het katholieke gevaar te bezweren. De Slag bij Heiligerlee markeerde het begin van de Tachtigjarige Oorlog en werd zodoende een vast vraagstuk op onze geschiedenistentamens. Judith Pollman, hoogleraar Vroegmoderne Nederlandse G...more

  • Column van John Jansen van Galen

    May 27 2018

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Witte gelijkheid en zwarte ongelijkheid

    May 20 2018

    ‘Ik ben geneigd de Negers met argwaan te bezien, evenals meer in het algemeen alle andere mensensoorten die van nature inferieur zijn aan de witten’, aldus David Hume, een van de vaders van de Verlichting. Dezelfde denkers die in de achttiende eeuw bedachten dat alle mensen gelijk zijn, legden vanuit een doorgeschoten ordeningsdrang de basis voor het raciaal denken.Historicus Devin J. Vartija schreef ‘The Colour of Equality’ en komt praten over witte en zwarte gelijkheid en ongelijkheid tijdens ...more

  • The Population Bomb: het einde is al 50 jaar nabij

    May 20 2018

    “De strijd om iedereen op aarde te voeden is verloren,” zo schreef de bioloog Paul Ehrlich in 1968. In zijn boek 'The Population Bomb' voorspelde hij dat binnen 10 jaar honderden miljoenen mensen zouden doodhongeren en de mondiale orde ineen zou storten. Allemaal als gevolg van overbevolking. 50 jaar later kunnen we concluderen dat de apocalyps uitgebleven is – maar Paul Ehrlich gelooft nog altijd dat het einde nabij is. Terecht?Te gast over deze onvermoeibare doemdenker is Jaap Tielbeke, redact...more

  • OVT 20 mei 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    May 20 2018

    In dit tweede uur aandacht voor de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam, de domineesfabriek aan de theologische Universiteit te Kampen en een Spoor Terug over een opgezet leven na de dood.

  • OVT 20 mei 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    May 20 2018

    In dit eerste uur aandacht voor het huwelijk tussen Meghan Markle en prins Harry, 70 jaar Nederland en Israël, de column van Nelleke Noordervliet, emancipatie van mannen en racisme tijdens de Verlichting.

  • Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam

    May 20 2018

    Hoewel de Tweede Kamer niet wilde meebetalen aan het ‘heidensch’ sportfestijn, werden de eerste en enige Olympische Spelen in Nederland, mede dankzij een grote publieksactie, een enorm succes. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren vertelt het verhaal over deze oorkonde en andere verhalen in ‘Amsterdam 1928’, een verhalenboek over de Olympische Spelen in Amsterdam. De auteur is te gast.

  • Het Spoor Terug: Het bonte leven na de dood

    May 20 2018

    Dieren opzetten is in. Steeds meer mensen volgen een cursus en preparateurs hebben het druk. Toch was het vak bijna uitgestorven. Radiomaker Marten Minkema bezocht het eeuwfeest van Bouten en Zoon in Venlo, het oudste taxidermiebedrijf in Nederland, waar stier Herman en nijlpaard Tanja uit Artis levensecht zijn geconserveerd. Tussen de opgezette tijgers, roodborstjes, ijsberen en hamsters doet Minkema verslag van een oud ambacht.

  • Engelse zwarte prinses Meghan Markle

    May 20 2018

    Prins Harry is dan eindelijk getrouwd, en nog wel met de Amerikaanse actrice Meghan Markle. Het Britse koningshuis is al veel gewend als het om schoondochters gaat, maar een zwarte prinses, is een novum. Engeland is al dol op haar en in Amerika wordt de zwarte prinses als vanzelf heldin van de zwarte emancipatiebeweging.Hieke Jippes komt vertellen over het zoveelste Britse sprookjeshuwelijk.

  • Domineesfabriek: Theologische Universiteit Kampen

    May 20 2018

    Het was niet bepaald een centrum van de vrije geest die in de negentiende eeuw over Nederland kwam. Integendeel: de Theologisch Universiteit in Kampen was een centrum van en voor gereformeerd geloofsbehoud. Wim Berkelaar schreef samen met George Harinck ‘Domineesfabriek. Geschiedenis van de Theologische Universiteit te Kampen’. Wim Berkelaar komt vertellen over een gelovige academische uithoek van Nederland.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    May 20 2018

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • 70 jaar Nederland en Israël

    May 20 2018

    Deze week bestaat Israël 70 jaar en werd de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem geopend. Het leidde tot demonstraties, tot buitenproportioneel geweld in Israël en tot protesten overal in de wereld. Nederland was heel lang pro-Israël. Tegenwoordig is die solidaire reflex met het land niet meer zo vanzelf. Van Agt en de openbare mening zijn ‘tegen’, tegelijkertijd maakt de Nederlandse regering geen haast met een kritisch Israël-beleid.Historicus Peter Malcontent schreef ‘Een open zenuw. Nederland, ...more

  • Studenten in oorlogstijd

    May 13 2018

    Hij is de bekendste student van Nederland: Erik Hazelhoff Roelfzema, oftewel de Soldaat van Oranje. En hij was niet de enige student in het verzet. Er waren er meer, maar er waren evenzo studenten die zonder morren de loyaliteitsverklaring van de Duitsers tekenden.Historicus Jeroen Kemperman schreef ‘Oorlog in de collegebanken’. De auteur is te gast.

  • OVT 13 mei 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    May 13 2018

    In dit tweede uur aandacht voor de gifgasaanval op Halabja, studenten tijdens de Tweede Wereldoorlog en een Spoor Terug over mei '68 in Parijs.

  • OVT 13 mei 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    May 13 2018

    In dit eerste uur aandacht voor de huidskleur van de eerste Europeaan, het icoon Angela Davis, de column van John Jansen van Galen, de hofMusch en de herontdekking van Marx in China.

  • Icoon Angela Davis

    May 13 2018

    Ze was het icoon van de zwarte burgerrechtenbeweging, ze was ongekend geliefd bij links, en menig linkse jongeman pinkte een traantje weg bij het lezen van haar autobiografie. Angela Davis is tegenwoordig mensenrechtenactiviste, in de jaren zeventig was ze tegen de oorlog in Vietnam,voor de Black Panther Party en voor het communisme. Deze week bezoekt ze Nederland en trekt volle zalen.Historica Nancy Jouwe en cultureel antropologe Jessica de Abreu zijn te gast.

  • Het Spoor Terug: Mei ‘68

    May 13 2018

    Vijftig jaar geleden leek het er even op dat in Parijs de verbeelding werkelijk aan de macht zou komen. Studenten hadden de straten in bezit genomen, miljoenen arbeiders het werk neergelegd en president De Gaulle bleef lang angstvallig stil. Een terugblik van vier ooggetuigen.Een documentaire van Paul van der Gaag, gemonteerd met Alfred Koster.

  • Gifgasaanval op Halabja

    May 13 2018

    Op 17 maart 1988 werd de wereld wakker om meer dan vijfduizend inwonersdood aan te treffen. Halabja, een dorp in Koerdistan, werd de dag ervoor door Sadam Hoesseins regime van het leven “schoongemaakt” door middel van een gifgasaanval. Kees Schaepman was destijds reporter ter plekke en schreef het boek ‘Halabja. Aantekeningen bij de strijd om Koerdistan’ over een apocalyptisch dorp en de invloed van deze aanblik op zijn verdere leven.

  • Eerste Europeaan was zwart

    May 13 2018

    Hij heeft halflang krullend zwart haar, een donkere huid, en – heel opvallend – helderblauwe ogen: ‘Cheddar Man’, de oudste ‘bewaarde’ Europese man was, zo blijkt uit recent onderzoek, bruin tot donkerbruin. Kortom een zwarte oertijd met zwarte Neanderthalers en zwarte Cro-magnonmensen lijkt een harde realiteiten geen verzinsel van zogeheten historische multiculturalisten. De broers Alfons en Adrie Kennis zijn kunstenaars en experts in het reconstrueren van mensachtigen en komen ons vertellen ov...more

  • De column van John Jansen van Galen

    May 13 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Cornelis Musch (De HofMusch)

    May 13 2018

    Hij werd vergeleken met de door en door slechte en corrupte Romeinse patriciër Catilina. Bij leven was zijn geldzucht legendarisch. Hij bracht het tot hoogste ambtenaar in de Staten Generaal, werd de hofMusch genoemd, trouwde op behoorlijke leeftijd met de 17-jarige Elisabeth Cats, dochter van de dichter Jacob, en stierf als welgestelde rijkaard.Kortom Cornelis Musch (1593-1650) is goud voor een historische roman. Jean Marc van Tol schreef hem, en komt praten over zijn succesvolle antiheld.

  • China herontdekt jarige Marx

    May 13 2018

    Marx werd afgelopen weekend 200 jaar. Dat werd in zijn geboorteplaats Trier groots gevierd met de onthulling van een levensgroot standbeeld van ruim vijf meter, een cadeautje van de Volksrepubliek China. In China zelf is de “Darwin van de mensenmaatschappij” ook weer herontdekt. Men spreekt er van ecologisch marxisme en kijkt wekelijks naar de talkshow ‘Marx Got It Right’. Sinoloog Rogier Creemers komt vertellen over de Marx-revival in China.

  • OVT 6 mei 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    May 06 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor de nationale herdenking op 4 mei, de traditie van de mannenbesnijdenis en een Spoor Terug over het geplaagde landgoed Rittergut Schakenhof in Oost-Pruisen.

  • OVT 6 mei 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    May 06 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor het einde van ETA, het monster van Loch Ness, een Nazi-abortuswet die nog altijd van kracht is, de column van Nelleke Noordervliet en Churchill en het Congres van Europa.

  • Nelleke Noordervliet over het overlijden van Renate Dorrestein

    May 06 2018

    De schrijfster Renate Dorrestein is overleden, Nelleke Noordervliet kende haar

  • Nazi-abortuswet

    May 06 2018

    In buurland Duitsland is deze week grote commotie ontstaan rond een (nazi)wet die reclame voor abortus verbiedt. Een Duitse huisarts en gynaecoloog kreeg een boete van 6.000 euro, omdat ze kenbaar zou hebben gemaakt dat zij abortussen verricht. Ze kreeg vervolgens steun van allerlei collega’s die vinden dat er wat moet veranderen aan de omstreden wet. Marja Verburg, historica bij het Duitslandinstituut in Amsterdam, komt vertellen over de abortuswetgeving en de praktijk in Duitsland.

  • Monster van Loch Ness

    May 06 2018

    Op 2 mei 1933 stond in een lokale krant een bericht over een enorm gedierte dat zich baadde in het meer. Het was de dag dat het Monster van Loch Ness geboren werd. Sindsdien is de legende onuitroeibaar en is het Monster een toeristische topattractie in arm Schotland. Jet Bakels, cultureel antropoloog en schrijfster van het boek ‘Monsterdieren’ komt vertellen over het beroemdste ongedierte van Europa.

  • Mannenbesnijdenis

    May 06 2018

    In IJsland wil men het besnijden van jongens wettelijk verbieden. Daarmee zou IJsland het eerste Europese land worden, dat mannenbesnijdenis verbiedt. Maar waar komt de traditie om jongetjes van hun voorhuid te ontdoen eigenlijk vandaan? Om die vraag te beantwoorden is cultureel antropoloog Cor Hoffer te gast, co-auteur van het boek ‘Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme’.

  • Het Spoor Terug: Rittergut Schakenhof

    May 06 2018

    Een zoon van een lappenkoopman uit Capelle aan den IJssel bracht het tot eigenaar van een landgoed, in Oost-Pruisen. Toen de oorlog kwam stortte zijn droom en landgoed in elkaar, en bleek hij de treurige bezitter van het berooide ‘Rittergut Schakenhof’. Documentairemaker Mathijs Deen maakte op basis van persoonlijke briefwisselingen van de familie de documentaire ‘Ons gaat het in ieder geval nog goed’. Een verhaal over een familie die vermalen werd door de oorlog.

  • Het einde van ETA

    May 06 2018

    De Baskische afscheidingsbeweging houdt het na 59 jaar voor gezien. Na een kleine zestig jaar terreuracties en aanslagen ter wille vaneen onafhankelijk Baskenland heft de organisatie zich op. Maar wat betekent dat? Is onafhankelijkheid geen doel meer, of is alleen de gewapende strijd daartoe opgegeven? Spanjecorrespondent en Spanjekenner Steven Adolf legt uit hoe het zit met het Baskische streven naar zelfstandigheid en vergelijkt het met de afgelopen Catalaanse massa-activisme voor een zelfstan...more

  • Herdenking 4 mei

    May 06 2018

    Moeten Indonesische slachtoffers van de naoorlogse koloniale oorlogen herdacht worden op 4 mei? Demonstranten die op 4 mei niet mogen demonstreren op de Dam willen dat, maar is het ook wenselijk? Koloniaal historicus Gert Oostindie schreef ‘Postkoloniale Beeldenstormen’, over onze omgang met het Indische verleden. Hij komt praten over zijn boek en over het herdenken.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    May 06 2018

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Churchill en het congres van Europa

    May 06 2018

    De Britten zijn tegenwoordig van de Brexit. Ooit waren ze, althans hun grootste staatsman was dat, vóór Europa. In 1948 was Winston Churchill eregast op het congres van de Europese federalisten in de Ridderzaal in Den Haag, waar hij warm werd ontvangen door prinses Juliana en prins Bernhard. Churchill was niet alleen eregast, hij bleek ook een van de pioniers van de Europese gedachte. Historicus Felix Klos, schrijver van ‘Winston Churchill. Vader van Europa’ is te gast.

  • Van Constantijntje tot Tonio

    Apr 29 2018

    Je hebt ‘Tonio’ van A.F.Th. van der Heijden, ‘Schaduwkind’ van P.F. Thomése en ‘Contrapunt’ van Anna Enquist. Allemaal romans over een overleden kind, geschreven door een van hun ouders. De behoefte om over je ontvallen kinderen te schrijven bestaat al sinds de Middeleeuwen, en is eigenlijk nooit weggeweest.Deze week verscheen de bundel ‘Van Constantijntje tot Tonio. Het dode kind in de Nederlandse literatuur’. Rick Honings en Olga van Marion, twee van de auteurs, zijn te gast.

  • OVT met boeken, Wim Berkelaar

    Apr 29 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken.Met ditmaal: ‘De reis van Syntax Bosselman’ (kinderboek over slavernij) van Arend van Dam; ‘De Republiek der Letteren’ van Hans Bots; ‘De dood van Hitler’ van Jean-Christophe Brisard; en ‘De pater en de filosoof’ (over de redding van het Husserlarchief) van Toon Horsten.

  • OVT 29 april 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Apr 29 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor de Jonge Historicus van het Jaar, kolonialisme en een Spoor Terug over luie donders in de jaren '80.

  • OVT 29 april 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Apr 29 2018

    In dit eerste uur aandacht voor een eeuw SGP, dode kinderen in de literatuur, de column van John Jansen van Galen, een miraculeuze ontsnapping en OVT met boeken.

  • Miraculeuze ontsnapping

    Apr 29 2018

    Midden tijdens de Jodenvervolging in 1943 wisten 89 Hongaars-Nederlandse Jodengezinnen vanuit bezet Nederland te ontkomen naar het toen nog vrije Boedapest. In maart 1944, na de nazi-inval in Hongarije, werden zij voor de tweede keer van hun vrijheid beroofd. De meesten van hen wisten dankzij hulp van de Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg uit handen van de nazi’s te blijven.Historica Aline Pennewaard schreef met Willy Lindwer ‘De treinreis’, een boek over hun miraculeuze ontsnappingen. Aline Pen...more

  • Kolonialisme en schuldgevoel

    Apr 29 2018

    De verovering van de wereld door het Westen was een grote gebeurtenis, schreef de filosoof Alexis de Tocqueville in 1843. En zo zag iedereen dat ongeveer gedurende de negentiende en een deel van de twintigste eeuw, schrijft Henk Wesseling. ‘Het was in die tijd bijna onmogelijk om antikoloniaal te zijn, zoals het nu ondenkbaar is kolonialist te zijn’, aldus de historicus.Deze week verscheen de bundel ‘Daverende dingen dezer dagen’. De auteur komt praten over kolonialisme, schuldgevoel en andere l...more

  • Jonge Historicus van het Jaar

    Apr 29 2018

    Ieder jaar kiest de Stichting Jonge Historici de Jonge Historicus van het Jaar, althans een vakkundige jury doet dat voor haar. Deze week wordt de nominatie bekend van de laatste drie kandidaten voor de titel.De genomineerden zijn te gast en komen vertellen wat jonge historici doen, wanneer zij in de prijzen vallen, waarin zij verschillen van hun oudere en grijzere collega’s en geven antwoord op de vraag of wijsheid ook daadwerkelijk met de jaren komt.

  • Het Spoor Terug: Luie donders

    Apr 29 2018

    Werken was voor den dommen, arbeidsethos een achterhaalde zaak, zo meenden beroepsactievoerders tegen de arbeidsplicht in de jaren tachtig van crisis en werkloosheid. Vooral in de grote steden ontstonden allerhande alternatieve clubjes en actiegroepen die het recht op arbeidsloosheid als vorm van zelfontplooiing propageerden.Voor Het Spoor Terug maakte Gerard Leenders de documentaire: ‘Luie donders inde jaren tachtig – Initiatieven tegen het geldende arbeidsethos’.

  • De partij van God en Kees

    Apr 29 2018

    Je hebt fundamentalisten en je hebt christelijke fundamentalisten. Van die laatste soort getuigen SGP-voorman Kees van der Staaij en tot voor kort SGP-kamerlid Elbert Dijkgraaf die zijn partij van God in de Kamer liet zitten voor zijn gezin. De Staatkundig Gereformeerde Partij, opgericht op 24 april1918, zit dit jaar 96 jaar in het parlement. Het is de partij van Gods woord, zoals uitgelegd op de Synode van Dordt in 1618, en ze is dus voor een van God gegeven in plaats van een volkse regering. E...more

  • Column van John Jansen van Galen

    Apr 29 2018

    John Jansen van Galen is deze week de columnist.

  • Vrouwen voor het Vaderland

    Apr 22 2018

    Hoewel Jeanine Hennis-Plasschaert en Ank Bijleveld anders doen vermoeden, worden vrouwen sinds jaar en dag gediscrimineerd binnen de krijgsmacht. Ze worden onderbetaald en hebben volgens menigeen niets in te brengen bij gevechtshandelingen. Bovendien zijn zij eigenlijk alleen maar uit op seksuele losbandigheid, want wat hebben zij anders te zoeken tussen al die mannen?Kim Bootsma schreef ‘Vrouwen voor het Vaderland’ over de intrede van vrouwen binnen de Nederlandse krijgsmacht en waarom dit niet...more

  • OVT 22 april 2018, 11.00-12.00 2e uur

    Apr 22 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor de mammoet, vrouwen voor het Vaderland en een Spoor Terug over secretaresses.

  • OVT 22 april 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Apr 22 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor Boeddha als de nieuwe verlosser, het gestolen hart van Anna van Bretagne, de column van Nelleke Noordervliet, de Zonnekoning en het jarige LSD.

  • LSD 75 jaar

    Apr 22 2018

    LSD is alweer 75 jaar oud. Het middel begon als medicijn in 1943 en werd vanaf de jaren vijftig en zestig een genots- of beter gezegd een geestverruimend geluksmiddel. Timothy Leary nam het, de Beatles namen het, en al in 1946 experimenteerde Aldous Huxley, schrijver van ‘Brave New World’ met het middel.Een gesprek over LSD als medicijn en geestverruimend middel. Met Gemma Blok.

  • Het Spoor Terug, De secretaresse

    Apr 22 2018

    Deze donderdag is het weer Nationale Secretaressedag. En dat terwijl het begrip secretaresse nauwelijks nog wordt gebruikt, en bijna niemand meer weet wat Schoevers, het opleidingsinstituut voor assistent-juffrouwen van de directeur, ook weer eens was.In Het Spoor Terug een herhaling van een documentaire uit 2013, toen het secretaresse-instituut Schoevers 100 jaar oud was. Gemaakt door Laura Stek.

  • Herboren Mammoet

    Apr 22 2018

    Sergej Zimov, is beheerder van het zogenoemde Pleistoceenpark diep in Rusland. In zijn park, vertelt hij, lopen al allerlei oerdieren rond: bizons, ossen, runderen en rendieren. Maar een dier ontbreekt nog: de mammoet, de wolharige olifant uit de oertijd. Want er bestaan wilde plannen om de Mammoet te gaan klonen, en om ons bij te praten over de haalbaarheid en de wenselijkheid van die plannen, is hier Barbara Gravendeel te gast, evolutiebiologe bij Naturalis en Universitair Hoofd Docent te Leid...more

  • Gestolen hart van Anna van Bretagne

    Apr 22 2018

    Er zijn misdaden tegen de geschiedenis die onvergeeflijk zijn. De diefstal van het gouden hart – het sierlijke omhulsel van de hartresten – van de Middeleeuwse vorstin Anna van Bretagne is er zo een. Middeleeuwenkenner Sanne Frequin komt praten over de ontvreemding die haar mediëvisten-hart bijna deed breken.

  • De Zonnekoning

    Apr 22 2018

    Hij was ‘the Pain in the Ass’ van de zeventiende-eeuwse Republiek en de koning-stadhouder Willem III. Megalomaan, als hij in de spiegel keek, megalomaan in zijn pronkzucht en megalomaan in zijn veroveringszucht. In het Rampjaar 1672 viel hij de Nederlanden binnen, waar hij uiteindelijk weer moest vertrekken. Welbeschouwd is de bouw van Versailles zijn meest fundamentele nalatenschap.Journalist en Frankrijk-historicus Johan op de Beeck schreef ‘De Zonnekoning. Glorie en schaduw van Lodewijk XIV’....more

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Apr 22 2018

    Nelleke Noordervliet is de columnist deze week.

  • Boeddha als de nieuwe verlosser

    Apr 22 2018

    Een Boeddhabeeldje in de tuin, een cursus boeddhistisch mediteren, en boeddhistische mindfulness. Jezus mag min of meer vergeten zijn, de Boeddha leeft. Hij is, sinds de jaren zestig toen paters op een matje gingen zitten in plaats van het brevier te bidden, niet meer weg te denken uit onze cultuur.Onlangs verscheen ‘Waarom boeddhisme werkt’ van Robert Wright, een handboek voor levenskwaliteit verbetering met behulp van Boeddha.Boeddhisme-kenner Paul van der Velde las het boek en komt erover pra...more

  • Terreur-sannyasins, 'Wild wild country', Bhagwan

    Apr 15 2018

    ‘Wild, wild country’ is op Netflix momenteel een hit. De serie geeft een ontluisterend beeld over de Bhagwanbeweging in het Oregon van de jaren tachtig. De volgelingen van de goeroe hebben ter plekke een Amerikaans dorpje vol brave ouden van dagen bezet, en naarmate de serie vordert, gaat het van kwaad tot erger met de terreur van de sannyasins ter plekke.Documentairemaker Frank Wiering, die indertijd twee documentairefilms maakte over de Bhagwan en daarvoor ook afreisde naar Oregon, komt praten...more

  • Ridder van Rappard

    Apr 15 2018

    Hij stond bekend als de ridder en Wim Kan vroeg zich in zijn oudejaarsconference af of ridder van Rappard zijn sporen nog wel droeg. L.R.J. (Rolly) ridder van Rappard was een dwarse, deftige populist toen er nog geen populisme bestond, en was tegelijkertijd als burgemeester van Gorinchem een autoritair bestuurder. Hij poogde voor de VVD in de Tweede Kamer te komen en daarna voor zijn eigen Liberale Staatspartij en Nederlands Appèl. ‘Voor fatsoen, stem Van Rappard!’, was zijn leus.Van Rappard hee...more

  • OVT 15 april 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Apr 15 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor het Brexitmuseum, de Muur van Hadrianus en de documentaire ‘De meid, de vader en de daad’.

  • OVT 15 april 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Apr 15 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor de Bhagwanbeweging, het feministische standaardwerk Our Bodies Ourselves , de column van John Jansen van Galen, verveelde gevangenen en de Ridder van Rappard.

  • Het Spoor Terug: De meid, de vader en de daad

    Apr 15 2018

    In 1902 schoot dienstbode Neeltje Lokerse uit Yerseke op het Haagse Binnenhof met een pistool op de vader van haar onwettige zoon. Ze was bij hem in dienst geweest, verliefd geworden, en verloor haar laatste spaarcenten aan het kind dat ze van hem had overgehouden toen ze eenmaal op straat stond.Marlies Allewijn schreef over Neeltje de roman ‘De meid’. Michal Citroen maakte er de documentaire ‘De meid, de vader en de daad’ over.

  • Feministische standaardwerk ‘Our Bodies, Ourselves’

    Apr 15 2018

    Na bijna 50 jaar wordt de publicatie van het feministische standaardwerk ‘Our Bodies, Ourselves’ gestaakt. Het einde van een tijdperk: Dit legendarisch boek begon ooit als een nederig stapeltje stencils van radicale Amerikaanse feministes, en zou later miljoenen vrouwen wereldwijd helpen zichzelf beter te leren kennen – onder andere met het befaamde spiegeltje tussen de benen. Historica Anna Tijsseling is te gast.

  • Eenzame opsluiting gevangenis

    Apr 15 2018

    Boeven en criminelen moet je zo lang mogelijk opsluiten, heropvoeden hoeft niet meer, is min of meer weggegooid geld. Zo luidt het gezonde volksbewustzijn maar al te vaak. Dat bij lange eenzame opsluiting ondertussen de hersencellen van de gevangenen afsterven, blijkt uit een recent onderzoek van de Universiteit van Tilburg.Maar hoe gingen we vroeger met criminelen om, en sinds wanneer denken we eigenlijk dat ze verbeterbaar zijn? Pauline Schuyt, hoogleraar sanctierecht en straftoemeting aan de ...more

  • De muur van Hadrianus

    Apr 15 2018

    De Muur werd bij keizerlijk decreet gebouwd om de barbaren tegen te houden. Vanaf het jaar 128 strekte deze zich 117 kilometer over het Britse eiland van kust tot kust. We hebben het natuurlijk over de Muur van Hadrianus. De schrijver en oudheidkenner Adrian Goldsworthy schreef er een meeslepend boek over. Historica en Romeinenkenner Daniëlle Slootjes las het boek en is te gast

  • Column van John Jansen van Galen

    Apr 15 2018

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Brexit-Museum

    Apr 15 2018

    ‘Vote Leave’ mokken en Union Jack-stropdassen zullen over enkele jaren te zien zijn in het Brexit-Museum oftewel ‘het Museum van Soevereiniteit’ zoals het volgens de initiatiefnemers officieel moet gaan heten. Het museum is bedoeld als tegenhanger van het nieuwe Huis van de Europese Geschiedenis in Brussel. En als het meezit zal het huis vol anti-Europa parafernalia binnen nu en een paar jaar gestalte krijgen.Patrick van IJzendoorn, correspondent van onder meer de Volkskrant & schrijver van het ...more

  • Viagra 20 jaar

    Apr 08 2018

    Viagra is jarig en alweer twintig jaar. Het blauwe pilletje, ooit gemaakt om bloeddoorloping te stimuleren, bleek op moment van uitvinding voor heren een onontkoombare en doorgaans prettige bijwerking te hebben. Sindsdien is ook voor de Adams op leeftijd hoofdpijn geen excuus meer om niet te hoeven,als ze eigenlijk geen zin hebben.Specialist mannenemancipatie Jens van Tricht is te gast.

  • Verkiezingen Hongarije

    Apr 08 2018

    Zondag zijn er verkiezingen in Hongarije. En het is zo goed als zeker dat, premier Orbán, de zelfbenoemde redder van het zogeheten echte patriottistische vaderland, gaat winnen. Hij is zoals hij het noemt voorstander van een ‘illiberale democratie’, dat is zoiets als een democratie die niet aan overgevoeligheden lijdt voor andersdenkenden en afwijkende minderheden. Toch was het ooit dezelfde Viktor Orbán die tijdens de herbegrafenis van de premier van de Hongaarse Opstand, Imre Nagy, in 1989 opr...more

  • OVT 8 april 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Apr 08 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor 50 jaar A Space Odyssey, wolfskinderen en een Spoor Terug: de weg van de waanzin.

  • OVT 8 april 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Apr 08 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor de verkiezingen in Hongarije, 20 jaar Viagra, de column van Philip Freriks, religie in de oudheid en dictator Ríos Montt.

  • Het wolfsmeisje

    Apr 08 2018

    In de zomer van 1717 wordt in de bossen bij Zwolle een volkomen verwilderd meisje aangetroffen. Ze is uiterst schuw en stoot slechts rare rauwe klanken uit. De lokale boeren weten haar met netten te vangen waarna de ‘wilde’ op kosten van het stadsbestuur wordt opgenomen in een logement. In binnen- en buitenland wordt over haar geschreven en gesproken. Wie is dit meisje? En waar komt ze vandaan? Wim Coster ging op onderzoek uit en schreef ‘Het wolfsmeisje’ over Nederlands enige wolfskind uit de g...more

  • Het Spoor Terug: De weg van de waanzin

    Apr 08 2018

    Het is begin 2013 als Rein Hannik veertig dozen van zijn moeder Coef erft. En dat terwijl hij nog zo opgelucht was van haar waanzin verlost te zijn. Maar haar nalatenschap blijkt te uniek om bij het grofvuil te zetten; hij stuit op dagboeken, foto’s, geluidsopnamen, tekeningen en schilderijen uit verschillende fases van haar leven. Over Indië, het Jappenkamp, haar worstelingen met psychoses en de roemruchte LSD-therapieën bij psychiater Jan Bastiaans. ‘Wie was zij eigenlijk?’, vraagt Hannik zich...more

  • Goden en religie in de oudheid

    Apr 08 2018

    Ze geloofden in allerhande goden, godheidjes en godinnen in het oude Griekenland en Rome. Maar ook toen al had je sceptici, twijfelaars en antieke heidenen, schrijft historica en oudheidkundige Inger Kuin in ‘Leven met de goden: Religie in de oudheid’. Echt fundamentalistisch werd religie toen het christendom het veelgodendom kwam ondermijnen, vreest ze.De auteur is te gast.

  • Dictator Ríos Montt overleden

    Apr 08 2018

    De voormalige dictator van Guatemala José Efraín Ríos Montt Efrain is deze week op 91-jarige leeftijd overleden. Hij was na een militaire staatsgreep in 1982 maar anderhalf jaar aan de macht, maar wist toch 70.000doden en verdwijningen op zijn naam te krijgen. Zijn motto in de strijd tegen de guerrilla was: ‘Wie met ons is, zullen we voeden, wie tegen ons is, zullen we doden’.Ríos Montt werd in 2012 tot 80 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens genocide, een straf die uiteindelijk werd terugged...more

  • Column van Philip Freriks

    Apr 08 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • 50 Jaar A Space Odyssey

    Apr 08 2018

    Het bleek een legendarische film: A Space Odyssey van Stanley Kubrick was bij verschijning in 1968 al meteen een bioscoophit, alleen overtroffen door de musical ‘Funny Girl’, die net iets populairder was. Niet dat de talloze bezoekers begrepen waar de sciencefictionfilm over ging, maar het verhaal raakte aan de fascinatie en angst voor kunstmatige intelligentie, technologische processen, buitenaards leven en reïncarnatie.Bij dit jubileum blikt mediawetenschapper Dan Hassler-Forest met ons terug ...more

  • Politieke brokkenpiloten

    Apr 01 2018

    Wat is de overeenkomst tussen Frans Andriessen, Gerrit Brokx, Gerrit Braks, Ernst Hirsch Ballin, Charles Schwietert, Robin Linschoten, Roel in ’t Veld en Bram Peper? Juist, dat ze als bewindspersonen moesten aftreden na, zoals dat heet, een blundertje, politieke pech of een inschattingsfout. Zij gingen, hoe dan ook, allemaal Zijlstra, Ard van der Steur en Ivo Opstelten voor, om een paar eigentijdse politieke brokkenpiloten te noemen.Historica Anne Bos onderzocht een aantal historisch politieke o...more

  • Plato's grot

    Apr 01 2018

    Plato’s beroemde allegorie van de grot vertelt het verhaal van een man die van een bovengrondse ontdekkingsreis terugkeert om de rest van de grotbewoners uit hun schimmige onwetendheid weg te leiden. Maar wilde het volk de grot wel uit, en het licht zien? Socrates vreesde van niet, en ook Denker des Vaderlands René ten Bos betwijfelt het. In zijn boek 'Het volk in de grot' schrijft hij over waarom wij mensen toch zo graag in onze eigen grot, filterbubbel of zuil blijven hangen en hoe erg dat eig...more

  • Paus bedankt voor die bloemen

    Apr 01 2018

    Het Urbi et Orbi wordt op Eerste Paasdag traditiegetrouw uitgesproken te midden van een Nederlandse bloemenzee. 30 ton aan plantmateriaal moet daarbij zijn weg zien te vinden van de Nederlandse kwekers naar het Sint-Pietersplein in Rome, waaronder 15.000 tulpen, 2.000 narcissen, 3.000 hyacinten, 9.000 losse bloemen en twintig metershoge bomen. Maar waar komt deze merkwaardige traditie vandaan? En waarom bloemen uit Nederland? Hoogleraar kerkgeschiedenis Paul van Geest komt het ons vertellen.

  • OVT 1 april 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 01 2018

    Met in dit tweede uur aandacht voor Oranjegedierte op paleis het Loo, politieke brokken- en stuntpiloten en Het Spoor Terug over bloed en bier tijdens de genocide in Rwanda van 1994.

  • OVT 1 april 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Apr 01 2018

    Met in dit eerste uur aandacht voor de Nederlandse bloemen op het Sint-Pietersplein, antisemitisme in Frankrijk, de column van Nelleke Noordervliet, Cicero's rivaal Catilina en Plato's grot.

  • Oranjegedierte op het Loo

    Apr 01 2018

    Ze hielden minstens zoveel van dieren als van hun onderdanen. Zo blijkt uit de tentoonstelling over de Oranjes en hun beesten. Ze hadden op het Loo nabij Apeldoorn honden, paarden, allerhande boerderijdieren en ook nog eens allerlei exotische vier- en tweepotige wezens.Vanaf vrijdag is op het Loo de expositie over Oranjegedierte te zien. Conservator en Oranje- en dierenliefhebber Paul Rem is te gast.

  • Het Spoor Terug, Bloed&Bier in Rwanda

    Apr 01 2018

    Bier brouwen tijdens een volkenmoord. Heineken deed dat in 1994 in Rwanda. Terwijl 800.000 Tutsi's werden uitgeroeid, spoelden Hutu-moordenaars hun gewetensbezwaren weg met vers pils uit de Heineken-brouwerij.Journalist Olivier van Beemen, schrijver van het boek 'Bier voor Afrika', onderzocht hoe dat heeft kunnen gebeuren en maakte voor OVT en Follow the Money een Spoor Terug.

  • De sluier van Cicero en het zwarte schaap Catilina

    Apr 01 2018

    Als er iemand was die werd gewantrouwd door de welbespraakte Cicero, dan was het wel mede-senator en vermeend coupliefhebber van nature Catilina. ‘Hoe lang zul je nog misbruik maken van ons geduld’, vroeg Cicero bij herhaling aan zijn collega. Catilina werd het eerste zwarte schaap uit de politieke geschiedenis, antivoorbeeld tot op de dag van vandaag. Classicus Fik Meijer schreef er‘De sluier van Cicero’ over en komt vertellen over het schrikbeeld Catilina.

  • Antisemitisme in Frankrijk

    Apr 01 2018

    Het zou zomaar een daad uit antisemitische motieven kunnen zijn: de moord op de joodse 85-jarige Holocaust-overlevende afgelopen week in Parijs. Frankrijk van oudsher een land met een sterke antisemitische traditie, denk aan de Dreyfusaffaire, kent sinds eind vorige eeuw nieuw opgelaaid antisemitisme met een islamitische voedingsbodem. Historicus Niek Pas komt praten over oud en nieuw antisemitisme in Frankrijk.

  • Threads

    Mar 25 2018

    Hoe zou het leven na het vallen van De Bom eruit zien? In 1984, op het hoogtepunt van de kernwapenwedloop tussen Amerika en de Sovjet-Unie, probeerde de BBC met de film ‘Threads’ de kijker voor te lichten over een postnucleaire wereld. Het was een angstaanjagende film die een generatie Britten in het geheugen gegrift zou staan. Deze maand, in tijden dat kernwapenangst weer herleeft, wordt ‘Threads’ heruitgegeven op dvd. Mediawetenschapper Dan Hassler-Forest bekeek de film opnieuw en is te gast.

  • Stephen Hawking in Westminster

    Mar 25 2018

    Isaac Newton ligt er, Charles Darwin ligt er, en binnenkort, zo werd deze week bekend, komen de asresten van fysicus Stephen Hawking er ook te liggen. Maar hoe veroverde een overleden beroemdheid een plaatsje in de Westminster Abbey tussen koningen, bisschoppen en edellieden? En van wie moest de gunfactor komen?Voormalig Engelandcorrespondent Hieke Jippes komt het uitleggen.

  • OVT met boeken, Wim Berkelaar

    Mar 25 2018

    Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: ‘Trouw. 75 Jaar tegen de stroom in’ door Peter Bootsma; ‘Philips Willem. De verloren zoon van Willem van Oranje’ door P.J. Schipperus; ‘Als een vos. Machiavelli’s levenslange zoektocht naar vrijheid’ door Erica Benneren ‘Angst en vrijheid: Hoe de Tweede Wereldoorlog ons voorgoed veranderde’ door Keith Lowe.

  • OVT 25 maart 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Mar 25 2018

    Met in dit uur aandacht voor Heino en zijn nationalistische liederen, historische boeken met Wim Berkelaar en Het Spoor Terug over Maria Austria: leven voor de fotografie.

  • OVT 25 maart 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Mar 25 2018

    Met in dit uur aandacht voor Stephen Hawking in Westminster Abbey, Kadhafi en Sarkozy, de column van Alexander Münninghoff, onfatsoenlijke oorlogsvoering en atoombom-angstfilm 'Threads'.

  • Onfatsoenlijke oorlogsvoering

    Mar 25 2018

    Vechten tegen Hitler, dat kon op allerlei manieren, zo bedacht Winston Churchill. In 1939 richtte hij een geheime organisatie op om de schijnbaar onoverwinnelijke Führer te weerstaan. Een drijvende mijn op de Rijn was een van de wapens tegen de nazi’s, bedacht door een voormalig ontwerper van futuristische caravans.Historicus Giles Milton schreef er ‘Churchills Ministerie van onfatsoenlijke oorlogsvoering’ over. Churchillkenner Felix Klos las het en komt erover praten.

  • Kadhafi en Sarkozy

    Mar 25 2018

    Mohammed Kadhafi was deze week ineens weer nieuws. Hij zou 50 miljoen hebben gedoneerd aan de verkiezingscampagne van Sarkozy die in 2007 tot president van Frankrijk werd gekozen en datzelfde jaar Kadhafi met kamelen en tent in de paleistuinen van het Élysée ontving.Maar waarom schonk Kadhafi zo ruimhartig aan de conservatief Sarkozy? Arabist Leo Kwarten is te gast en komt het ons vertellen.

  • Het Spoor Terug: Maria Austria, leven voor de fotografie

    Mar 25 2018

    In het Joods Historisch Museum is tot en met 2 september een tentoonstelling te zien over de beroemde Oostenrijkse-Amsterdamse fotografe Maria Austria. Radiomaker Michal Citroen leerde de fotografe kennen toen deze foto’s maakte van het gezin Citroen en van haar jong overleden moeder.Voor Het Spoor Terug maakte zij een portret van Maria Austria met onder andere Vincent Mentzel, een leerling van Maria.

  • Heino de Heimatambassadeur

    Mar 25 2018

    Duitslands bekendste schlagerzanger zorgde deze week voor bonje bij de buren. Op een Heimatcongres nam minister Scharrenbach een album van de zanger in ontvangst, wat bol blijkt te staan van allerlei nationalistische nummers. We bespreken de omstreden Heimat- en vaderlandsliederen met Duitslandkenner Willem Melching.

  • Column van Alexander Münninghoff

    Mar 25 2018

    Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

  • Russische spionnen

    Mar 18 2018

    Het nieuws van deze week werd gedomineerd door berichten over de Russische dubbelspion Skripal en zijn dochter. Ze zijn slachtoffer van een nog net niet gelukte moordaanslag met een zenuwgas in Engeland waar ze wonen. En de Britse reactie hierop is heftig omdat onderzoek zou uitwijzen dat het een Russische actie moet zijn. Het lijkt wel een klassieke spionage thriller of film. Ben de Jong is bij ons te gast om te vertellen of dat ook echt zo is.

  • Paradiso: van Gods-tempel tot poptempel

    Mar 18 2018

    Deze maand viert Paradiso zijn 50e verjaardag. Maar wat blijkt: al ver voor 1968 huisde er in het pand van de poptempel vrijzinnige geesten. Raymond van den Boogaard beschrijft ze in zijn boek ‘De religieuze rebellen van de Vrije Gemeente’, over een groep gelovigen die zelfs zo vrijdenkend waren, dat ze het woord “kerk” taboe verklaarden en liever spraken van een “gebouw van samenkomsten”. Raymond van den Boogaard is te gast.

  • OVT 18 maart 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Mar 18 2018

    In dit uur aandacht voor boemerangkinderen, bloot in en uit 'Bild' en een Spoor Terug over iconische speelplaatsen van Aldo van Eyck.

  • OVT 18 maart 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Mar 18 2018

    In dit uur aandacht voor Russische spionnen, de gemeenteraad, de column van John Jansen van Galen, een antigeschiedenis van het populisme en Paradiso als kerk.

  • Inwonen bij oudelui

    Mar 18 2018

    Als de kinderen het ouderlijke huis verlaten, krijgen sommige ouders last van het lege-nest-syndroom. Maar als ze aan de nieuwe situatie gewend zijn, hoeven de kinderen niet meer terug te komen. Sterker nog: zogenaamde boemerangkinderen die opnieuw hun intrek nemen, schaden de levenskwaliteit van hun ouders. Dat blijkt uit een onderzoek, gepubliceerd in het vakblad ‘Social Science and Medicine’. Maar hoe was het vroeger, toen, vlak na de oorlog, hele generaties jonggehuwden inwoonden bij de oude...more

  • Het Spoor Terug, Speelplaatsen van Aldo van Eyck

    Mar 18 2018

    De aluminium klimkoepel, de duikelrekjes en de betonnen zandbak: het speeltuig van de architect en ontwerper Aldo van Eyck sierde Amsterdam tot diep in de jaren '80. Talloze naoorlogse kinderen groeiden ermee op en vielen zich er buil na buil aan. In totaal ontwierp Van Eyck meer dan 700 zogeheten iconische speelplaatsen. Documentairemaker Tjitske Mussche maakte voor Het Spoor Terug: ‘Duurzamer dan sneeuw: de speelplaatsen van Aldo van Eyck’.

  • De Gemeenteraad, boek

    Mar 18 2018

    Woensdag 21 maart mogen we weer op onze politieke dorps- en stadshelden stemmen. En naar het schijnt is daar steeds minder animo voor, behalve als het om dorps- en stadspartijen gaat, met het motto eigen straat, stad of dorp eerst. Want juist de lokale sterren van lokale partijen en belangenclubs lijken de plaatselijke democratie te redden. Maar waar komt die mega-lokalisering van de lokale politiek vandaan en hoe is die historisch te verklaren? Job Cohen en Hans Vollaard stelden het boek ‘De Ge...more

  • Column John Jansen van Galen

    Mar 18 2018

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Bloot uit 'Bild'

    Mar 18 2018

    Het Duitse sensatieblad ‘Bild’ stopt met publiceren van foto’s van vrouwen met blote borsten. De krant geeft daarmee gehoor aan lezers die de beelden aanstootgevend vinden. Er komen nog wel erotisch getinte foto’s in Bild te staan, alleen zullen de dames van nu af aan lingerie of een bikini dragen. Maar wanneer begon Bild met bloot en was het zonder ooit wel een krant van enige betekenis geworden? Correspondente Annette Birschel komt ons bijpraten over bloot in en uit Bild.

  • Antigeschiedenis van het populisme

    Mar 18 2018

    Populisme is een beladen woord. Want bij populisten wordt algauw gedacht aan een geschiedenis van stampende laarzen, zwaaiende vaandels en vooral veel georganiseerde en aangemaakte volkse woede. Maar niet altijd en overal wordt er zo slecht gedacht over populisme. Dat werd in 2016 duidelijk op het moment dat Obama een groep Europese journalisten vroeg ‘wat ze toch bedoelden met dat woord populisme’, waarom het steeds als negatieve term werd gebruikt. Historicus Anton Jäger schreef een ‘Kleine an...more

  • OVT 11 maart 2018 11:00 - 12:00, 2e uur

    Mar 11 2018

    In dit uur aandacht voor natuurliefhebbers Rousseau en Jac. P. Thijsse en de plek waar ‘gevallen vrouwen’ hun spruit ter wereld brachten: Moederheil.

  • OVT 11 maart 2018 10:00 - 11:00, 1e uur

    Mar 11 2018

    Met in dit uur aandacht voor Amelia Earhart, de film 'bankier van het verzet', de column van Philip Freriks, Lenin in India en nepnieuws.

  • Nepnieuws, zo oud als de mensheid

    Mar 11 2018

    De Tweede Kamer wil af van het Europese Bureau voor Nepnieuws oftewel van EU vs Disinfo. Want het is, aldus de Kamer, niet aan de overheid om vrije perspublicaties te bestempelen als namaaknieuws.Deze week werd ook nog eens bekend dat google het ‘eigen’ nepnieuws gaat bestrijden. Reden te over om stil te staan bij de geschiedenis van het nepnieuws dat zo oud zou zijn als de mensheid. Historicus Han van der Horst, auteur van het boek Nepnieuws: Een wereld van desinformatie, komt praten over leuge...more

  • Natuurgelovige Rousseau

    Mar 11 2018

    Het is weer Boekenweek en ditmaal is de natuur het onderwerp dat de bekende literaire opwinding moet veroorzaken. Er verschijnen dan ook allerhande gelegenheidswerken over wat wij met of tegen de natuur hebben.Maar ons vaderlandse en Europese natuurgevoel heeft ook een geschiedenis. Hoe de mensheid de bomen, struiken, planten en dieren hartstochtelijk lief moest hebben werd haar bijgebracht door Rousseau.Rousseau-kenner Maarten Doorman komt vertellen over de ingebeelde en werkelijke natuur van e...more

  • Natuurbeschrijver Jac. P. Thijsse

    Mar 11 2018

    Minder hartverscheurend emotioneel kwetsbaar en overdonderend dan Rousseau, maar toch ook heel leuk als menselijk historisch natuurverschijnsel was de Nederlandse natuurbeschrijver Jac. P. Thijsse. Ouderen kennen hem van de Verkade albums, jongeren in het beste geval van horen zeggen of van de Jac. P. Thijssestraat.Historicus Dik van der Meulen schreef een kleine monografie over Thijsse en is te gast.

  • Lenin in India

    Mar 11 2018

    Deze week werden in de Indiase deelstaat Tripura een aantal Lenin-beelden omvergetrokken, vlak nadat de communistische partij in Tripura de verkiezingen verloor. De zegevierende hindoenationalisten hadden besloten om de beelden van hun aartsrivalen neer te halen. Wij vonden het opmerkelijk nieuws, want van het bestaan van Indiaas communisme hadden we nog nooit gehoord. En dat terwijl het communisme toch al een decennialange geschiedenis kent in India.Antropoloog Luisa Steur van de UvA is te gast...more

  • Het Spoor Terug, Moederheil

    Mar 11 2018

    Het was de plek waar ‘gevallen vrouwen’ oftewel zwangere ongehuwde meisjes hun spruit ter wereld brachten: Moederheil. Het doorgangshuis was een treurnis voor de moeders die hun kind nooit meer terug zagen na de geboorte. Doorgang betekende in de praktijk adoptie: de baby ging bijna rechtstreeks vanuit de baarmoeder naar een nieuwe moeder.Rene Oomen maakte voor Het Spoor Terug een documentaire over het katholieke baby- en moedertehuis.

  • Column van Philip Freriks

    Mar 11 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Bankier van het verzet

    Mar 11 2018

    Deze week gaat de film Bankier van het verzet in première. De film gaat over de grootste bankroof uit de vaderlandse geschiedenis waarvan de opbrengst ten goede kwam aan het vaderlandse verzet. Bedenkers van de operatie ‘Tante Betje’ waren de broers Walraven (Wally) en Gijsbert van Hall. Een gesprek met regisseur Joram Lürsen en de biograaf van Gijs van Hall, Dirk Wolthekker, over Nederlands belangrijkste verzetshelden.

  • Amelia Earhart

    Mar 11 2018

    Ruim tachtig jaar na haar verdwijning zijn hoogstwaarschijnlijk de overblijfselen van de legendarische luchtvaartpionier Amelia Earhart gevonden. De beenderen die in 1940 op een afgelegen koraaleiland in de Stille Oceaan werden gevonden, werden destijds toegeschreven aan een man. Maar nu - met nieuwe onderzoeksmethodes - komen wetenschappers tot de conclusie dat het de vrouwelijke botresten van Earhart moeten zijn. Wie was zij? En wat maakte haar tot zo’n iconische beroemdheid?Amerikaniste Markh...more

  • Vader en zoon in de Daf

    Mar 04 2018

    Het was de Nederlandse wagen voor het volk en vermaard om het pientere pookje. Geen machowagen, maar geliefd onder menig huisvader. Zo ook de vader van schrijver Thomas Vaessens, die als zoon zelf op zijn beurt rond daverde in de Daf.Hij schreef er De Daf van mijn vader over. De auteur is te gast.

  • Proeftuin Italië

    Mar 04 2018

    We denken maar al te graag dat Italië achterloopt, met de showpremier Berlusconi en de clown in de politiek Beppe Grillo. Niets is minder waar, want het land loopt voorop als het gaat om de zogeheten kloof tussen burger en politiek te overbruggen. Garibaldi, Mussolini en Berlusconi hadden, ondanks alle verschillen, gemeen dat ze als eersten in Europa de weg naar het volk wisten te vinden. De historici Pepijn Corduwener en Arthur Weststeijn schreven Proeftuin Italië en komen op de zondag van de I...more

  • OVT 4 maart 2018 11:00 - 12:00, 2de uur

    Mar 04 2018

    Met in dit uur aandacht voor een klok met nazistische inscripties, een geschiedenis van het onderwijs in Nederland en een Spoor Terug over de Amsterdamse familie de Jongh in een Chinees Jappenkamp.

  • OVT 4 maart 2018, 10.00-11.00, 1e uur.

    Mar 04 2018

    In het eerste uur aandacht voor president Xi van China, magische miniaturen in het Catharijneconvent, de column van Nelleke Noordervliet, een ritje in de goeie ouwe Daf en Italië als proeftuin voor politieke pioniers.

  • Ons onderwijs

    Mar 04 2018

    Vernieuwing in het onderwijs, dat leidt maar zelden tot successen, zo meent ook historicus Piet de Rooy, die zelf pleit voor een beleid van ‘heilzame verwaarlozing’. En toch erkent de Rooy ook, als zoon van een schoolleraar en kleinzoon van een boer, dat de geschiedenis van het onderwijs zich laat lezen als een succesverhaal. Piet de Rooy schreef Een geschiedenis van het onderwijs in Nederland. De auteur is te gast.

  • Magische Miniaturen

    Mar 04 2018

    Miniaturen: plaatjes, schilderstukjes van vreemde diertjes, figuurtjes en bloemen. We kennen ze uit middeleeuwse boeken waar ze in de kantlijn werden bijgeschilderd door frivole monniken. Sommige van de mooiste miniaturen werden in de zuidelijke Lage Landen gemaakt – en die worden nu in het Catharijneconvent in Utrecht tentoongesteld.Middeleeuwenkenner Sanne Frequin bezocht de expositie en komt vertellen over de wereld achter de plaatjes.

  • Hitlerklok

    Mar 04 2018

    Deze week werd bekend dat een omstreden Hitlerklok mag blijven hangen in de kerk van het Duitse dorpje Herxheim am Berg. Want de klok met inscriptie Adolf Hitler en daaronder een groot hakenkruis, is aldus het gemeentebestuur van het dorp, een ‘stimulans voor verzoening en een gedenkteken tegen geweld en onrecht’.Wij spreken hierover met historicus Jan Bank, schrijver van het standaardwerk ‘God in de oorlog’.

  • Grote Roerganger Xi

    Mar 04 2018

    Hij was al Secretaris-Generaal van de Partij, nu wordt hij ook president voor het leven. Daarnaast wordt zijn gedachtengoed in de grondwet vastgelegd en begint er een aardige persoonlijkheidscultus rond hem te ontstaan. Kortom, gaat de eerste man van China, Xi Jinping, voorzitter Mao achterna of blijkt hij een doorsnee roerganger?Chinakenner Jan van der Putten komt praten over de machtigste man van China.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Mar 04 2018

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Het Spoor Terug: Nederlanders in een Chinees Jappenkamp

    Mar 03 2018

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd China bezet door Japan, en verwerd de Amsterdamse familie de Jongh uit het kosmopolitische Shanghai plots tot een ongelukkige pion in een wereldwijd conflict. De familie belandde in een Jappenkamp in het noorden van China. Radiomaker Gerard Leenders sprak met Anneke Knüppe-de Jongh, de dochter uit het gezin, over haar herinneringen aan haar tijd in het kamp. Met hulp van Mieke Melief, auteur van Hier in het Oosten alles wel: een Amsterdamse familie in China ma...more

  • Superheld Black Panther

    Feb 25 2018

    Black Panther is de koning van een niet gekoloniseerd Afrikaans koninkrijk, en hij is natuurlijk de hoofdfiguur van de gelijknamige Hollywoodfilm die afgelopen week in première ging. Dat Black Panther terug gaat op een superstrip uit 1966 en zijn wortels heeft in een hele stroming, genaamd, Afro-Futurism is minder bekend.Conservator van het Rijksmuseum Stephanie Archangel vertelt het verhaal achter de Panter en het imaginaire Afrikaanse koninkrijk.

  • Sjostakovitsj, componist van de Sovjet Unie

    Feb 25 2018

    Dmitri Sjostakovitsj was de beroemdste componist van de Sovjet Unie, en misschien meer dan ons lief is een zogeheten muzikale ingenieur van de ziel, zoals Stalin het wenste. Musicoloog Leo Samama houdt voor het Studium Generale in Leiden een aantal lezingen over de componist en is te gast.

  • OVT met Boeken, Wim Berkelaar

    Feb 25 2018

    Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: Van Amsterdams Peil naar Europees Referentievlak van Petra van Dam; Hitler. Een tiran in beeld van H. van Capelle en A.P. van de Bovenkamp; De stille diplomaat. Het bewogen leven van Max van der Stoel van Anet Bleich; en Raadselvader van Jolande Withuis.

  • OVT 25 februari 2018 10:00 - 11:00, 1ste uur

    Feb 25 2018

    De Heere God nam hem vlak voor zijn honderdste tot Hem. Billy Graham, zo werd deze week bekend, stierf op zijn 99ste. Hij bracht aan minstens 210 miljoen zielen de blijde boodschap.Verder o.a. aandacht voor de film Black Panther, de column van John Jansen van Galen, Oranjes in oorlog en revolutie en historische boeken van Wim Berkelaar.

  • OVT 25 februari 11:00 - 12:00, 2e uur

    Feb 25 2018

    In dit uur aandacht voor de beroemde componist van de voormalige Sovjet-Unie, Dmitri Sjostakovitsj en Het Spoor Terug over de Javavogel, een vogel op de vlucht

  • Oranje in revolutie en oorlog, Een Europese Geschiedenis 1772-1890

    Feb 25 2018

    Willem I, II, III hebben inmiddels alle drie een biografie. Sinds deze week treden ze ook gezamenlijk op in het nieuwste boek van oranjehistoricus Jeroen Koch. De historicus schreef Oranje in revolutie en oorlog. Hij vergelijkt de drie koningen, gaat op zoek naar hun mogelijke Europese geschiedenis en ontdekte en passant dat koning Leopold II, de slachter van de Congo, van Nederlandse koningen afkeek hoe dat moest: een kolonie leeg plunderen.

  • Column: John Jansen van Galen

    Feb 25 2018

    De column is van John Jansen van Galen

  • Billy Graham gestorven

    Feb 25 2018

    De Heere God nam hem vlak voor zijn honderdste tot Hem. Billy Graham, zo werd deze week bekend, stierf op zijn 99ste. Graham is de aartsvader van de massa-evangelisatie. Hij bracht aan minstens 210 miljoen zielen de blijde boodschap, en polderevangelisten als Johan Maasbach keken het vak af van Graham.Protestantismekenner Hans Krabbendam is te gast.

  • Het Spoor Terug, De Migrant - een vogel op de vlucht

    Feb 24 2018

  • OVT 18 februari 2018, 10.00-11.00, 1e en enige uur

    Feb 18 2018

    Met deze week: Duitsland's ministerie van Buitenlandse Zaken heeft nieuwe portefeuille Heimat erbij; essay van Hannah Arendt "Liegen in de politiek", de column van Philip Freriks, boek 'De Oorlog van nu' van Rein Bijkerk en Christ Klep, boek 'De toekomst is geschiedenis, De terugkeer van het totalitaire Rusland' over Rusland besproken door Michel Krielaars

  • Het verdriet van Rusland

    Feb 18 2018

    Stalin is dood, Brezjnev al lang voltooid verleden tijd, en Jeltsin alweer bijna vergeten. En nog steeds zit je als inwoner van Rusland in de diepe ellende. Want het Rusland van nu is een soort maffiastaat, gebouwd op de puinhopen van het Sovjetrijk in zijn nadagen.Schrijver en journalist Masha Gessen schreef er De toekomst is geschiedenis over dat onlangs in het Nederlands verscheen. Ruslandkenner Michel Krielaars las het en komt het bespreken.

  • Heimat, een nieuwe portefeuille voor de Duitse Minister van Binnenlandse zaken

    Feb 18 2018

    Er bestaat geen goede Nederlandse vertaling voor het nostalgische begrip ‘Heimat’ van onze oosterburen. Maar voor zover we begrijpen komt ‘Heimat’ neer op heimwee naar het echte Duitsland, zo ongeveer het gevoel dat Limburgers hebben bij hun glooiende heuvels en Friezen doen verlangen naar Abe Lenstra. In Duitsland heeft de minister van Binnenlandse Zaken er sinds kort een portefeuille bij: ‘Heimat’.Correspondente Annette Birschel komt vertellen over het Heimatgevoel als Duitse identiteitspoliti...more

  • Halbe-leugens en Hannah Arendt

    Feb 18 2018

    Het lijkt wel een cadeautje voor Halbe. Deze week verscheen de Nederlandse vertaling van het beroemde essay Liegen in de politiek, geschreven door politiek filosofe Hannah Arendt. Een doorwrocht en doordacht artikel over grote leugens in de politiek, van Hitler tot The Pentagon Papers. En wat blijkt, er bestaan hele en halbe-leugens: naar de maatstaven van Arendt heeft Zijlstra geen doodzonde begaan, maar hoe onvergeeflijk ook, een kleinere zonde.Het essay van Arendt staat in de bundel Het waags...more

  • De Oorlog van nu, boek

    Feb 18 2018

    Oorlog was vroeger gewoon oorlog met geweld en brandschatting. Oorlogvoering wordt tegenwoordig in de Westerse wereld graag gezien als een instrument om brandhaarden te doven of om ‘goed’ te doen. In de praktijk lopen vredesoorlogen echter nogal eens uit de hand of op niets uit.De militair historici Rein Bijkerk en Christ Klep schreven De oorlog van nu. Een rationele kijk op militair geweld in de 21ste eeuw. Christ Klep is te gast.

  • De column van Philip Freriks

    Feb 18 2018

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Het Laatste Woord - Afl. 20: Wij slaven van Suriname

    Feb 12 2018

    ‘Wij slaven van Suriname’ was de Max Havelaar over de Surinaamse slavernij: een literair pamflet, maar ook een degelijk gedocumenteerde aanklacht. Het boek stamt uit 1934 en is geschreven door Anton de Kom. Slavernijhistoricus Ellen Neslo bespreekt de klassieker.

  • OVT 11 februari 2018, 11.00-12.00, 1e en enige uur

    Feb 11 2018

    Deze week Mayasteden veel groter dan gedacht, wetenschap en pseudo-wetenschap van de IQ-testen, Bijzonder hoogleraar Fridus Steijlen over de Molukkers, de column van Alexander Münninghoff en het boek De Zieners, toekomstvisioenen uit een verloren Europa

  • Molukkers en minderheden

    Feb 11 2018

    Bij Molukkers denkt men vaak aan de tragische treinkapingen uit de jaren zeventig en aan het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger, waarin veel Molukkers dienden. Het hoort allemaal bij de Molukse historie, aldus de kersverse hoogleraar 'Molukse Migratie en Cultuur in Comparatief Perspectief' Fridus Steijlen, maar er is meer te vertellen over de Molukkers. Te meer ook omdat de Molukse integratiegeschiedenis aan de wieg stond van het Nederlandse minderhedenbeleid, aldus de bijzonder hoogleraar.Ho...more

  • Mayametropool

    Feb 11 2018

    We wisten al dat de Mayasteden groot waren en hun tempels indrukwekkend. Maar het was allemaal nog veel groter en indrukwekkender dan we tot voor kort aannamen, zo blijkt uit de ontdekking van archeologen in het oerwoud van Guatemala. Ze troffen er de overblijfselen aan van een beschaving waar wellicht 10 tot 15 miljoen mensen leefden – een veel hogere schatting dan voorheen werd aangenomen.Mayakenner en schrijver Dik Van der Meulen komt vertellen over de verstedelijkte Maya en de ontdekking.

  • De Zieners: Toekomstvisioenen uit een verloren Europa

    Feb 11 2018

    Ooit werd Europa niet verfoeid als bureaucratisch wangedrocht, maar geprezen als een groots idee. Om te voorkomen dat het Avondland ten onder zou gaan werkten nu vergeten denkers en profeten aan een ‘bloedbond van Europese genieën’, die de mensheid en ondertussen ook Europa zouden redden.Historicus Guido Van Hengel schreef over deze politieke fantasten het boek De Zieners: Toekomstvisioenen uit een verloren Europa. De auteur is te gast

  • De wetenschap en pseudo-wetenschap van de IQ-test

    Feb 11 2018

    Thierry Baudet begrijpt niets van de kritiek die hem afgelopen week ten deel viel, toen hij weigerde afstand te nemen van de uitspraken van Theo Hiddema, over het verband dat hij zag tussen IQ en etnische afkomst van mensen. Wij pakken de handschoen op en spreken met een wetenschapper over de wetenschap van IQ-testen, en het historische misbruik daarvan.Hoogleraar Jelte Wicherts van de Universiteit Tilburg, gespecialiseerd in IQ-testen, is te gast.

  • De column van Alexander Munninghoff

    Feb 11 2018

    Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

  • Uitvinding van de elektronenmicroscoop

    Feb 04 2018

    In 1986 kreeg Ernst Ruska de Nobelprijs voor het ontwerp van de eerste elektronenmicroscoop. De uitvinding maakte ‘het leven’ zichtbaar en bewees de biologie een enorme dienst. Ruska moest 55 jaar op erkenning voor zijn ontwerp wachten. En de weg erheen viel niet mee en werd geplaveid door jaloezie, strijd, ambitie, ego’s, vriendschap en prioriteitenkwesties. Het boek ‘Beelden zonder Weerga’ van Dirk van Delft en Ton van Helvoort is een wetenschapsgeschiedenis van de microscoop en zijn uitvinder...more

  • Swifterbantbaby

    Feb 04 2018

    6000 jaar geleden werd een moeder met haar kindje liefdevol in de armen begraven. Het is een unieke vondst die deze week gedaan werd bij Nieuwegein. De vondst werpt een nieuw licht op onze kijk op de liefde van ouders voor hun kind in de Swifterbantcultuur. Want misschien hielden de mannen en vrouwen uit die oude harde landbouwcultuur wel evenveel van hun kroost als wij dat vandaag de dag doen.Mediëvist Sanne Frequin komt praten over ouders, kinderen, leven en dood 6000 jaar geleden.

  • OVT 4 februari 2018, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Feb 04 2018

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor de slechte wijnoogst in Frankrijk, de uitvinding van de elektronenmicroscoop en in Het Spoor Terug: De Vader van de Geschiedenis. Een reis met Herodotus naar Babylon en Egypte.

  • OVT 4 februari 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Feb 04 2018

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor de Groningse gasafspraken, een zesduizend jaar oude swifterbantbaby, de intellectuele achtergrond van de Fortuyn-revolte, de Javastraat in Amsterdam en de column van John Jansen van Galen.

  • Historisch slechte wijnoogst in Frankrijk

    Feb 04 2018

    Het Franse ministerie van Landbouw verwacht dat de wijnoogst in Frankrijk dit jaar nog lager uit zal vallen dan vorig jaar. De Bordeauxstreek lijkt het zwaarst getroffen en zal naar verwachting nog maar de helft van de wijn van afgelopen jaar produceren. Een catastrofale ramp die alleen in gewicht wordt overtroffen door de oogst in 1945. Waar ging het toen mis? En wat is er sindsdien gedaan om de Franse wijn te beschermen?We praten met Bordeaux-kenner en hoofdredacteur van het wijnmagazine Persw...more

  • Gasafspraken in Groningen

    Feb 04 2018

    Het was op 4 maart 1963 heuglijk nieuws, toen de heren van de Staatsmijnen, de NAM, de minister van Economische Zaken en de voorlopers van Shell en Exxon een overeenkomst tekenden waarin uiteen werd gezet hoe de gaswinning in Groningen in zijn werk zou gaan. Wát er precies in die overeenkomst stond, dat was altijd geheim, tot het Dagblad van het Noorden het deze week naar buiten bracht. Volgens deskundigen biedt het document een interessant inzicht in hoe anno 1963 de kosten, de baten en de vera...more

  • De Javastraat, biografie van een volksstraat

    Feb 04 2018

    Het was ooit een echte twintigste-eeuwse arbeidersstraat, toen werd het een multicultistraat, nu is het een van de meeste hippe straten van Amsterdam. Proletariërs gingen, gastarbeiders kwamen en gingen, en hipsters kwamen.Parooljournalist Maxime Smit schreef De Javastraat. Biografie van een volksstraat.De schrijfster is te gast.

  • De intellectuele achtergrond van de Fortuyn-revolte

    Feb 04 2018

    Nog altijd heerst het idee dat Pim Fortuyn uit het niets verscheen. Vanaf de jaren zestig was het conservatieve, gezagsgetrouwe en gelovige Nederland veranderd in een seculier, progressief en kritisch land – en pas met Fortuyn ontstond een plotselinge “ruk naar rechts”. Maar volgens publicist, politicoloog en socioloog Merijn Oudenampsen is de opkomst van “nieuw-rechts” beter te begrijpen als “een verlate pendant van de conservatieve backlash” die al eerder in Nixons Amerika en Thatchers Groot-B...more

  • De Column van John Jansen van Galen

    Feb 04 2018

    De column van John Jansen van Galen

  • Chris van der Heijden - Geheimtaal

    Feb 04 2018

    De Spaanse inlichtingendienst is er na vijfhonderd jaar in geslaagd om de geheimtaal van koning Ferdinand van Aragón te kraken. De koning gebruikte geheimschrift in zijn contact met een legeraanvoerder, begin zestiende eeuw. Historicus Chris van der Heijden licht deze vondst toe.

  • The Herald Tribune en Gordon Bennett, boek

    Jan 28 2018

    Hij werd geboren met een zilveren lepel in de mond en maakte er een gouden van. Gordon Bennett was de grote man achter de ‘Paris Herald’ die opging in de beroemde ‘Herald Tribune’. Het leven van Gordon Bennett was als dat van een artistieke veel drinkende aanrommelende journalist uit de boekjes.Journalist en voormalig presentator Guikje Roethof beschreef het in het gelijknamige boek ‘Gordon Bennett’. De auteur is te gast.

  • The Death of Stalin, film verboden

    Jan 28 2018

    'Ik heb nog nooit zoiets walgelijks gezien’, zei Jelena Drapeko, lid van de cultuurcommissie van het Russische Lagerhuis, na de voorvertoning van ‘The Death of Stalin’. Deze week trok het Russische ministerie van cultuur de toestemming in voor het vertonen van de film over de paniek, angst en machtslust aan het Kremlin in de dagen na het sterven van de grote leider. Een gesprek over de film met Rusland kenner Hubert Smeets.

  • Rosie the Riveter, nu echt overleden

    Jan 28 2018

    De enige echte ‘Rosie’ van de beroemde poster ‘We can do it’ overleed deze week op de leeftijd van 96 jaar. Naomi Parker Fraley stond model voor de poster van de fabrieksvrouw met opgestroopte mouwen en spierballen. En ze was heel lang ‘zoek’. Pas recentelijk werd ontdekt dat zij en niemand anders de enige echte Rosie was.Amerikaniste Markha Valenta over de vrouw achter de poster.

  • OVT 28 januari 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Jan 28 2018

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het het boek 1968. You say you want a revolution van Roel Janssen, Alexander de Grote als mascotte van Macedonië en Griekenland en in het Spoor Terug de documentaire Tholen naar het gelijknamige boek van OVT bedenker Kees Slager.

  • OVT 28 januari 2018, 10.00-11.00, 1e uur

    Jan 28 2018

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor de film 'The Death of Stalin', de dood van Rosie the Riveter, de column van Nelleke Noordervliet, Hella Haasse en de Amerikaanse krantenmagnaat Gordon Bennett.

  • Het Spoor Terug, het Tholen van Kees Slager

    Jan 28 2018

    Geestelijk vader van de documentaire serie Het Spoor Terug en van OVT is journalist en schrijver Kees Slager. Ook al wordt Kees Slager dit jaar tachtig, hij is nog steeds volop aan het werk. Onlangs verscheen van hem een bijzonder boek over zijn geboorte-eiland Tholen. 688 pagina’s, duizenden foto’s en een geschiedenis van de prehistorie tot het heden. Een magnum opus van 5 kilo over de helden, schurken, noeste werkers en schuinsmarcheerders van het eiland. Voor Het Spoor Terug trok Michal Citro...more

  • Hella Haasse 100 jaar

    Jan 28 2018

    Het zijn hele groten der vaderlandse aarde die een gedenksteen of grafschrift hebben in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Hella Haasse wordt volgende week een van hen. Ze zou 2 februari aanstaande 100 jaar zijn geworden en krijgt een plekje in de Nieuwe Kerk tussen Joost van den Vondel en P.C. Hooft.Een gesprek over de in 1918 geboren schrijfster met haar biografe Aleid Truijens.

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Jan 28 2018

    De Column van Nelleke Noordervliet

  • Alexander de Grote weer van de Grieken

    Jan 28 2018

    Macedonië doet afstand van Alexander de Grote. Zo kopten de kranten deze week. Het harde nieuws is dat het vliegveld bij Skopje niet langer de naam van Alexander de Grote zal dragen. Dat als gebaar van goede wil naar de Griekse buren, zo legde de premier van het twee miljoen tellende boerenstaatje uit. Een nieuwe naam voor de luchthaven schijnt er nog niet te zijn. Biograaf van Alexander de Grote Henk Singor is te gast.

  • 1968, you say you want a revolution, boek Roel Janssen

    Jan 28 2018

    Het jaar 1968 kwam bekend te staan als ‘the year that rocked the world’. Het gonsde in Parijs, Praag, Chicago, Mexico en niet te vergeten in Amsterdam. Journalist Roel Janssen, die als jonge student in het autootje van zijn grootvader in mei ’68 naar Parijs trok, schreef er in het jubileumjaar 2018 "1968. You say you want a revolution" over. Roel Janssen komt vertellen over het revolutiejaar.

  • Wormen en Engelen, religie in seculier Nederland.

    Jan 21 2018

    Wat betekent religie eigenlijk nog in een seculier land als Nederland? In zijn debuutroman schrijft Maarten van der Graaff in een zeer beeldende stijl over de menselijke hunkering naar gemeenschap. De auteur is te gast.

  • Tapijt van Bayeux

    Jan 21 2018

    Het is misschien wel het oudste stripverhaal ter wereld: het Tapijt van Bayeux. Op het tapijt wordt de zogeheten Slag bij Hastings uit 1066 uitgebeeld. Ter plekke versloeg Willem van Normandië ofwel Willem de Veroveraar de Engelsen, die op het tapijt allemaal met snor worden weergegeven om het verschil met de Normandische ridders en soldaten goed uit te laten komen. Het overwinnaarstapijt, zo werd deze week bekend, wordt over vijf jaar uitgeleend aan de nazaten van de indertijd verslagen Angelsa...more

  • Romantrilogie van Louise Fresco, 'De Idealisten'

    Jan 21 2018

    Deze week kwam het boek ‘De Idealisten’ uit, het laatste deel in een romantrilogie over wereldverbeteraars van schrijfster, wetenschapper en columniste Louise Fresco. Eerdere delen gingen over de utopisten en de kosmopolieten. Een gesprek met de schrijfster over de behoefte aan engagement en wereldverbetering vroeger en nu.

  • OVT met Boeken, Wim Berkelaar

    Jan 21 2018

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt nieuwe historische boeken. Met ditmaal: ‘In Duistere tijden’ (over Churchill) door Anthony McCarten; ‘Fragmenten uit mijn leven’ door Albert de Jong, ‘Rudy Kousbroek in de essayistisch-humanistische traditie’ door Rudy Schreijnders; en ‘Leon Degrelle. De Führer uit Bouillon’ door Bruno Cheyns.

  • OVT 21 januari 2018, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 21 2018

    Live vanaf het Winternachten festival in Den Haag. In het tweede uur van OVT onder meer aandacht voor het Tapijt van Bayeux, tachtiger Albert Verwey, de column van Nelleke Noordervliet, het laatste deel in de romantrilogie van Louise Fresco 'de Idealisten', live muziek door Ernst Reijseger en de debuutroman van Maarten van der Graaff 'Wormen en Engelen'.

  • OVT 21 Januari 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 21 2018

    Live vanaf het Winternachten festival in Den Haag. Met in het eerste uur van OVT aandacht voor de omgang met het Nederlandse en Belgische slavernijverleden, de column van Nelleke Noordervliet en de boekenrubriek met Wim Berkelaar. Er is muziek van Ernst Reijseger

  • Omgang met het Slavernijverleden in België en Nederland

    Jan 21 2018

    De buste van de koloniaal bestuurder Johan Maurits moest weg uit het Mauritshuis vanwege het aandeel van Maurits in ons slavernijverleden, het standbeeld van J.P. Coen staat al tijden ter discussie, en het debat over het slavenpaneel op de Gouden Koets is nog lang niet verstomd. Het lijkt er, kortom, op dat er in Nederland een nieuwe beeldenstorm woedt. We zitten zogezegd met het koloniaal verleden in onze maag. Want ondanks de 19de eeuwse beschavingsmissie is weinig vrijheid, gelijkheid en broe...more

  • De Column van Nelleke Noordervliet

    Jan 21 2018

    De Column van Nelleke Noordervliet met muziek van Ernst Reijseger

  • Als een meeuw op de golven, Albert Verwey en zijn tijd.

    Jan 21 2018

    Iedereen heeft wel een idee bij de Tachtigers. Dat waren toch die schrijvers van de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste ervaring? Maar gold dat ook voor Tachtiger Albert Verwey? Hij begon als leerling van Willem Kloos en eindigde als een ‘waarlijk nationale figuur’, een soort dichter des vaderlands.Historica Madelon de Keizer schreef zijn biografie ‘Als een meeuw op de golven. Albert Verwey en zijn tijd’. De auteur is te gast.

  • The Greatest Showman, P.T Barnum

    Jan 14 2018

    Hollywood pakte deze kerst groot uit met een musical over de legendarische 19e-eeuwse circusexploitant PT Barnum. In The Greatest Showman wordt Barnum afgeschilderd als de uitvinder van de showbusiness en emancipator van de ongewone medemens. Een snobistische journalist die in de film uiteindelijk omgaat voor Barnums volkse vermaak prijst zijn show zelfs vertederd als “a celebration of humanity”. Maar moeten we die typering niet met een korreltje zout nemen, net als de door Barnum tentoongesteld...more

  • Telefoonboek is niet meer

    Jan 14 2018

    Het was in menig huisgezin het dikste boekwerk: het telefoonboek. Meestal lag die ergens op een plankje, naast de telefoon die in de gang hing. Maar de gids is niet meer. Vanaf dit jaar is de papieren telefoongids definitief verleden tijd.Aan de telefoon spreken we met Anja Tollenaar, conservator van het COM, het Museum voor Communicatie in Den Haag.

  • TBS moet aangepast

    Jan 14 2018

    Deze week pleiten een aantal tbs-advocaten voor een aanpassing van het tbs-systeem op een aantal cruciale punten. De tbs functioneert namelijk niet altijd evengoed, zeker als het gaat om de medewerking van onder tbs-gestelden aan een psychiatrisch onderzoek. Eigenlijk staat het tbs- ooit tbr-systeem al zolang het bestaat ter discussie. Werkt het wel? En hoe voorkom je dat tbs-gestelden op proefverlof ernstig de fout ingaan? Jurist en psycholoog Michiel van der Wolf, schrijver van ‘Veroordeeld to...more

  • Revolutie in de Marokkaanse Rifstreek

    Jan 14 2018

    Al ruim een jaar lang protesteren de inwoners van de Rif in Noord-Marokko tegen armoede en corruptie. Deze week werd bekend dat ten minste vier Nederlanders mogelijk betrokken worden bij de rechtszaak tegen de leiders van de protestbeweging in de Rif in Noord-Marokko. Veel Nederlanders uit de Rif steunen deze historisch zoveelste opwelling van verzet tegen het Marokkaanse Koninkrijk. Ze voelen zich niet alleen betrokken, maar net als alle Riffijnen ook gesteund door het verleden. Want de Rif was...more

  • OVT 14 januari 2018, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jan 14 2018

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het verdwijnen van het telefoonboek, Belgische pleegkinderen uit Rwanda en Burundi en in Het Spoor Terug een documentaire van Wilma van der Maten over een vergeten Joodse gemeenschap in Pakistan.

  • OVT 14 januari 2018, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Jan 14 2018

    Met in het eerste uur van OVT, Oprah als presidentskandidaat, revoluties in de Marokkaanse Rifstreek, The Greatest Showman P.T Barnum, de column van John Jansen van Galen en de roep om verandering in de TBS.

  • Oprah for president

    Jan 14 2018

    Ze werd op de Golden Globe toegejuicht alsof ze al de staatsvrouw was, die ze mogelijk gaat worden. Oprah Winfrey for president. Al zegt ze zelf telkens weer dat ze er niet over peinst, volgens haar man staat ze te trappelen, zeker als ‘het volk’ om haar vraagt. Maar wat is het verhaal van Oprah en maakt haar persoonlijke en openbare geschiedenis haar tot de vrouwelijke kandidaat nummer één?. Amerikaniste Markha Valenta is te gast.

  • Het Spoor Terug: De laatste Joden van Pakistan

    Jan 14 2018

    Ooit woonde in Pakistan een hechte Joodse gemeenschap, maar door de islamisering vertrokken de meesten van hen na 1947. Het gevolg:officieel bestaan er geen joden in Pakistan. Maar toch zijn ze er nog. Correspondent Wilma van der Maten ging op zoek naar de laatste joden ter plaatse, en begon haar zoektocht op een vervallen kerkhof aan de rand van Karachi. Voor het Spoor Terug maakte ze een documentaire.

  • De Column van John Jansen van Galen

    Jan 14 2018

    De Column van John Jansen van Galen

  • Belgische pleegkinderen uit Afrika

    Jan 14 2018

    Het was een gewoonte van paters, zusters en broeders om weeskinderen op te vangen en onderwijl het christendom bij te brengen. Zo werden bijvoorbeeld 300 zogenoemde “metissen” uit Rwanda en Burundi – buitenechtelijke kinderen van Belgische kolonialen en inheemse vrouwen – ondergebracht in weeshuizen ter plekke. Eind jaren vijftig, vlak voor de onafhankelijkheid werden zij geëvacueerd en in Belgische pleeggezinnen geplaatst. Het werd een drama, want in België bleken deze, voor Afrika te witte, Af...more

  • Zwarte Bladzijden in de Vaderlandse geschiedenis

    Jan 07 2018

    Het beeld van Jan Pieterszoon Coen, de Bestuurskamer van de Heren XVII in het Oost-Indisch Huis en de Muur van Mussert. Ze zouden allemaal verwijzen naar een schuldig verleden. Twee historici bogen zich over de pijnpunten uit onze geschiedenis. Historicus Piet Emmer schreef 'Het zwart-wit denken voorbij' over de slavernij en de koloniën, en historicus Rob Hartmans schreef 'Zwarte bladzijden uit de vaderlandse geschiedenis' reikend van de moord op de martelaren van Gorcum tot en met Srebrenica. B...more

  • OVT 7 januari 2018, 11.00-12.00, 2e uur

    Jan 07 2018

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het boek 'De onzichtbare hand' van Bas van Bavel. In het Spoor terug de NTR/Radiodoc documentaire 'Een tijd van daarvoor en een tijd van daarna' over de leprastichting.

  • OVT 7 januari 2018, 10.00-11.00, 1e uur

    Jan 07 2018

    In het eerste uur van OVT aandacht voor de rellen in Iran, zwarte bladzijden uit de geschiedenis, de column van Alexander Münninghoff en de Gijsbreght van Aemstel.

  • Iraanse Opstanden

    Jan 07 2018

    De afgelopen week hebben protesten zich over heel Iran uitgespreid. Het leidde tot gewelddadigheden waarbij zeker 21 doden zijn gevallen. Een groot deel van de demonstranten eist het einde van het in hun ogen falende regime. Journalist en publicist Eefje Blankevoort is te gast om de protesten historisch te duiden en te praten over de nieuwe heruitgave van haar boek: 'Stiekem kan hier alles'.

  • Het sprookje van de vrijemarkteconomie

    Jan 07 2018

    Voor de meeste economen heeft de geschiedenis van vóór de 19e eeuw weinig betekenis. Dat was de tijd van armoedige keuterboertjes en sappelende handelaren, onderdrukt door feodale grondheren en corrupte gildes. Pas daarna ontstonden er vrijemarkteconomieën die het bestuderen waard waren. De opkomst van de vrije markt was volgens menig econoom zelfs de voorwaarde voor welvaart en vrijheid. Maar bracht die vrije markt ons wel zo veel voordelen als wordt gedacht? Historicus Bas van Bavel schreef 'D...more

  • Het Spoor Terug, Een tijd van daarvoor en een tijd van daarna

    Jan 07 2018

    Op 16 juli 1957 vond de Nederlandse vliegramp met het toestel de Neutron plaats in Biak, Nieuw Guinea. Aan boord tropenarts Dick Leiker met zijn vrouw en vier jonge kinderen. Hij is op weg naar Nederland om te promoveren op lepra. Samen met tien andere inzittenden wordt dokter Leiker gered door Papoea’s die met hun prauwen de brandende zee op zijn geroeid. Het dramatische verlies van zijn gezin weerhoudt hem er niet van om zijn leven in dienst te stellen van de leprabestrijding en in 1967 richt ...more

  • Heropvoering Gijsbreght van Aemstel

    Jan 07 2018

    Op 3 januari 1638 opende de eerste Amsterdamse Schouwburg op de Keizersgracht haar poorten, met de première van Vondels meesterwerk Gijsbreght van Aemstel. In 1772 brandde de schouwburg volledig af. Alleen de toegangspoort en enkele muren en interieur-resten bleven bewaard. Tegenwoordig huist hier het hotel The Dylan. Op 3 & 7 januari 2018 brengt Theater Kwast in samenwerking met The Dylan op deze plek een nieuwe Gijsbreght van Aemstel. Regisseur Imre Besanger is te gast

  • De column van Alexander Munninghoff

    Jan 07 2018

    De Column van Alexander Münninghoff

  • OVT 31 december 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 31 2017

    Met in het tweede uur aandacht voor 200 jaar Frankenstein en de documentaire 'Gliphoeve' over de beroemde Bijlmermeer flat.

  • OVT 31 december 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 31 2017

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor OVT's jaarlijkse seculiere requiem. Tevens kunt u luisteren naar de column van John Jansen van Galen

  • In Memoriam

    Dec 31 2017

    Ook dit jaar overleden er weer tal van bekende persoonlijkheden die ons verbinden met deze en vooral met de vorige eeuw. De man van het ene Duitsland Helmut Kohl, filmster Jeanne Moreau, de onverbeterlijke pacifistisch socialist Fred van der Spek en niet te vergeten Jorge Zorrequieta, de vader en schoonvader van. Als gebruikelijk herdenken wij een aantal van hen in OVT’s eigen seculiere requiem. Met historicus Wim Berkelaar, Amerikaniste Marka Valenta en publiciste Tamarah Benima

  • Het Spoor Terug: Gliphoeve, een vergeten strijd

    Dec 31 2017

    Rond de onafhankelijkheid in 1975 kwamen veel Surinamers naar Nederland, waar nauwelijks huisvesting was geregeld. Het kraken van Bijlmerflat Gliphoeve werd een van de eerste uitingen van zwart activisme in Nederland. Oud-bewoners en betrokkenen blikken terug op het roemruchte verleden van de flat. Een radiodocumentaire van Maartje Duin en Daan Dekker, oorspronkelijk gemaakt voor Radiodoc. Bekijk hier ook de multimediale productie:https://www.vpro.nl/programmas/gliphoeve.html

  • 200 jaar Frankenstein

    Dec 31 2017

    1 januari 2018 is het tweehonderd jaar geleden dat de wereld kennismaakte met Victor Frankenstein en het gruwelijke wezen dat hij creëerde. Beide figureerden in wat wel de eerste sciencefiction roman genoemd wordt: Frankenstein, or the modern Prometheus. Dr. Frankenstein en zijn Monster leven nog steeds door. Hoe keek men toe en nu naar het verschijnsel? Janneke Budding schreef ''Frankenstein; het Monster en zijn Makers'' en is te gast.

  • OVT 24 december 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Dec 24 2017

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het instorten van drie grote beschavingen aan het eind van de Bronstijd en in het Spoor Terug: Mascottes van de Biafraanse oorlog, een documentaire van Gerard Leenders

  • OVT 24 december 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Dec 24 2017

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor: Fordlandia. De hypermoderne efficiëntie-utopie van Henry Ford, de column van John Jansen van Galen en een bespreking van het recent heruitgegeven boek De ondergang van het Avondland van Oswald Spengler

  • Het Spoor Terug, Mascottes van de Biafraanse oorlog

    Dec 24 2017

    De oorlog in Biafra duurde van 1967 tot 1970; tussen de eenen drie miljoen mensen vonden de dood, vooral door hongersnood. Broodmagerekinderen met opgezette buikjes waren voor het eerst op tv te zien en dat leiddetot het idee om deze uitgehongerde kinderen naar Nederland te halen om zealhier te laten aansterken. Uiteindelijk zouden slechts tien kinderen inderdaadnaar Nederland komen, maar zelfs met dit kleine aantal kinderen liep het nietallemaal goed af. Een verhaal over de keerzijde van goede ...more

  • De ondergang van 'smart city' Fordlandia

    Dec 24 2017

    Deze maand werd bekend dat Bill Gates 80 miljoen dollar steekt in de bouw van een stad met de welluidende naam Belmont. Een ‘smart city’ voor 80 duizend bewoners, met supersnel internet, zelfrijdende auto´s en high-tech banen. Het is het zoveelste initiatief van een Amerikaanse zakentycoon die wel eens eventjes wil laten zien hoe je een ideale samenleving uit de grond stampt. Maar wie een blik in de geschiedenis werpt, weet dat dat soort plannen niet altijd goed aflopen. In 1928 bouwde Henry For...more

  • De ondergang van het avondland

    Dec 24 2017

    Het einde van het jaar is weer nabij, maar in OVT bekijken we de zaken altijd vanuit een groter perspectief en besteden we aandacht aan het einde van de gehele Westerse beschaving. Tenminste, de voorspelling daarvan volgens Oswald Spengler, een zwartkijkende historicus die in 1918 het kloeke werk De ondergang van het Avondland publiceerde. Dit jaar verschenen de twee delen voor het eerst in Nederlandse vertaling. Een omstreden werk, want ook de nazi’s en hedendaags extreem rechts vonden in deze ...more

  • De ondergang van de Bronstijd

    Dec 24 2017

    Aan het eind van deBronstijd – rond 1200 voor Christus – stortten drie grote beschavingen plotseling in. De Myceense, Hettitische en Egyptische civilisaties verdwenen binnen een paar decennia - oorzaak onbekend. Tot nu tenminste. Want de vertaling van een 3200-jaar oude hiëroglief en tekst werpt een nieuw licht op dit millennia-oude raadsel. En tot ons geluk is de vertaler van deze tekst eenNederlander, Fred Woudhuizen.Historicus Fred Woudhuizen is te gast.

  • De column van John Jansen van Galen

    Dec 24 2017

    De Column van John Jansen van Galen

  • Robert van Gulik en Rechter Tie

    Dec 17 2017

    Hij is alweer vijftig jaar geleden overleden: Robert van Gulik, diplomaat, geleerde, sinoloog en schrijver. Van Gulik werd beroemd als auteur van de detectiveserie over ‘Rechter Tie’, gebaseerd op het leven van de Chinese magistraat genaamd Di Renjie die in de Tang-dynastie leefde (630 –700 na Chr.) Zijn werk is door miljoenen gelezen – in het Engels, Chinees, Nederlands en nog 26 talen. Afgelopen week herdachten het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Chinees Cultureel Centrum van Gulik me...more

  • Prehistorische pinguïn

    Dec 17 2017

    In Nieuw-Zeeland hebben paleontologen een nieuwe pinguïnsoort ontdekt, groter dan alle andere soorten tot nu toe. De gevonden pinguïn is zo lang als een volwassen mens en dateert van zo'n 60 tot 55 miljoen jaar terug. Het dier leefde net nadat de dinosauriërs waren uitgestorven. Wetenschappers presenteren de prehistorische reuzenpinguïn deze week in het vakblad Nature Communications.Paleontoloog bij Naturalis in Leiden, Lars van den Hoek Ostende, praat ons bij over de vondst en het zogenaamde ‘g...more

  • OVT 17 december 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 17 2017

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor de Reuzenpinguïn, Belgische pleegkinderen uit Afrika en in het Spoor Terug, een vergeten Indische kampgeschiedenis.

  • OVT 17 december 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 17 2017

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor: maankoorts van Trump, Jezuspoppen uit de middeleeuwen, de Chinese rechter Tie, Tijdgeest en de column van Nelleke Noordervliet.

  • Mariaatje spelen met Jezuspop

    Dec 17 2017

    Wellicht staat ook bij u alweer een gezellig kerststalletje onder de kerstboom. Een traditie die eeuwen teruggaat op de heilige Franciscus, die op de kerstavond van 1223 misschien wel voor het eerst een kerststal opbouwde, met een Jezuspop in de kribbe. Maar wist u dat voor Middeleeuwse nonnen ook buiten het kerstseizoen de Jezuspop een geliefd attribuut was?Wij spreken erover met mediëvist Lieke Smits van de Universiteit Leiden.

  • Maankoorts, Trump wil naar de maan

    Dec 17 2017

    Trump wil niet alleen de wereld, maar ook de maan aan zijn voeten. Bijna een halve eeuw na het Apolloavontuur wil de president de maan koloniseren om de Chinezen vóór te zijn, want ook de Volksrepubliek aast op de maan. Maar wat zochten de Verenigde Staten op onze maan, hoe belangrijk was de koude maanoorlog van toen, en is er een nieuwe maanstrijd op komst?Govert Schilling komt praten over oude en nieuwe maandromen.

  • De Column van Nelleke Noordervliet

    Dec 17 2017

    De Column van Nelleke Noordervliet

  • Boeken met Wim Berkelaar

    Dec 17 2017

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: De Geschiedenis van de Joden, deel II van Simon Schama; Negroland door Margo Jefferson; Vechten voor Vijand en Vaderland van Gerrit Valk en Het Plein en de Toren van Niall Ferguson.

  • Tijdgeest - Neugebauers zoektocht naar de ware sekse

    Dec 10 2017

    Warschau, eind 19e eeuw. De gynaecoloog Franz Ludwig Neugebauer doet al jaren onderzoek naar mensen die lichamelijk tussen man en vrouw in vallen. In de volksmond worden deze mensen ‘hermafrodieten’ genoemd. Maar wetenschappers beschouwen de hermafrodiet als een mythisch wezen – een soort eenhoorn. Zij denken dat ergens in het lichaam iets te vinden moet zijn wat ‘de ware sekse’ van het lichaam blootgeeft. Maar wat denkt de ‘hermafrodiet’ er eigenlijk zelf van? En hoe zou Neugebauers onderzoek d...more

  • OVT 10 december 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Dec 10 2017

    Met in het tweede uur van OVT Eichmann in Jeruzalem in Het Laatste Woord, Mannenkiesrecht 100 jaar en kroegen van vroeger

  • OVT 10 december 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 10 2017

    Met in het eerste uur van OVT de geschiedenis van Jeruzalem, de communistische keukenstrijd, adoptieland Korea, de column van Philip Freriks en in Tijdgeest het verhaal van John Wilkins, die een perfecte taal wilde creëren.

  • Mannenkiesrecht. De stille revolutie van 1917

    Dec 10 2017

    Het was toch een uitruil: de christenen aanvaardden het algemeen mannenkiesrecht en kregen er van de liberalen en socialisten de financiële gelijkstelling van het bijzonder onderwijs voor terug. De zogenoemde pacificatie van 1917, nu precies 100 jaar geleden, ging als koehandel de geschiedenisboekjes in. Ten onrechte, het was ‘een stille revolutie’, die vergeten burgers van orthodox christelijke snit -- dompers in liberale ogen – toegang gaven tot de natie Nederland. Dat althans schrijft publici...more

  • Hoofdstad Jeruzalem

    Dec 10 2017

    De kogel is door de kerk: Donald Trump erkent Jeruzalem als hoofdstad van Israël en kondigt de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar de Oude Stad aan. Het besluit leidt tot consternatie in de Arabische wereld. Maar hoe zit het eigenlijk met Jeruzalem. De joden claimen de stad, maar zo ook de Arabieren, en zelfs voor de christenen is Jeruzalem de heilige stad.Historicus en Jeruzalemkenner Piet Leupen komt praten over de conflicten rond de aloude heilige stad en over Jeruzale...more

  • Het Laatste Woord: Eichmann in Jeruzalem

    Dec 10 2017

    We wisten het zeker: de nazimoordenaars waren gedegenereerde half-mensen. Niet dus, liet Hannah Arendt zien in haar boek ‘Eichmann in Jeruzalem’. Historica en Arendt-kenner Merel Boers legt uit waarom de klassieker over ‘de banaliteit van het kwaad’ nog altijd actueel is.Deze week een aflevering van Het Laatste Woord. Een podcast over boeken die geschiedenis maakten.

  • De column van Philip Freriks

    Dec 10 2017

    De Column van Philip Freriks

  • Communistische keukenstrijd, Volkskrant Scriptieprijs

    Dec 10 2017

    Voor de Sovjets was de keuken een belangrijk front in de strijd voor de opbouw van de communistische heilstaat. Het kleinburgerlijk huisvrouwenbestaan moest worden afgeschaft, vrouwen dienden zichzelf van de ketenen van de keukenslavernij te bevrijden en en passant de levensstandaard van de Sovjetburgers op te krikken met voedzame waren. Om deze keukenstrijd in kaart te brengen bestudeerde kersvers Ruslandkundige Olav Hofland communistische kookboeken, koelkastbouwpakketten en wetenschappelijk v...more

  • Bruine cafe's en Amsterdamse herbergen

    Dec 10 2017

    De cafeetjes van vroeger raken op, net als de oude mannetjes die ze bevolken, aldus kasteleinszoon Midas Dekkers. Hij beschreef het ouderwetse bruine café in het boek Volledige Vergunning. Tegelijkertijd verscheen het historische kroegenboek De Amsterdamse herberg 1450-1800 van historicus Maarten Hell.Beide auteurs komen praten over de kroeg als historisch centrum van het geestrijke openbare leven.

  • Adoptieland Korea

    Dec 10 2017

    Ze was net twee jaar oud en vloog vanuit een kindertehuis in Seoul naar adoptieland Nederland, om hier op te groeien. Eenmaal journalist keerde Anouk Eigenraam terug naar haar homeland, leerde haar biologische familie kennen en haar moederland. In haar boek Welkom in adoptieland doet ze verslag van een persoonlijke zoektocht, maar verdiept ze zich ook geschiedenis van het adoptiewezen.Anouk Eigenraam is te gast.

  • Witte Kerst in het Witte Huis

    Dec 03 2017

    Melania Trump maakte er werk van. Alsof het Witte Huis was opgetuigd door Jan des Bouvrie: witte takkenbundels, witte bomen en zelf droeg ze een wit uniform, waarin ze witte ballerina’s emotieloos gadesloeg. Sommigen vonden het kunstig, anderen deed het denken aan de unheimische sfeer van een horror-gesticht. Op een wit canvas kan de toeschouwer zijn eigen ideeën goed projecteren, zullen we maar zeggen. Melania zelf vertelde dat ze haar kerstviering beschouwd als een eerbetoon aan 200 jaar kerst...more

  • Tijdgeest - John Wilkins en de perfecte taal

    Dec 03 2017

    London, 1668. De geleerde John Wilkins legt de laatste hand aan een nieuwe, zelfverzonnen taal. Een taal met een megalomaan doel: een einde maken aan alle verwarring en onenigheden die er in zijn tijd heersen. Belangrijke denkers als Leibniz, Bacon en Locke kijken vol verwachting uit naar het resultaat. Maar het opheffen van de Babylonische spraakverwarring blijkt lastiger dan gedacht. Met taalwetenschapper Mark Dingemanse en taalfilosoof Jaap Maat

  • OVT 3 december 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Dec 03 2017

    Constantijn wist al waar Jezus lag, De Van Imhoff-oorlogsmisdaad en in Het Spoor Terug de geschiedenis van de Afsluitdijk, verteld door de arbeiders die de dijk maakten en aandacht voor de opknapbeurt

  • OVT 3 december 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Dec 03 2017

    Met in het eerste uur van OVT Homolijsten jaren '50 Amsterdam, de prentenrevolutie van Aat Veldhoen in Tijdgeest, Witte Kerst in het Witte Huis, , Big History en de column van Cynthia Mcleod.

  • Het Spoor Terug: De Afsluitdijk

    Dec 03 2017

    Met de afsluiting van de waterkering tussen Noord-Holland en Friesland In 1932 werd de Zuiderzee het IJsselmeer. Een project waarvan toen werd gedacht dat het nooit zou worden gerealiseerd!De Afsluitdijk van 32 kilometer is intussen al 85 jaar oud en het symbool van onze strijd tegen water en Nederlands vernuft en inventiviteit, is toe aan een opknapbeurt. Ontwerper Daan Roosegaarde kreeg de opdracht de Afsluitdijk te verfraaien. In het archief van het Spoor Terug vonden we een programma van 30 ...more

  • Het Big History Boek

    Dec 03 2017

    We zijn gewend de geschiedenis te laten beginnen bij de mens. En eigenlijk is dat nog te vroeg, want de historie begint pas echt als er geschreven bronnen zijn. Alles daarvoor is voorwerk, prehistorie. Helemaal fout, aldus de beoefenaren van Big History, er was al geschiedenis voor dat Adam ten tonele verscheen, en er zal ook geschiedenis zijn als hij eventueel weer verdwenen is. Het is een perspectief dat steeds populairder wordt, en dat door het Australische Big History Institute – onder ander...more

  • De Van Imhoff-oorlogsmisdaad

    Dec 03 2017

    Het was 1942, het Nederlandse stoomschip de Van Imhoff met aan boord 477 Duitsers wordt door de Japanners tot zinken gebracht. De kapitein besluit de voltallige Nederlandse bemanning te redden en laat de Duitsers verdrinken. Er was, kortom, sprake van een oorlogsmisdaad. 10, 17 en 24 december zendt BNNVARA er een documentaireserie over uit.Klokkenluider van deze oorlogsmisdaad, de journalist Dick Verkijk, is te gast.

  • De column van Cynthia Mcleod

    Dec 03 2017

    De column van Cynthia Mcleod

  • Constantijn wist al waar Jezus lag

    Dec 03 2017

    Constantijn, de eerste christenkeizer, wist waar Jezus lag. Hij wees althans de plek aan waar de Verlosser drie dagen had gelegen alvorens hij het op aarde voor gezien hield om te gaan hemelen. In het jaar 325 stond de locatie van het vermoede graf van Jezus per keizerlijk decreet vast, zo blijkt uit onderzoek door Griekse archeologen dat deze week is gepubliceerd in de ‘Journal of Archaeological Science’. En dat is nieuws, tot nu toe ging de datering van de ‘vondst’ en plaatsbepaling van het he...more

  • Ambtelijk beroepsverbod voor homo's

    Dec 03 2017

    Homo’s konden in de jaren vijftig een baan als Amsterdamse gemeenteambtenaar wel vergeten, zo blijkt uit een pikant dossier. De zogenaamde homolijsten uit de periode 1950 - 1958 werden bij toeval gevonden in het Amsterdamse stadsarchief. Maar wat zegt het bestaan van die lijsten over de toch al niet florissante arbeidspositie van homo’s indertijd? Was er werkelijk sprake van een ambtelijk beroepsverbod? De jaren vijftig leverde de ergste homo-onderdrukking op uit de twintigste eeuw, aldus histor...more

  • Tijdgeest - Aat Veldhoen en het probleem van die gekke machines

    Nov 26 2017

    1964, Amsterdam. Kunstenaar Aat Veldhoen roept een ‘prentenrevolutie’ uit. Hij verkoopt zijn prenten vanaf dan in massale oplagen, voor slechts drie gulden per stuk. ‘Iets wat mooi is, hoeft helemaal geen geld te kosten,’ aldus Veldhoen. Nieuwe druktechnologieën hebben elke belemmering om goedkoop kunst te produceren immers weggenomen. Veldhoen: ‘Het is een heel nieuw probleem, dat die gekke machines voor ons hebben bedacht: het is het probleem van wat heeft er nou waarde.’ Met Maria Holtrop,...more

  • OVT met Boeken, met Wim Berkelaar

    Nov 26 2017

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: Revolutionaire ideeën. Een intellectuele geschiedenis van de Franse Revolutie van Jonathan Israël; 1918. Het jaar van de dageraad van Daniel Schönpflug; De Amerikaanse Revolutie van Russel Shorto; en Eeuwen van duisternis. De christelijke vernietiging van de klassieke cultuur van Catherine Nixey

  • OVT 26 november 2017, 11.00-12.00

    Nov 26 2017

    Met in het tweede uur van OVT aandacht voor het 75 jarig jubileum van de première van Casablanca, de boekenrubriek van Wim Berkelaar en de weg van Hester in het Spoor Terug.

  • OVT 26 november 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Nov 26 2017

    Met in het eerste uur aandacht voor de ontdekkingsreis van Abel Tasman, de muur van Mussert, het beroemde pamflet van Joke Smit, criminele honden aan de galg in Tijdgeest en de column van Nelleke Noordervliet.

  • Onbehagen bij de vrouw

    Nov 26 2017

    ‘Mannen hebben het heerlijk, vrouwen hebben het rot’ Zo luidt de openingszin uit het – vooral later – roemruchte artikel ‘Het onbehagen bij de vrouw’ van Joke Smit. Haar artikel verscheen dit weekend precies 50 jaar geleden in De Gids en bleek het startsein voor de tweede feministische golf. De vrouw ‘is pas echt gearriveerd als ze achter de kinderwagen loopt’, schreef Joke Smit. Aan die misstand moest onmiddellijk een einde komen, vond ze. Deze week verscheen de herziene uitgave van ‘Joke Smit,...more

  • Het Spoor Terug, de weg van Hester

    Nov 26 2017

    In 1638 opende op de Keizersgracht in Amsterdam de eerste officiële Schouwburg haar deuren. De grote vraag was nu: wat moeten we spelen. De stukken die Vondel, Hooft en Bredero maakten, waren redelijk populair, maar het publiek werd pas echt wild enthousiast toen de eerste Spaanse stukken werden opgevoerd, uit het land waarmee de Nederlanden nog in oorlog waren.Een paar weken geleden voerde theatergroep Kwast een van de populairste stukken opnieuw op: Hester, van de toneelschrijver Lope de Vega....more

  • De Muur van Mussert

    Nov 26 2017

    De Muur van Mussert blijft, althans als het aan de regering ligt. Deze week werd bekend dat de muur gesloopt dreigde te worden en kwamen historici en museumdirecteuren in actie voor behoud van de muur. Met succes. De Muur was de plek waar vanaf NSB-leider Anton Mussert zijn zogeheten hagenpreken hield voor zijn club. Fout cultureel erfgoed, maar ontegenzeggelijk historisch cultureel erfgoed, zo betogen een aantal initiatiefnemers voor het behoud van de muur, die bepleiten de muur tot Rijksmonume...more

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Nov 26 2017

    De Column van Nelleke Noordervliet

  • Casablanca 75 jaar

    Nov 26 2017

    Het is misschien wel de meest beroemde film aller tijden: Casablanca. Met Humphrey Bogart en Ingrid Bergman in de hoofdrol. De film speelt zich af in de jaren veertig in Casablanca, de stad die door de Franse collaborerende Vichy-regering wordt beheerst. Nog altijd meeslepend en veelzeggend over de menselijke verhoudingen in oorlogstijd is de film ondertussen 75 jaar oud.Filmkenner Dan Hassler Forest kijkt terug op de klassieker.

  • Abel Tasman

    Nov 26 2017

    Op 24 november 1642, nu 375 jaar geleden, zette de Nederlandse ontdekkingsreiziger Abel Tasman na 9000 kilometer zeilen voor het eerst voet aan wal op het later naar hem vernoemde eiland Tasmanië. Abel en zijn bemanning waren – op diezelfde reis – ook de allereerste Europeanen die Nieuw-Zeeland bezochten. Deze week opent het Noordelijk Scheepvaart Museum in Groningen de tentoonstelling ‘Abel Tasman, welkom aan boord’. Curator Karen Meirik komt vertellen over over Abel Tasman uit Lutjegast en de ...more

  • Het Laatste Woord - Afl. 19: Het Algemeen Betwijfeld Christelijk Geloof

    Nov 23 2017

    'Het algemeen betwijfeld christelijk geloof' van de dit jaar overleden Harry Kuitert was een ware klassieker. Het boek maakte van God geschiedenis en beroofde ondertussen de gelovigen van hun vertrouwde Opperwezen. Historicus en protestantisme-kenner Wim Berkelaar bespreekt werk en leven van theologisch volksbevrijder Harry Kuitert

  • Tijdgeest - Stoute honden moeten worden opgehangen

    Nov 19 2017

    Leiden, 1595. Een hond wordt tot ophanging veroordeeld. De rechter laat bloedserieus weten dat hij in het openbaar terechtgesteld dient te worden, ‘tot afschrik van alle andere honden, en elk tot een exempel.’ In de vroegmoderne tijd kwamen rechtszaken tegen dieren wel vaker voor. Waarom vond men vroeger dat stoute dieren strafrechtelijk vervolgd dienden te worden? Met: Frans Camphuijsen en Anne-Laure van Bruaene​.

  • Smogramp in Londen

    Nov 19 2017

    New Delhi werd deze week getroffen door een ongekende smogramp. Zoiets gebeurt nou eenmaal in dat soort voormalig derde wereldlanden, zijn we geneigd te denken. Dat grootscheepse smog-narigheid ook in ons deel van de wereld ooit veelvuldig voorkwam zijn we min of meer vergeten. Maar niet langer dan 30 jaar geleden, in 1952, werd Londen getroffen door een smogramp, met meer dan duizenden slachtoffers.Voormalig Engelandcorrespondent Peter Brusse, die in Londen de nadagen van de smog meemaakte, kij...more

  • OVT 19 november 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Nov 19 2017

    In het tweede uur van OVT aandacht voor het nieuwe kunstproject van Daan Roosegaarde ter gelegenheid van het 85 jarig bestaan van de Afsluitdijk, de tweede aflevering van Tijdgeest en het laatste deel van de documentaire 'Hittegolf' door Michal Citroen.

  • OVT 19 november 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Nov 19 2017

    Met in het eerste uur van OVT aandacht voor de afgezette president Mugabe, een joodse onderduikster bij Belgische nationaalsocialisten, de column van Philip Freriks, Smog in London en Amerikaniste Markha Valenta komt praten over de nieuwe film 'Battle of the Sexes'.

  • Icoon Afsluitdijk

    Nov 19 2017

    Ooit sierde de afsluitdijk in glorievolle saaiheid het Nederlandse waterlandschap op. De dijk is inmiddels 90 jaar oud en toe aan een make-over. De oude dijk is in een nieuw jasje gestoken door ontwerper en kunstenaar Daan Roosegaarde. Het project heet ‘Icoon Afsluitdijk’, en representeert de Nederlandse vindingrijkheid in waterbeheersing.Daan Roosegaarde komt vertellen over de iconische dijk van nu en de dijk van vroeger.

  • Het Spoor Terug: Hittegolf deel 2

    Nov 19 2017

    In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden tegen de achtergrond van de Amsterdamse hete zomer van 1966. Een zomer die Wolkers en zijn vrouw Karina volop meebeleefden en ook nauwgezet documenteerden. Zij waren erbij toen na maanden onrust op 13 e...more

  • First family Mugabe

    Nov 19 2017

    Het rommelt in Zimbabwe. Deze week bleek de ‘first family’ oftewel meneer en mevrouw Mugabe te zijn vastgezet. Want ZANU, de partij van Mugabe, wil niet dat mevrouw Grace Mugabe op afzienbare termijn het land gaat regeren. ‘Zimbabwe noch ZANU zijn eigendom van de familie Mugabe’, meldt de partij in een persbericht. Maar hoe kwam Mugabe ook weer eens aan de macht in het voormalige Rhodesië van Ian Smith. Afrikakenner en directeur van het Afrika-studiecentrum in Leiden Jan Bart Gewald komt praten ...more

  • Dienstmeisje van Degrelle

    Nov 19 2017

    De Joodse Hannah Nadel belandt tijdens de Tweede Wereldoorlog als dienstmeisje in het Brusselse huis van de zus van Léon Degrelle en ontsnapt op die manier aan de gruwelen van de Jodenvervolging. Simone Korkus wekt dit onwaarschijnlijke verhaal tot leven, ontmoet Hannahs Belgische redders en toont hoe het leven in oorlogstijd heel wat grijze zones bevat. Terwijl Simone Korkus het leven van Hannah in Brussel reconstrueert, stuit ze op familiegeheimen en loopt ze ook aan tegen haar eigen vooroorde...more

  • Battle of the Sexes

    Nov 19 2017

    Het werd bestempeld als de ‘Battle of the Sexes’: het gevecht tussen de tenniskampioene van de wereld, Billie Jean King en ex tennisspeler en notoire ritselaar Bobby Riggs. De tweestrijd uit 1973 maakte grote indruk op alle vrouwen die verder en vooruit wilden, op het sportveld en in de samenleving. De gebeurtenis is nu verfilmd en gaat deze week als speelfilm in première. Amerikaniste Markha Valenta bekeek de film en is te gast.

  • We haten elkaar meer dan de Joden

    Nov 12 2017

    We haten elkaar meer dan de Joden is de intrigerende titel van het boek van Els van Diggelen. De historica verbleef een jaar lang in de Palestijnse gebieden en schreef een geschiedenis van de Palestijnse broederstrijd tussen Fatah en Hamas en eerdere ‘stammenstrijden’. De onderlinge tweedracht blijkt historisch ingebakken in de samenleving ter plekke en is misschien wel een groter Palestijns probleem dan de aanwezigheid van Israël, aldus de historica.Historica Els van Diggelen is te gast.

  • Tijdgeest - Cuvier, de mosasaurus en de zondvloedmens

    Nov 12 2017

    In 1766 wordt in de krijtgroeven van Maastricht iets angstaanjagends gevonden. Een reusachtige schedel vol scherpe tanden van een 18-meter lang zeemonster. In een wereld waarin men nog niet geloofde dat dieren konden uitsterven leidt de vondst tot heftige discussies: hoe belandde dit beest in een grot? En zou het nog ergens in de Maas rond kunnen zwemmen? Met: Eric Jorink en Anne Schulp.

  • Salvador Bloemgarten

    Nov 12 2017

    Hij was een historicus en hij was veel meer: muziekliefhebber, amateurzanger en muziekrecensent. En natuurlijk was Salvador Bloemgarten als onderduiker een Joodse oorlogsoverlevende. Hij beschreef het leven en werk van de Joodse emancipator en socialist Henri Polak en schreef verscheidene boeken over de moderne Joodse geschiedenis. Afgelopen week stierf Bloemgarten op de leeftijd van 93 jaar aan een longontsteking.Zijn buurman, schrijver en kenner van de Joodse geschiedenis Max Pam herdenkt Salv...more

  • OVT 12 november 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Nov 12 2017

    Met in het tweede uur aandacht voor Black Elk, de indiaan die heilig is verklaard door de Rooms-Katholieke kerk en de Nederlandse arabist en avonturier Christiaan Snouck Hurgronje die aan eind 19e en begin 20e eeuw door de Islamitische wereld reisde. En in Het Spoor Terug gaan we terug naar 1966. Het jaar van de bouwvakkersrellen waarin Wolkers de nooit verschenen roman Hittegolf schreef.

  • OVT 12 november 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Nov 12 2017

    Met in het eerste uur aandacht voor het overlijden van Salvador Bloemgarten, een boek over de Palestijnse broederstrijd en het eind van de bedrieglijke vrouw. Ook dit uur, de eerste aflevering van de nieuwe serie Tijdgeest van de hand van Julie Blussé, over vreemde ideeën uit het verleden.

  • Het Spoor Terug, Hittegolf, deel 1

    Nov 12 2017

    In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden tegen de achtergrond van de Amsterdamse hete zomer van 1966. Een zomer die Wolkers en zijn vrouw Karina volop meebeleefden en ook nauwgezet documenteerden. Zij waren erbij toen na maanden onrust op 13 e...more

  • Heilige indiaan Black Elk

    Nov 12 2017

    Black Elk oftewel Zwarte Eland (1863-1950), was de laatste grote ziener en medicijnman van de Oglala-Sioux. En juist hij bekeerde zich tot het katholicisme, met als gevolg dat hij nu, ruim een eeuw na zijn bekering, heilig dreigt te worden verklaard. Er is althans in een mis opgeroepen tot zijn heilig verklaring door dolzinnige gelovige fans. Maar hoe zit het met de proseliet Black Elk en wat dreef hem in 1904 naar de katholieke kerk? Indianenkenner Serv Wiemers komt praten over de visionaire Zw...more

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Nov 12 2017

    De Column van Nelleke Noordervliet

  • De bedrieglijke vrouw

    Nov 12 2017

    De vrouw had het er zelf naar gemaakt, dat mannen haar onheus bejegenden of erger. Want iedereen wist toch dat veel vrouwen ‘iets in zich hebben, dat maakt dat zij verkracht willen worden’, aldus een ter zake kundige arts anno 1926. Zo werd er eind negentiende en ook gedurende de twintigste eeuw door velen gekeken naar vrouwen die slachtoffer waren van seksueel geweld en seksuele intimidatie: vol ongeloof en achterdocht.Onder invloed van #metoo lijkt het eeuwenoude vrouwbeeld te kantelen. Vele s...more

  • Bekeerling Snouck Hurgronje, boek Pelgrim

    Nov 12 2017

    Hij werd gegrepen door de islam, liet zich opleiden tot arabist en bekeerde zich uiteindelijk tot de islam. Het betreft hier Christiaan Snouck Hurgronje, de Nederlandse wetenschapper en avonturier uit de late negentiende eeuw. Hij trouwde islam-conform met verscheidene vrouwen en reisde af naar Mekka. Het bleek een reis met een treurige afloop.Schrijver Philip Dröge reisde Snouck’s religieuze avonturen virtueel na en schreef Pelgrim. Leven en reizen van Snouck Hurgronje.

  • Tijdgeest - Psalmanazar, de blonde Taiwanees

    Nov 06 2017

    1703, Londen. Een jongen met de mysterieuze naam Psalmanazar arriveert in Engeland. Iedereen wil hem ontmoeten. Psalmanazar claimt namelijk afkomstig te zijn uit het verre eiland Taiwan... Met: Leonard Blussé en Inger Leemans

  • Toneelstuk Anne Frank

    Nov 05 2017

    Een toneelstuk over Anne Frank van de eigentijdse schrijver Ilja Leonard Pfeijffer zou volgens het Anne Frank Fonds in Bazel de nagedachtenis van Anne bezoedelen. Het Fonds dreigt zelfs met een kort geding. Onbegrijpelijk, vindt Leonard Pfeijffer, schrijver en bewerker van het dagboek voor deze voorstelling, ‘want we gebruiken het dagboek als startpunt voor de verbeelding’. Het dagboek had zogezegd wat dramatisering nodig om opnieuw tot leven te komen. Een gesprek met acteur Hajo Bruins en Anne ...more

  • OVT 5 november 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Nov 05 2017

    Met in het tweede uur aandacht voor het boek over het Rode Kruis, de afschaffing van de cabaret law in New York en in het Spoor Terug: ons laatste Europese oerbos.

  • OVT 5 november 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Nov 05 2017

    Met in het eerste uur: kritiek op een nieuw toneelstuk over Anne Frank, 100 jaar Balfourverklaring, de column van John Jansen van Galen, de eerste zwarte wielerkampioen en de Neanderthaler

  • Neanderthalers

    Nov 05 2017

    De Neanderthaler stierf uit en dat was de schuld van Homo Sapiens. Zo werd er heel lang gedacht. Dat was dus heel anders: de Neanderthaler had onze verre voorzaten helemaal niet nodig om van de aardbodem te verdwijnen. Ze konden dat gewoon op eigen kracht. Zo blijkt uit nieuw wetenschappelijk populatiebiologisch onderzoek.Neanderthaler-kenner Krist Vaesen komt praten over de ondergang van de Neanderthalers.

  • Kwesties van leven en dood

    Nov 05 2017

    Het Nederlandse Rode Kruis bestaat 150 jaar. Reden voor een jubileumfeestje, ware het niet dat ons Rode Kruis in de oorlog wat steken liet vallen. Het hoofdbestuur van het Nederlandse Rode Kruis voerde namelijk tijdens de Tweede Wereldoorlog anti-joodse maatregelen uit en schoot ernstig tekort bij hulp aan vervolgde joden in Nederland. Zo blijkt uit Kwesties van leven en dood. Het Nederlandse Rode Kruis in de Tweede Wereldoorlog een recent verschenen studie van het NIOD.Auteur en historica Regin...more

  • Het Spoor Terug: Ons laatste oerbos

    Nov 05 2017

    Afgelopen zomer was het veel in het nieuws: ons laatste relict van de oorspronkelijke Europese laaglandoerbossen, wordt deels gekapt met goedkeuring van de Poolse overheid. Hoe zit dat precies? En wat is de culturele en historieke waarde van het bos? Laura stek trok de bossen in en reisde langs Poolse koningen, Russische tsaren en Görings heckrunderen.

  • Eindelijk weer dansen in New York

    Nov 05 2017

    Er mag weer gedanst worden in New York. Een bijna 100-jaar oude wet die New Yorkse horeca tot “no-dancing zones” maakte en die de carrières van jazzmusici als Billie Holiday, Ray Charles en Thelonious Monk dwarsboomde is eindelijk uit de boeken geschrapt.Jazzprofessor Walter van de Leur licht het afschaffen van de Cabaret Law toe en de roerige geschiedenis ervan.

  • De eerste zwarte wielerkampioen

    Nov 05 2017

    Marshall Walter Taylor was de snelste wielrenner ter wereld. Hij was Amerikaan en zwart en werd ‘de vliegende neger’ genoemd. Hij vloog op zijn fiets door Amerika en door Nederland, waar hij in 1902 duelleerde met de beste vaderlandse wielrenners. Wielergeschiedenisliefhebber Jan Mulder schreef Major Taylor raast door Nederland.Jan Mulder komt vertellen over de eerste zwarte wielrenner ter wereld.

  • De Column van John Jansen van Galen

    Nov 05 2017

    De Column van John Jansen van Galen

  • 100 jaar Balfour-verklaring

    Nov 05 2017

    Deze week is het precies 100 jaar geleden dat op 2 november 1917 de Balfour-verklaring werd afgelegd. Deze verklaring leidde tot de stichting van een Joods nationaal tehuis in Palestina, dat op haar beurt weer leidde tot de stichting van de staat Israël. Maar daarvan was in 1917 nog geen sprake, de verklaring kwam voort uit de wens om de zionisten in de Eerste Wereldoorlog aan de kant van de geallieerden te krijgen.We bellen met schrijver Lucas Catherine

  • OVT presenteert Tijdgeest - Trailer van de nieuwe serie Tijdgeest.

    Nov 03 2017

    Trailer van de nieuwe serie Tijdgeest, over vreemde ideeën uit het verleden. Vanaf 6 november als podcast, vanaf 12 november in OVT op de radio. Abonneer u nu vast! Meer info: www.vpro.nl/tijdgeest.

  • Robo Sapiens, een tv serie door Jelle Brandt Corstius

    Oct 29 2017

    We kennen robots uit strips als Archie, de man van staal en uit films als Robocop, the Terminator en Star Trek. De robot was zogezegd heel lang sciencefiction, spannende en onwerkelijke fantasie. Maar mister Robot staat in de startblokken om sapiens van dienst te zijn en wellicht veel zo niet alles uit handen te nemen.Zondagavond begint op NPO 2 het eerste deel van Robo sapiens, over mens, machine en moraal. Presentator Jelle Brandt Corstius is te gast.

  • OVT 29 oktober 2017, 11.00-12.00 2e uur

    Oct 29 2017

    OVT is deze week voor het laatst op tournee in het kader van de Maand van de Geschiedenis en zendt uit vanuit De Rode Hoed in Amsterdam. Met in het tweede uur interviews met de genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2017 en de bekendmaking van de winnaar.

  • OVT 29 oktober 2017, 10.00-11.00 1e uur

    Oct 29 2017

    OVT is deze week voor het laatst op tournee in het kader van de Maand van de Geschiedenis en zendt uit vanuit De Rode Hoed in Amsterdam. Met in het eerste uur de minnares van tsaar Nicolas II, Robots en mensen, de Column van Alexander Münninghoff en de boekenrubriek van Wim Berkelaar

  • De film Matilda over de balletdanseres Mathilde Ksjesinka

    Oct 29 2017

    Wie was eigenlijk Matilda, de balletdansende minnares van tsaar Nicolaas II? Zij is de hoofdfiguur uit de gelijknamige film die deze week in Rusland in première ging en de tsaarminnende natie in rep en roer bracht.Ruslandkenner Michel Krielaars bekeek de film en komt praten over Ruslands onverbeterlijke tsarenliefde.

  • De column van Alexander Münninghoff

    Oct 29 2017

    de column van Alexander Münninghoff

  • De boeken met Wim Berkelaar

    Oct 29 2017

    Recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Deze keer zijn dat: ‘Gorbatsjov. De man en zijn tijdperk’ van William Taubman; ‘Het proces tegen Hitler’ van David King; ‘De Reformatie. Breuk in de Europese geschiedenis en cultuur’ van Theo van Staalduine en anderen; en ‘Kom vrouwen aangepakt! De revolutie van socialiste Trien de Haan’ van Bart Lankester.

  • OVT 22 oktober 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Oct 22 2017

    In het tweede uur wagen onze gasten zich aan een toekomstvoorspelling. Welk tijdperk zullen wij binnenkort betreden? Staan we op de rand van het Antropoceen? Bevinden we ons op het scharnierpunt tussen het einde van de witte man en een werkelijk post-koloniale wereld? Of is de singulariteit nabij, een tijdperk waarin het belangrijkste onderscheid niet meer etniciteit of nationaliteit zal zijn, maar toegang tot de laatste dna-technologie en andere bionische snufjes? Met o.a. schrijver Geert Mak, ...more

  • OVT 22 oktober 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Oct 22 2017

    Op 22 oktober komt de jubileumuitzending – OVT bestaat 25 jaar – vanuit het gebouw van Beeld en Geluid in Hilversum. In deze feestelijke jubileumuitzending reist OVT terug naar geboortejaar 1992 – hetzelfde jaar waarin de vermaarde filosoof Francis Fukuyama de Geschiedenis met een grote G dood verklaarde. Wat dreef Fukuyama tot zijn controversiële werk Het einde van de geschiedenis en de laatste mens? En wat is ervan waar gebleken? OVT blikt terug op het jaar waarin de EU werd opgericht, de Sovj...more

  • De Column van John Jansen van Galen

    Oct 22 2017

  • Rondje Blijdorp

    Oct 15 2017

    OVT zendt deze week uit vanuit Diergaarde Blijdorp. Vanzelfsprekend brenger van volksgeluk, en als zodanig een zeer toepasselijke plek in deze Maand van de Geschiedenis met het thema geluk.

  • Polderkoorts, hoe de Zuiderzee verdween

    Oct 15 2017

    Decennialang bepleitte Cornelis Lely de aanleg van een afsluitdijk. Na de overstroming van 1916, die een groot deel van het noorden onder water had gezet was de kogel door de kerk: de Zuiderzee moest verdwijnen. Maar één man bleef dapper verzet bieden. De eigenzinnige Eibert den Herder waarschuwde keer op keer voor de gevolgen die de aanleg van een afsluitdijk voor de Zuiderzee zouden hebben.Journalist Emiel Hakkenes schreef het boek Polderkoorts. Hoe de Zuiderzee verdween en is te gast.

  • Paleokunst, visions of the prehistoric past

    Oct 15 2017

    Alsof ze er zelf bij waren geweest, zo schilderden 19e-eeuwse en 20e-eeuwse kunstenaars de lang vergane leefwereld van dino’s en Neanderthalers. De vondsten van fossiele skeletten brachten hun fantasie zodanig op hol dat ze resulteerden in metershoge mozaïeken, muurschilderingen en boeken vol aquarellen van lang uitgestorven beesten. Die zogeheten paleokunst is nu bijeengebracht in een prachtig geïllustreerd boek getiteld Paleoart, uitgegeven door TASCHEN.Hoogleraar paleontologie Jelle Reumer la...more

  • OVT 15 oktober 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Oct 15 2017

    OVT zendt deze week uit vanuit Diergaarde Blijdorp. Vanzelfsprekend brenger van volksgeluk, en als zodanig een zeer toepasselijke plek in deze Maand van de Geschiedenis met het thema geluk. Met in het tweede uur aandacht voor Mata Hari, Art Deco in het Haags Gemeentemuseum, paleokunst, exotische dieren en polderkoorts, over het verdwijnen van de Zuiderzee. Ook is er muziek van Arie van der Krogt.

  • OVT 15 oktober 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Oct 15 2017

    OVT zendt deze week uit vanuit Diergaarde Blijdorp. Vanzelfsprekend brenger van volksgeluk, en als zodanig een zeer toepasselijke plek in deze Maand van de Geschiedenis met het thema geluk. Met in het eerste uur de diervriendelijke en diervijandige dierentuin, het Gesamtkunstwerk Blijdorp, bokser Dries Sloof en muziek van de Rotterdamse troubadour Arie van der Krogt.

  • Gesamtkunstwerk Blijdorp

    Oct 15 2017

    Diergaarde Blijdorp begon als een hobby van twee spoorwegbeambten. Ze huurden een spoortuintje in de Rotterdamse binnenstad om hun verzameling exotische vogels onder te brengen en stichtten in 1857 ‘De Rotterdamsche Diergaarde’. Maar Blijdorp werd pas echt een succes door architect Sybold van Ravesteyn, die in 1937 op een nieuwe locatie het huidige Diergaarde Blijdorp ontwierp. Blijdorp werd hiermee een van de eerste tuinen ter wereld die in zijn geheel door één architect ontworpen was.Architect...more

  • Exotische dieren

    Oct 15 2017

    Leeuwen, papegaaien, gieren, stekelvarkens. Elk exotisch dier was dikke pret in de 17de en 18de eeuw. En ze waren in prent te zien bij de menagerie Blauw Jan in Amsterdam of in persona bij herberg De Witte Oliphant.Onderzoekster en kunstenares Ria Winters schreef Exotische dieren in historisch Amsterdam.De auteur is te gast.

  • De diervriendelijke dierentuin

    Oct 15 2017

    Diergaarde Blijdorp opende zijn deuren in het jaar 1857. Te zien waren een paar fazanten en watervogels. Ruim een eeuw later liepen olifanten, nijlpaarden, giraffen en leeuwen rond in Blijdorp. Te klein behuisd, vinden we nu, want dieren verdienen het om in een dierentuin dier te mogen zijn.Een gesprek met conservator van Blijdorp Harald Schmidt.

  • De diervijandige dierentuin

    Oct 15 2017

    Waar komt het verschijnsel dierentuin eigenlijk vandaan? Het begon in de klassieke oudheid en maakte vooral furore in de 19de en 20ste eeuw. Toen werden dieren een soort verlengstuk van onze koloniale wereldroof.Dierenfilosoof Erno Eskens komt praten over diervriendelijke en diervijandige dierentuinen.

  • De Column van Philip Freriks

    Oct 15 2017

  • Art Deco in Haags Gemeentemuseum

    Oct 15 2017

    Dit weekend werd de tentoonstelling 'Art Deco - Paris' geopend in het Haags Gemeentemuseum, met aandacht voor de vader van de art deco: Paul Poiret. Poiret was een van de grote vernieuwers van de mode aan het begin van de 20ste eeuw. Hij bevrijdde dames van het korset, ontwierp kimonovormige mantels en was een meester in het draperen. Zijn invloed reikte veel verder dan de modewereld alleen, hij was een van de eerste moderne couturiers die streefde naar een ‘totaalkunstwerk’.Conservator Madelief...more

  • 100 jaar Mata Hari

    Oct 15 2017

    Aanstaande zondag is het precies honderd jaar geleden dat Mata Hari terecht werd gesteld. De gebeurtenis wordt in Friesland, in Leeuwarden, grootscheeps herdacht, met onder meer een Mata Hari-lied en een Mata Hari-ontbijt in de kerk.Een gesprek met historica Hanneke Boonstra, betrokken bij de Mata Hari-herdenking en schrijfster van het boek Mijn Mata Hari.

  • The Dutch Windmills

    Oct 15 2017

    Boksende ouderen: in het Rotterdamse Crooswijk komt iedere maandag en donderdag een groep 65+ers samen voor een lekker potje boksen. Sommigen hebben nog met boks-held Bep van Klaveren getraind, daarom noemen ze zich The Dutch Windmills, verwijzend naar de bijnaam van Van Klaveren. Laura Stek ging naar de training en sprak met trainer Dries Sloof over nieuwe hartkleppen, dementie en levenslust.

  • Vieze liedjes op deftige speelklokken, 10.48

    Oct 08 2017

    In de deftige huizen van de welgestelde elite van de 18de eeuw werden Mozart en Bach maar al te graag verruild voor een luchtiger alternatief. Luxe uitgevoerde klokken met een bellenspeelwerk speelden kluchtige liedjes over boerenvrijages, dronkenschap en seks. Wat is het verhaal achter deze guilty pleasures van de elite? Op 12 oktober start de tentoonstelling Vieze liedjes op deftige speelklokken in Museum Speelklok in Utrecht.Te gast is Marieke Lefeber-Morsman, die onlangs promoveerde op haar ...more

  • Rondje Academiegebouw, 11.04

    Oct 08 2017

    OVT zendt vandaag uit vanuit het Academiegebouw in Utrecht. Jos Palm loopt met Maarten Prak een rondje door dit historische gebouw waar in 1579 de Unie van Utrecht werd ondertekend, die beschouwd wordt als het begin van de Nederlandse staat.

  • Rondje Academiegebouw, 10.04

    Oct 08 2017

    OVT zendt vandaag uit vanuit het Academiegebouw in Utrecht. Jos Palm loopt met Maarten Prak een rondje door dit historische gebouw waar in 1579 de Unie van Utrecht werd ondertekend, die beschouwd wordt als het begin van de Nederlandse staat.

  • OVT 8 oktober 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Oct 08 2017

    Maakte geld gelukkig? Die vraag staat centraal in de live-uitzending van OVT vanuit het Academiegebouw in Utrecht. Met in het tweede uur aandacht voor de budget voorlichting van Christine Groenewegen, muziek van Jara, het kasboekje van Nederland, Belgische landlopers en vieze klokkenliedjes uit de 18e eeuw.

  • OVT 8 oktober 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Oct 08 2017

    Maakte geld gelukkig? Die vraag staat centraal in de live-uitzending van OVT vanuit het Academiegebouw in Utrecht. Met in het eerste uur aandacht voor onze geldgeschiedenis, de beroemdste diamant ter wereld, militaire ongelukken naar aanleiding van het aftreden van minister Hennis en met geldmuziek van Jara.

  • Nederlanders en Geld, 10.22

    Oct 08 2017

    Nederlanders en geld. We lijken er diep van doordrongen dat geld het slijk der aarde is, calvinistisch als we ooit zijn geweest. Overvloed leidt tot onbehagen. Maar toch verloren we onszelf ook in het speculeren in tulpen, vormde Amsterdam de bakermat van de beurs en verdienden we zonder veel gewetenskwesties als VOC-aandeelhouders grof geld. En nu zelfs de weelde van de Groningse gasbel niet langer een onverminderd genoegen meer is rijst de vraag: maakte geld in Nederland ooit gelukkig?Maarten ...more

  • Militaire Ongelukken, 10.07

    Oct 08 2017

    Het trieste mortierongeval in Mali koste minister Hennis-Plasschaert deze week haar politieke positie. Tegelijkertijd is er de vraag hoe dit ongeluk mogelijk was. Want juist bij zo’n organisatie als defensie hoort men kien te zijn op gevaarlijk materieel en risicovolle omstandigheden. Dat is althans de verwachting. Maar hoe was het vroeger gesteld met dit soort ongelukken in het leger? Hoorde het, hoe erg en ernstig ook, bij de vanzelfsprekende bedrijfsongevallen in het militaire bedrijf?Militai...more

  • Mevrouw Nibud, 11.09

    Oct 08 2017

    Ze was onze raadsvrouw als het ging om onze eigen kleine huishoudingseconomie. Christine Groenewegen was het NIBUD oftewel het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, en ze was meer dan wie dan ook geknipt voor haar functie. ‘Jarenlang heb ik een soort kasboekje bijgehouden met al mijn uitgaven, op het dwangmatige af’, bekende ze na haar vertrek bij het NIBUD.De voormalig financiële raadsvrouw van Nederland is te gast.

  • Live Muziek van Jara, 10.37

    Oct 08 2017

    Singer-songwriter Jara speelt normaal gesproken eigen nummers, maar speelt voor OVT deze uitzending covers van klassieke liedjes over geld – van `Als je voor een dubbeltje geboren bent` van Louis Davids tot ´Can’t buy me love´ van The Beatles en ´Ten cents a dance´ van Lorenz Hart.

  • Landlopers, boek van Toon Horsten, 11.31

    Oct 08 2017

    ‘Je hebt toch wel geld bij je?’ Wie opgroeide in het Vlaanderen van de twintigste eeuw heeft het zijn ouders wel eens horen vragen. Tot 1993 was er een strikte wet op landloperij. Wie geen geld op zak had, kon ieder moment worden opgepakt wegens zwerven en rondhangen. Toon Horsten groeide op naast verbeteringskolonies voor zwervers en schreef het boek Landlopers.De auteur is te gast en komt praten over landlopers en een bestaan zonder een cent op zak.

  • Kasboekje van Nederland, blokje 2, 11.22

    Oct 08 2017

    De spaarpot, de oude sok, het verlopen aandeel, het huishoudboekje, de aankoopbon van de eerste wasmachine. Iedereen heeft thuis wel een geld- of spaardingetje dat ooit de kern uitmaakte van zijn of haar financiële huishouding. Allemaal documenten met een persoonlijk verhaal die van grote waarde zijn voor wetenschappelijk onderzoek. De Universiteit Utrecht en de publieke omroep NTR willen komend jaar bij u ‘op zolder’ kijken om samen met u de financiële geschiedenis van Nederland te onderzoeken ...more

  • Kasboekje van Nederland, blokje 1, 10.41

    Oct 08 2017

    De spaarpot, de oude sok, het verlopen aandeel, het huishoudboekje, de aankoopbon van de eerste wasmachine. Iedereen heeft thuis wel een geld- of spaardingetje dat ooit de kern uitmaakte van zijn of haar financiële huishouding. Allemaal documenten met een persoonlijk verhaal die van grote waarde zijn voor wetenschappelijk onderzoek. De Universiteit Utrecht en de publieke omroep NTR willen komend jaar bij u ‘op zolder’ kijken om samen met u de financiële geschiedenis van Nederland te onderzoeken ...more

  • De Koh-I-Noor, 's werelds beroemdste diamant, 11.44

    Oct 08 2017

    De beroemdste diamant op aarde, ook wel berg van licht genoemd, heeft sinds deze week een eigen historie. Ze blijkt nauw verweven met hebzucht, moord, marteling, kolonialisme en diefstal. En ze is opgeschreven in het boek Koh-I-Noor. De geschiedenis van ’s werelds bekendste diamant’ van William Dalrymple en Anita Anand.India-kenner en literatuurwetenschapper Barnita Bagchi las het boek en komt erover vertellen.

  • De column van Cynthia McLeod, 10.31

    Oct 08 2017

    De columnist deze week is de schrijfster Cynthia McLeod.

  • VN secretaris-generaal Hammarskjöld neergehaald ?, 10.43

    Oct 01 2017

    Het vliegtuig waar hij in zat zou door een ongelukje zijn neergestort in 1961. Wel heel toevallig, vond men, dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, die ging bemiddelen in het bloedige onafhankelijkheidsconflict in Congo, die dag op 17 september verongelukte. Sindsdien wordt er gesproken over het mogelijk geënsceneerde ongeluk van Dag Hammarskjöld. Nieuw onderzoek in opdracht van de Verenigde Naties levert nieuw bewijs op dat het toestel zou zijn neergehaald.Historicus Frank Gerits v...more

  • Rondje door de Canon 2, 11.07

    Oct 01 2017

    Stiekem is het de mini-uitvoering van het Nationaal Historisch Museum dat er niet kwam, maar we noemen het de Canon van Nederland. Deze is nu in een nieuw jasje te zien in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Je kunt er in een Romeinse wachttoren lopen, griezelen voor de Noormannen en nog veel meer. Je kunt er, kortom, onze geschiedenis herbeleven.Een tweede kleine rondgang door de Canon met Willem Bijleveld, directeur van het Openluchtmuseum waar OVT te gast is.

  • Rondje door de Canon 1, 10.07

    Oct 01 2017

    Stiekem is het de mini-uitvoering van het Nationaal Historisch Museum dat er niet kwam, maar we noemen het de Canon van Nederland. Deze is nu in een nieuw jasje te zien in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Je kunt er in een Romeinse wachttoren lopen, griezelen voor de Noormannen en nog veel meer. Je kunt er, kortom, onze geschiedenis herbeleven.Een kleine rondgang door de Canon met Willem Bijleveld, directeur van het Openluchtmuseum waar OVT te gast is.

  • OVT 1 oktober 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Oct 01 2017

    met onder andere, Jacques Meerman over de geschiedenis van de hutspot, Tycho van der Hoog over hoe Noord-Korea Afrikaanse geschiedenis helpt schrijven en de levensgeschiedenis van Loesje van de posters.

  • OVT 1 oktober 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Oct 01 2017

    Met de opening van de Maand van de Geschiedenis in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, initiatiefnemer van de Maand van de Geschiedenis.Verder de essayist van de Maand van de Geschiedenis Herman Pleij, columnist Nelleke Noordervliet, live muziek verzorgd door de Konrad Koselleck Big Band met hun project Echo's van de Bijlmerramp en het mysterie rond de dood van de secretaris-generaal van de VN Dag Hammarskjöld eindelijk opgelost.

  • Loesje !, 11.45

    Oct 01 2017

    We kennen ze allemaal, de Loesje-posters. Van het persoonlijke ‘Wees radicaal jezelf’ tot meer politieke en maatschappelijke teksten als ‘is er eigenlijk wel vraag naar economische groei?’. Loesje blijkt ook nog een Arnhems Meisje, want ze komt voort uit de Arnhemse Muurkrant-scene.Loesje-figuur van het eerste uur Anne Veenstra is te gast.

  • Kleine geschiedenis van de hutspot, 11.25

    Oct 01 2017

    “Haring en hutspot wekken in het hart van een rechtgeaard, wel onderwezen Nederlander steeds een aandoening van trots”, aldus het kookboek uit 1891 dat het standaardwerk van de Hollandse Huishoudscholen vormde. Jacques Meerman, eerder auteur van kleine geschiedenis van de Nederlandse keuken, eerde de hutspot met een eigen boek: de Kleine geschiedenis van de hutspot. Jacques Meerman is te gast.

  • Hoe Noord-Korea de Afrikaanse geschiedenis helpt schrijven, 11.35

    Oct 01 2017

    Wie in Namibië op zoek gaat naar sporen van de onafhankelijkheidsoorlog zal zich verbaasd achter zijn oren krabben. Grote monumenten als die van het onafhankelijkheidsmuseum in Windhoek hebben bijna allemaal een uitgesproken stalinistisch karakter. Historicus Tycho van der Hoog ontdekte dat Noord-Koreaanse arbeiders de afgelopen decennia talloze monumenten, musea en andere gebouwen ontwierpen en bouwden in zuidelijk Afrika. Hij schreef er zijn masterscriptie over. We praten over de bijzondere re...more

  • Herman Pleij over geluk, 10.24

    Oct 01 2017

    ‘Geluk was ooit een hemelse gave en is nu een hebbeding’- zo vat Pleij de geluksgeschiedenis van de mensheid samen. Geluk is dit jaar het thema van de Maand van de Geschiedenis en emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde Herman Pleij schreef het bijbehorende essay.Herman Pleij is te gast.

  • Geschiedenis festival, 11.29

    Oct 01 2017

    Annegreet van Bergen vertelt er over de jaren vijftig, de Engelse historicus Anthony Beevor over het Ardennenoffensief en Hans Goedkoop speelt quizmaster. Op 7 oktober opent de Maand van de Geschiedenis met het zogeheten Geschiedenis Festival met deze en nog veel meer interessante historische gasten.Annemarie Laven, hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad, blikt vooruit.

  • De Column van Nelleke Noordervliet, 10.39

    Oct 01 2017

    De column van Nelleke Noordervliet

  • Het Laatste Woord - Afl. 18: Eichmann in Jeruzalem: de banaliteit van het kwaad

    Sep 25 2017

    We wisten het zeker: de nazimoordenaars waren gedegenereerde half-mensen. Niet dus, liet Hannah Arendt zien in haar boek ‘Eichmann in Jeruzalem’. Historica Merel Boers legt uit waarom Arendt's klassieker over ‘de banaliteit van het kwaad’ nog altijd actueel is.

  • OVT 24 september 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur.

    Sep 24 2017

    Met o.a. punk. Het bestond nauwelijks in Nederland, althans in het jaar des heren Sex Pistols, die in 1977 Nederland aandeden. Hun optreden was een monument voor de punkgekte die in Nederland ook wild om zich heen zou slaan. Paul van der Gaag reconstrueerde het punkjaar 1977 en maakte voor Het Spoor Terug de documentaire ‘veertig jaar no future’. Verder een bespreking van historische boeken met Wim Berkelaar.

  • OVT 24 september 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Sep 24 2017

    Met de man die ons de Derde Wereldoorlog bespaarde, over de Bataafse bodyguards van Nero en andere Nederlanders in Rome. Verder de column van Nelleke Noordervliet en de Duitse verkiezingen.

  • Net geen Derde Wereldoorlog, 10.06

    Sep 24 2017

    Wat doe je als er vijf intercontinentale kruisraketten op je land worden afgevuurd? Stanislav Petrov had in 1983 dienst in een geheime commandopost net buiten Moskou toen een radarscherm waarschuwde voor een raketaanval vanuit de Verenigde Staten. Protocol gebood Petrov een tegenaanval in te zetten, maar zijn intuïtie zei de Rus dat het om een vals alarm ging. Petrov voorkwam dat een vergissing van de radar een Derde Wereldoorlog ontketende maar kreeg slechts op zijn kop omdat het logboek naderh...more

  • Nederlanders in Rome, 10.13

    Sep 24 2017

    In Rome zijn overal sporen te vinden van onze landgenoten. Maar wie kent nog de verhalen van de Bataafse bodyguards van keizer Nero? Of die van de kardinaal uit Utrecht die zomaar tot paus werd verkozen? In het boek 'Nederlanders in Rome' neemt historicus en deeltijd-Romein Arthur Weststeijn de lezer mee naar de meest opvallende plekken in Rome met een Nederlandse geschiedenis. De auteur is te gast

  • Kalashnikov, 11.05

    Sep 24 2017

    Afgelopen week nam de wereld, en daarmee Rusland afscheid van Mikhail Kalashnikov. De Rus bouwde het beroemdste vuurwapen ter wereld en kreeg er in Rusland een vijf meter hoog stambeeld voor. Conservator van het legermuseum Dirk Staat praat ons bij over de AK-47.

  • Het Spoor Terug, 40 jaar No Future, 11.23

    Sep 24 2017

    Als begin januari 1977 de Sex Pistols hun eerste concerten in Nederland geven, is er nog nauwelijks publiek. Punk is in Nederland nog een onbekend fenomeen. Daar komt in de loop van het jaar verandering in. Vanaf september ‘77 zijn er steeds meer punk en new wave bands uit Engeland en Amerika te zien en ook de eerste Nederpunkbandjes. En als de Sex Pistols in december weer naar Nederland komen zijn alle concerten razendsnel uitverkocht. Een documentaire van Paul van der Gaag

  • Duitse Verkiezingen, 10.28

    Sep 24 2017

    Een voormalig Oost-Duitse blijkt de redder van Duitsland en misschien wel van Europa. Angela Merkel, zoveel is zeker, gaat aanstaande zondag de verkiezingen winnen, met de SPD als tweede partij. Maar welke partij wordt de derde grootste, een belangrijke positie in de Bondsdag, de liberale FDP, de Groenen of, zoals het meest waarschijnlijk lijkt, de extreem rechtse AFD? In OVT extra aandacht voor de Duitse verkiezingen, hoe het mogelijk is dat een bondskanselier zolang aan de macht is en hoe Duit...more

  • De Column van Nelleke Noordervliet, 10.25

    Sep 24 2017

    De Column van Nelleke Noordervliet

  • De Boeken, 11.20

    Sep 24 2017

    OVT - OVT 24 september 2017 - OVT - VPROHistoricus Wim Berkelaar bespreekt onlangs verschenen historische boeken. Met onder meer aandacht voor:Dagboek van een Goelag-kampbewaker van Ivan Tsjistjakov, bezorgd en ingeleid door Arie van der Ent Wilhelm II, de laatste Duitse keizer van Christopher Clark Anarchisme in de Lage Landen van Thom Holterman Wij van de HBS van Roelof Bouwman en Henk Steenhuis

  • Wereldverbeteraars, 10.19

    Sep 17 2017

    Aanstaande zaterdag opent de tentoonstelling ‘We Have a Dream’ in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. De dromers, dat zijn Mahatma Gandhi, Martin Luther King en Nelson Mandela. Drie voorbeeldige heren dus uit de twintigste eeuw die opstonden tegen de witte of koloniale dominantie.Bas Heijne schreef het boek bij de expositie getiteld Wereldverbeteraars en komt uitleggen waarom dit trio ons ten voorbeeld wordt gesteld.

  • Rohingyas, 10.05

    Sep 17 2017

    Inmiddels zijn er al bijna 400.000 Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh aangekomen, als gevolg van het extreme geweld en de vervolging. De VN kwalificeert het optreden van het leger tegen de islamitische minderheid in Myanmar als ‘etnische zuivering’ en ‘genocide’. En dat allemaal onder verantwoording van premier en Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi. De Rohingya zouden fundamentalistische moslims zijn en bovendien oorspronkelijk niet thuishoren in Myanmar, zo wordt van overheidswege gesuggeree...more

  • OVT 17 september 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Sep 17 2017

    Hoezo maakt geld niet gelukkig? Financieel historicus Oscar Gelderblom blikt vooruit op de geldgeschiedenis-happening in het Academiegebouw te Utrecht. Met verder de Amerikaanse revolutie. In de documentaireserie ´Het spoor terug´deel II van Revolutie in het Gesticht.

  • OVT 17 september 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Sep 17 2017

    Met o.a. Cupido en Sideron, twee Moren aan het Hof van stadhouder Willem V.Verder Rohingya-exodus in Myanmar, utopische architecten en wereldverbeteraars uit de 20e eeuw.

  • Moren aan het hof van Oranje, 10.37

    Sep 17 2017

    Waren deze twee zwarte mannen slaven of bedienden? En wat voor leven hadden de twee gehad? Dat vroeg kunsthistorica Esther Schreuder zich af nadat ze op een schilderij – klein afgebeeld en in de marge – de beeltenissen van Cupido en Sideron aantrof tussen het gevolg van Willem V. Ze verhief de figuranten op het doek tot de hoofdfiguren in haar boek Cupido en Sideron, twee Moren aan het hof van Oranje.Esther Schreuder is te gast.

  • Laatste Blue Diamond overleden, 11.04

    Sep 17 2017

    Riem de Wolff was dat, die samen met zijn broer het duo de Blue Diamonds vormde, over hun grootste hit Ramona. Een fragment uit een Spoor Terug dat wij 4 jaar geleden over hem maakte ter gelegenheid van zijn 70e verjaardag. Eerder deze week is hij overleden. Een aardige innemende man die zijn hele leven muziek is blijven maken en al die jaren steeds weer Ramona moest spelen. Het portret heette dan ook: “Een Leven met Ramona”, en is nu terug te horen op onze site & ook als podcast beschikbaar, op...more

  • Het Spoor Terug, De Hafakker, deel 2

    Sep 17 2017

    Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in de mensenmaatschappij in een zogenoemde verdunningswijk.Gerard Leenders maakte voor het Spoor Terug de documentaire: De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal? (deel 2 van 2)

  • Het kasboekje van Nederland, Geld maakt gelukkig, 11.04

    Sep 17 2017

    Hoezo maakt geld niet gelukkig? We spaarden toch allemaal onze centjes bij elkaar in de spaarpot van de boerenleenbank, hadden een geldkistje met koloniale aandelen op zolder of anders had opa wel een oude sok met centen onder het bed. Op 8 oktober aanstaande besteedt OVT een hele uitzending aan geld en geluk.Financieel historicus Oscar Gelderblom blikt vooruit op de geldgeschiedenis-happening in het Academiegebouw te Utrecht.

  • De column van Alexander Munninghoff, 10.31

    Sep 17 2017

    De column van Alexander Münninghoff

  • Apenrotsen, wereldverbeterende architectuur, 10. 46

    Sep 17 2017

    Architecten, dat zijn mensen die met hun werk, hun scheppingen, de wereld willen verbeteren. Dat is met name te zien aan het zogeheten Nieuwe Bouwen, het modernisme in de architectuur dat in West-Europa een huwelijk aanging met de sociaaldemocratie en in de Sovjet-Unie met het communisme. Maar waar komt toch de mythe van het moralisme in de architectuur vandaan?NRC-journalist en architectuurhistoricus Bernard Hulsman onderzoekt het in zijn nieuwe boek Apenrotsen en andere nauwe verwanten. Reis d...more

  • Amerikaanse voorbeeldrevolutie, 11.14

    Sep 17 2017

    Amerika is nog altijd de belangrijkste ideologische leider van het Vrije Westen. Dat is het al sinds in 1775 een handvol gekoloniseerde diehards in opstand kwam tegen het Engels gezag en de koning van Engeland. De Amerikaanse democratische revolutie werd het voorbeeld voor het achttiende-eeuwse Europa dat een overgang van feodalistisch koningschap naar democratie doormaakte, en zich feitelijk geen raad wist met die ongemakkelijke transitie. De historicus Jonathan Israel schreef een boek over het...more

  • Vrijhaven Shanghai, 10.44

    Sep 10 2017

    Shanghai was eind jaren dertig en begin jaren veertig een stad vol broeierige nachtclubs en vrouwen in qipao-jurken. Dat het ‘Parijs van het Oosten’ in de Tweede Wereldoorlog ook een vrijhaven was voor joodse vluchtelingen is een minder bekend verhaal. Duizenden Europese joden wisten dankzij de vluchtroute naar Shanghai de oorlog te overleven. Politicologe en Azië specialiste Joan Veldkamp tekende hun verhaal op en schreef Vrijhaven Shanghai. De auteur is te gast

  • OVT 10 september 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Sep 10 2017

    Met o.a. het verzwegen kind van Willem de Zwijger. Willem van Oranje had, voor zover bekend, ten minste een bastaardzoon: Justinus van Nassau. Justinus leefde van 1559 tot 1631 en speelde nog een rolletje bij de overgave van Breda in 1625 tijdens de Tachtigjarige oorlog. Verder, hoe fout was Witte de With en het spoor terug over zorginstelling de Hafakker door Gerard Leenders.

  • OVT 10 september 2017, 10.00 - 11.00, 1e uur

    Sep 10 2017

    1 oktober vindt er een referendum plaats over de onafhankelijkheid van Catalonië. OVT duikt in de geschiedenis van Catalaans nationalisme en de afscheidingsbeweging.Verder oerfeminist Wollstonecraft, de column van John Jansen van Galen, de geschiedenis van het homomonument en vrijhaven Shanghai.

  • Oranje Bastaard, 11.16

    Sep 10 2017

    Prins Bernhard heeft er heel wat rondlopen naar het schijnt, maar Willem van Oranje kon er ook wat van. Hij had, voor zover bekend, ten minste een bastaardzoon: Justinus van Nassau. Justinus leefde van 1559 tot 1631 en speelde nog een rolletje bij de overgave van Breda in 1625 tijdens de Tachtigjarige oorlog. Justinus heeft nu zijn biografie, getiteld Bastaard van Oranje, geschreven door maritiem-historicus Adri van Vliet. De auteur is te gast.

  • Onafhankelijk Catalonië, 10.05

    Sep 10 2017

    Catalonië wil zich afscheiden, althans een fanatieke lobby van Catalanen wil dat. Deze week is cruciaal, want deze week beslist het Spaanse parlementover de doorgang van het zogeheten referendum dat gepland staat voor 1 oktober.Spanjecorrespondent Steven Adolf is even in Nederland en komt ons bijpraten over de geschiedenis van Catalaans nationalisme en de afscheidingsbeweging.

  • Mary Wollstonecraft, 10.17

    Sep 10 2017

    Ze is alweer 220 jaar niet meer onder ons: Mary Wollstonecraft: de moeder van de mensenrechten van de vrouw. Haar klassieker ‘Pleidooi voor de rechten van de vrouw’ verscheen deze week voor het eerst in een Nederlandse vertaling. Een gesprek met filosofe Daan Rovers over de erfenis en de betekenis van Wollstonecraft

  • Hoe fout was Witte de With, 11.06

    Sep 10 2017

    Witte de With kan niet meer. Dat wil zeggen: de Rotterdamse kunstinstelling wil niet langer de naam dragen van deze op z’n minst discutabele zeventiende-eeuwse zeeheld. Zo maakte de instelling afgelopen donderdag bij monde van de voorzitter van de Raad van Toezicht Kees Weeda bekend. Hoe fout was admiraal Witte Corneliszoon de With eigenlijk? Hij hielp mee met de verwoesting van Jakarta door Jan Pieterszoon Coen in 1618, leidde een vernietigingsexpeditie op verscheidene kruidnagelplantages in Am...more

  • Het Spoor Terug: De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal?, deel 1, 11.25

    Sep 10 2017

    Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in de mensenmaatschappij in een zogenoemde verdunningswijk.Gerard Leenders maakte voor het Spoor Terug de documentaire: De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal? (deel 1 van 2)

  • Het homomonument is jarig!, 10.35

    Sep 10 2017

    Hoera: het homomonument is jarig. De grote roze driehoek staat al dertig jaar in Amsterdam te schitteren, opgericht ter herdenking aan de vervolging van homoseksuelen in de Tweede Wereldoorlog. Maar er is wel iets problematisch aan het monument: Homo’s werden wel vervolgd door de nazi’s, maar niet in Nederland. Historica Anna Tijsseling legt uit hoe het zit met het dertig jaar oude monument en de vervolging van homo’s in ‘40-‘45.

  • De column van John Jansen van Galen, 10.30

    Sep 10 2017

    De column van John Jansen van Galen

  • Whitewashing in de film, 10.22

    Sep 03 2017

    De Britse acteur Ed Skrein zou een Japans-Amerikaanse majoor gaan spelen in de nieuwe Hellboy-film. Maar hij besefte niet dat zijn rol een zogeheten geval van “whitewashing” was. Toen hij dit eenmaal begreep trok hij zich terug, omdat hij niet in het rijtje wilde van de witte man die een gekleurde medemens speelt. Whitewashing is een oud fenomeen. Zo was er de witte acteur die in Breakfast at Tiffany’s met dichtgeknepen ogen “Miss Gorightry!” gromde als de Japanse Mr. Yunioshi. En zo was de Winn...more

  • OVT 3 september 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Sep 03 2017

    met o.a. veranderende Hadj-tradities en wie was Berend Botje? In Het Spoor Terug de laatste aflevering van de Belgische serie over Beeldenstormen.

  • OVT 3 september 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Sep 03 2017

    Met o.a. de noordelijke zeeroute. De route `om de Noord´ werd eeuwenlang gezocht, uitgeprobeerd en tevergeefs bevaren, onder meer door onze Willem Barentsz. Deze week slaagde een Russische schip er voor het eerst in om zonder ijsbrekers of hulpschepen de tocht te maken. Verder de geschiedenis van whitewashing, de Kim-dynastie en de Benelux als oer-Europa.

  • Noordelijke IJsroute, 10.49

    Sep 03 2017

    Het is voor het eerst gelukt om de noordelijke zeeroute zonder hulpschepen, ijsbrekers en dergelijke door te varen. In Augustus 2017 maakte een Russische olietanker de reis in 19 dagen. De Noordelijke zeeroute werd eeuwenlang gezocht, uitgeprobeerd en tevergeefs bevaren. Onder meer door onze Willem Barentsz, die in 1596 een snellere weg naar Indië zocht en op Nova Zembla bleef steken.Conservator Scheepvaartmuseum Diederick Wildeman is te gast.

  • Het Spoor Terug, Beeldenstormen deel 9 (en slot), 11.30

    Sep 03 2017

    Deze zomer zonden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het negende en laatste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Met daarin de vernietiging van drieduizend jaar oude kunstschatten door IS.

  • De Moderne Hadj, 11.04

    Sep 03 2017

    Vroeger ging je vlak voordat je het tijdelijke voor het eeuwige verwisselde nog even op de Hadj. Het was de laatste te vervullen religieuze plicht voor menig oudere moslim. Tegenwoordig gaan ook steeds vaker jonge moslims op pelgrimage naar Mekka en Medina, ondertussen cross je ook nog even met een quad door de woestijn, ter ontspanning.Hoogleraar hedendaagse islam Marjo Buitelaar aan de Rijksuniversiteit Groningen komt praten over de hadj vroeger en nu.

  • De Kim-dynastie, 10.04

    Sep 03 2017

    Al meer dan 70 jaar wordt Noord-Korea geregeerd door de Kims: van Kim Il-sung tot Kim Jong-il en sinds een jaar Kim Jong-un. Deze week werd bekend dat de Kim-dynastie in februari een nieuwe telg heeft verwelkomd – het derde kind van de bolwangige dictator Kim Jong-Un en wellicht de eerste zoon. Wat weten we eigenlijk van deze mysterieuze dynastie? En hoe waarschijnlijk is het dat dit jongste kind zijn vader zal opvolgen?Koreakenner en historicus Remco Breuker van de Universiteit Leiden is te gas...more

  • De column van John Jansen van Galen, 10.31

    Sep 03 2017

    De column van John Jansen van Galen

  • De Benelux als oer-Europa, 10.34

    Sep 03 2017

    Weten we het nog? De Benelux, het samenwerkingsverband tussen de drie dwerglandjes België, Nederland en Luxemburg? Dat bestond, bestaat nog steeds en stond volgens historicus Rolf Falter model voor de Europese Unie, of beter gezegd, voor de Marshallhulp in 1947 en voor de aanloop naar de Verdragen van Rome in 1957. Falter schreef De geboorte van Europa, waarin hij de wording van de EU volgt vanaf het eerste uur en vanaf het trauma van de Tweede Wereldoorlog.Rolf Falter is te gast.

  • Berend Botje, zeeheld uit Drenthe, 11.19

    Sep 03 2017

    Drenthe heeft zegge en schrijve één zeeheld. Te weten, Louis van Heiden, Admiraal in Russische dienst, beter bekend als Berend Botje. U weet wel, die uit varen ging en nooit meer terug kwam. Hij leefde in de achttiende en negentiende eeuw, en was als admiraal uiteindelijk in Rusland beroemder dan in Drenthe. Drenthe eert nu zijn Berend Botje met een biografie ‘De voorzienigheid regeert!’, geschreven door hoogleraar geschiedenis en Ruslandkenner Hans van Koningsbrugge.De auteur is te gast.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 8, Houellebecq's Onderworpen

    Aug 27 2017

    Een volledig geïslamiseerd Frankrijk is niet alleen de angstdroom van Marie Le Pen, maar van veel Fransen. Ze worden op hun wenken bediend door provocateur Michel Houellebecq. Zijn roman Onderworpen schetst een nachtmerrie vol vrouwen in broekpakken, en van een Sorbonne in het bezit van Saoedie-Arabië. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, literatuurwetenschapper Liesbeth Korthals-Altes en filosoof en literatuurwetenschapper Maarten van Buren. Presentatie Julie Blussé en Jos P...more

  • Vakantieman naar Hongarije, 11.04

    Aug 27 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven. Deze week reizen we met de vakantieman naar Hongarije.Schrijver Jaap Scholten is te gast.

  • OVT 27 augustus 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Aug 27 2017

    Met de vakantieman naar Hongarije; in Ongesigneerd het verhaal achter de inrichting van de begraafplaats en in Het Spoor Terug aflevering 8 van de serie over beeldenstormen.

  • OVT 27 augustus 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Aug 27 2017

    De verschrikkingen van de goelag en aflevering 8 van de zomerserie Utopia, ditmaal over Houellebecq's onderworpen.

  • Ongesigneerd: begraafplaats, 11.15

    Aug 27 2017

    Cremeren is populair. Zo populair dat de begraafplaats wel eens tot het verleden kan gaan behoren. De aantrekkingskracht van crematie reflecteert onze geïndividualiseerde samenleving, maar wat voor gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de infrastructuur van de dood?In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, ...more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 8, 11.32

    Aug 27 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het achtste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Daarin aandacht voor het protest van activisten de laatste jaren tegen de aanwezigheid van monumenten die aan het koloniale verleden herinneren zoals de ruiterstandbeelden van Leopold II.

  • Aardappelschimmel verslagen ! 10.04

    Aug 27 2017

    Goed nieuws voor aardappelboeren: Phytophthora, de gevreesde aardappelschimmel is binnen een paar jaar verleden tijd. Zo maakte deze week een veredelingsbedrijf uit Wageningen bekend. Het bedrijft zegt een resistente aardappel te hebben ontwikkeld die over ongeveer 4 jaar in de winkel kan liggen.Is dat een mijlpaal in de geschiedenis van de aardappelteelt? De Belgische historicus Eddie Niesten, die een boek over de geschiedenis van de aardappel schreef, laat er zijn licht over schijnen.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 7, Atwood's The Handmaid's Tale

    Aug 20 2017

    “Make Margaret Atwood fiction again” en “The Handmaid’s Tale is geen gebruiksaanwijzing”; dat stond er op protestborden te lezen tijdens de Women’s March dit jaar. Het is een teken dat voor veel Amerikanen Margaret Atwood’s dystopie "The Handmaid's Tale", waarin vrouwen volledig ondergeschikt zijn aan mannen, de afgelopen maanden ongemakkelijk dichtbij is gekomen. Een televisieserie die dit jaar van het boek werd gemaakt is in Amerika dan ook een hit. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maart...more

  • OVT 20 augustus 2017, 2e uur, 11.00-12.00

    Aug 20 2017

    Met de vakantieman naar het Belgische rioolmuseum, in ongesigneerd het verhaal achter de vormgeving van het kantoor en in Het Spoor Terug aflevering 7 uit de serie Beeldenstormen over Barnett Newman

  • OVT 20 augustus 2017, 1e uur, 10.00-11.00

    Aug 20 2017

    Geweld in Charlottesville en de zevende aflevering van onze zomerserie Utopia, over dromers en doemdenkers, met deze week: Atwood's The Handmaid's Tale.

  • Onlusten in Charlottesville en uitspraken Trump, 10.04

    Aug 20 2017

    Deze week was er demonstratiegeweld in Charlottesville nav het neerhalen van een beeld van Jefferson E. Lee. President Trump en zijn uitspraken over Amerikaanse neo-nazi's en witte nationalisten, een gesprek met Maarten Zwiers, Amerikanist

  • Ongesigneerd, Het Kantoor, 11,14

    Aug 20 2017

    Van Mad Men-office tot vergader-ballenbak: het kantoor heeft door de jaren heen vele gedaantes gekend. Daarachter gaan ideeën schuil over de werknemer en zijn creativiteit en over de positie van werk in onze samenleving. Het sleutelwoord? Koffie.In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, die stuk voor stuk i...more

  • Het Spoor Terug, Beeldenstormen, deel 7, Barnett Newman, 11.30

    Aug 20 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zevende deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In 1986 werd het pronkstuk van het Stedelijk Museum met een mes aan flarden gereten door een abstracte- kunst-hater.

  • De vakantieman naar het Belgisch Rioolmuseum, 11.04

    Aug 20 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven. Deze week een wat minder exotische, maar niet minder bijzondere bestemming: het rioolmuseum in België.Cultuurhistorica Inger Leemans is te gast.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 6, Huxley's Brave New World en Orwell's 1984

    Aug 13 2017

    1984 van George Orwell en Brave New World van Aldous Huxley voorspelden allebei een gitzwarte, totalitaire toekomst: In 1984 wordt het individu met geweld vermorzeld, in Brave New World juist met drugs en seks geknecht. En het gekke is, beide zijn weer razend populair en - op hun eigen manier – wellicht profetisch. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, mediawetenschapper Dan Hassler-Forest en literatuurwetenschapper Kristine Steenbergh. Presentatie: Julie Blussé en Jos Palm

  • Vakantieman met Ellen Neslo, 11.03

    Aug 13 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven. Deze week is historica Ellen Neslo te gast.

  • Ronald Nijboer - Tabé Java, Tabé Indië, 10.05

    Aug 13 2017

    In 1945 melden duizenden Nederlandse jongens zich aan als oorlogsvrijwilliger om 'onze Rijksgenoten in Indië te bevrijden'. Evert-Jan Nijboer, een boerenzoon met weinig toekomstperspectief en veel idealen, geeft zich op. Hoopvol begint hij aan zijn avontuur, en aan zijn dagboek. Zeventig jaar later reist kleinzoon Ronald Nijboer zijn opa achterna, met diens dagboek in de hand. Hij onderzoekt het lot van de oorlogsvrijwilligers, die altijd een status aparte hielden. Waarom zweeg een hele generati...more

  • OVT 13 augustus 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Aug 13 2017

    Met de vakantieman naar Iran; in Ongesigneerd het verhaal achter de vormgeving van dierentuinen en in Het Spoor Terug de zesde aflevering uit de serie Beeldenstormen.

  • Ongesigneerd: dierentuin, 11.13

    Aug 13 2017

    De dierentuin is nog steeds populair, maar het is geen vanzelfsprekend concept meer. Het dierenwelzijn wordt belangrijker en de concurrentie in recreatieland is groot. Wat zegt het ontwerp van de dierentuin over onze veranderende kijk op het dier - en onszelf? In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, die s...more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 6, 11.30

    Aug 13 2017

    Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zesde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Tijdens de jaren dertig droomden de Nazi’s van het Derde Rijk en daar hoorde een aparte esthetiek bij. De moderne kunst werd als het tegendeel gezien van het Nazistisch ideaal en als ontaard beschouwd.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 5, Marx' Communistisch manifest

    Aug 06 2017

    Het visioen van Karl Marx, de man wiens naam dankzij het boek van Thomas Piketty over het kapitaal in de 21ste eeuw weer is opgepoetst. Marx wist zeker dat het kapitalisme op instorten stond. Hij schreef er samen met zijn vriend, Friedrich Engels, een boekje over: Het Communistisch Manifest. Het verscheen in 1848, telde amper 40 bladzijden en zou, meenden de auteurs, belangrijker worden dan de Bijbel. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, historici Dennis Bos en Jolanda Withu...more

  • Voetbal in Nederland, 10.04

    Aug 06 2017

    Voetbal lijkt al zo oud als wijzelf, maar is het niet. Deze maand wijdt Hard Gras een heel nummer aan de geschiedenis van het voetbal in Nederland. Jan Luitzen en Wim Zonneveld stelden deze editie samen. Hoe is voetbal zo'n belangrijke volkssport geworden?Wim Zonneveld neemt ons mee in de verrassende ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse voetbal.

  • Vakantieman naar Rusland, 11.04

    Aug 06 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven.Deze week tipt Rusland-kenner Sana Valiulina ons een bijzondere bestemming.

  • OVT 6 augustus 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Aug 06 2017

    Vakantieman naar Rusland, het verhaal achter de vormgeving van ons parlement en in Het Spoor Terug de vijfde aflevering van Beeldenstormen.

  • Ongesigneerd: het parlement, 11.17

    Aug 06 2017

    Na 150 jaar gesteggel ontwierp architect Pi de Bruijn in 1992 de huidige Tweede Kamer. Toch is D66’er Alexander Pechtold niet tevreden. Vooral de plenaire vergaderzaal moet het bezuren, want die vergroot volgens hem de kloof tussen burger en politiek. Heeft hij een punt?In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verha...more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 5, 11.32

    Aug 06 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het vijfde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Soms is een beeldenstorm de actie van één enkele persoon. In deze aflevering een uitzonderlijk strijdbare vrouw die een onvergetelijk statement wil maken.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 4, Rousseau's Emile

    Jul 30 2017

    Rousseau's Emile Het is hét boek over de opvoeding. Het verscheen in 1762, en werd geschreven door de filosoof die de mens gecorrumpeerd wist door de beschaving. De hoofdfiguur uit zijn boek moest koste wat kost worden behoed voor de gevaren van de civilisatie. Hij was van oorsprong, goed, onbedorven en kant en klaar voor een geheel echt en natuurlijk bestaan. We hebben het over het vegetarische ventje Emile, de hoofdpersoon van het gelijknamige boek ‘Emile’ van Jean-Jacques Rousseau. Te ...more

  • Vakantieman naar Midden-Frankrijk 11.05

    Jul 30 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven.Deze week schuift Frankrijk-kenner Rudi Wester aan om ons te enthousiasmeren over een van haar favoriete plekken in Frankrijk.

  • OVT 30 juli 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jul 30 2017

    De vakantieman gaat Frankrijk in, het verhaal achter de isoleercel en in Het Spoor Terug de vierde aflevering van Beeldenstormen.

  • Ongesigneerd: isoleercel 11.14

    Jul 30 2017

    Geen land ter wereld hield zo van de isoleercel als Nederland. Tot 2008. Vanaf toen pleitte de GGZ voor een beleid zonder 'dwang en drang'. Wat is het alternatief voor de ooit zo progressieve isoleercel?In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, die stuk voor stuk iets zeggen over het veranderende Nederland....more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 4 11.31

    Jul 30 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het vierde deel van de reeks programma’s gemaakt door SaraDebroey over Beeldenstormen. We gaan in tijd naar de 18e eeuw. De Franse Revolutie kende een grootschalige beeldenstorm. Alles wat aan het ancien régime herinnerde moest eraan geloven.

  • Dunkirk 10.06

    Jul 30 2017

    Sinds 20 juli is de film Dunkirk van regisseur Christopher Nolan te zien in de bioscoop. Een film over Operatie Dynamo, de mislukte mislukte operatie van de geallieerden uit 1940 om de expansie van nazi-Duitsland een halt toe te roepen.We bespreken de film met Ben Schoenmaker, hoogleraar militaire geschiedenis en de nieuwe directeur van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH).

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 3, Dromen van Cocagne

    Jul 23 2017

    Iedereen kent wel het Luilekkerland van de kinderversjes. Met bergen rijstebrij en limonade. Dat Luilekkerland oftewel Cocagne een alternatief land was voor de harde aardse werkelijkheid van de Middeleeuwen, is minder bekend. De middeleeuwers droomden van Cocagne zoals nu economische vluchtelingen dromen van West-Europa. Cocagne was een troost, een illusie, een dekentje voor in het donker. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, mediëvisten Herman Pleij en Sanne Frequin. Presenta...more

  • Vakantieman naar Mississippi 11.05

    Jul 23 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven. Deze week: de windsor ruins in Mississippi. Wat doen die overblijfselen van 23 Korinthische zuilen in Claiborne County? Amerikanist Maarten Zwiers is te gast.

  • OVT 23 juli 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jul 23 2017

    Vakantieman naar de VS, het verhaal achter onze straatnaambordjes en de derde aflevering van Beeldenstormen.

  • Ongesigneerd: straatnaambordjes 11.14

    Jul 23 2017

    Kijk eens goed naar de straatnaambordjes in Amsterdam. Dan zie je dat het eigenlijk een rommeltje is op die bordjes:verschillende lettertypes, provisorisch overplakt met tape met daarop nieuwe letters. Dat was oorspronkelijk niet de bedoeling. Wie ontwierp de letter voorde Nederlandse straatnaambordjes?In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons ...more

  • Oera Linda 10.06

    Jul 23 2017

    Friesland is de bakermat van de hele westerse beschaving. Althans, als we het in de negentiende eeuw gevonden Oera Linda-boek moeten geloven. Dit jaar is het 150 jaar geleden dat dit Friese bijbel-achtige boek opdook. Wat is dat voor een boek dat de Friezen al eeuwen in zijn greep houdt en is het nou een vervalsing of niet?Hoogleraar Friese Taal- en Letterkunde Goffe Jensma schreef er in 2004 een proefschrift over. Hij is bij ons te gast.

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 3 11.31

    Jul 23 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het derde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 8ste eeuw brak in het oude Byzantium een beeldenstorm uit. De discussie werd beslecht door de regels voor religieuze kunst vast te leggen. De orthodoxe schilderkunst, de icoonschilderkunst, ontwikkelde daardoor anders dan de westerse schilderkunst.

  • Vakantieman heeft bijna-doodervaring, 11.04

    Jul 16 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. Iedere week vragen we een expert met historische kennis om een bijzondere, onbekende en exotische vakantietip te geven. Met vandaag een wel heel apart vakantie-uitstapje: een bijna-doodervaringsfestival in Spanje. Funerair deskundige Babs Bakels te gast. Ze was tot voorkort conservator van uitvaartmuseum Tot Zover.

  • Slag bij Passendale, 10.05

    Jul 16 2017

    Honderd jaar geleden werd de derde slag om Ieper uitgevochten, een enorme veldslag die bekend is geworden als de Slag om Passendale. In juli 1917 wilde de Britse veldmaarschalk sir Douglas Haig in deze slag de Duitsers verslaan. Het liep voor zijn manschappen catastrofaal af, maar - zo blijkt nu - dat had niet gehoeven. Militair historicus Wim Klinkert is te gast en geeft tekst en uitleg.

  • OVT 16 juli 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jul 16 2017

    De vakantieman heeft bijna-doodervaring, in Ongesigneerd het verhaal achter de A2 en in Het Spoor Terug de tweede aflevering van Beeldenstormen.

  • OVT 16 juli 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jul 16 2017

    Militair historicus Wim Klinkert over de Slag bij Passendale, die honderd jaar geleden werd uitgevochten en de tweede aflevering van onze zomerserie Utopia, over dromers en doemdenkers, over Plato's Republiek.

  • Ongesigneerd: de A2, 11.15

    Jul 16 2017

    De verkeersader van Amsterdam naar Maastricht is onlangs weer verbreed. Maar er wordt niet alleen nagedacht over de technische aanleg van de weg, er zijn ook mensen die zich bekommeren om de esthetiek van de snelweg. En zo is dat altijd al geweest.In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, die stuk voor stuk...more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 2, 11.32

    Jul 16 2017

    Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het tweede deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 16de eeuw voerden katholieken en protestanten niet alleen felle discussies over het gebruik van beelden in de kerk. Met de beeldenstorm van 1566 keerden de protestanten zich ook met geweld tegen de beelden in de kerken en kloosters. En we horen hoe de Habsburgers reageren op deze voor hun onbegrijpelijke explosie v...more

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 2, Plato's Republiek

    Jul 14 2017

    Plato's Republiek Een land waarin de filosoof koning is. Zo zag filosoof Plato de ideale staat voor zich. In Plato´s Republiek filosofeert Socrates honderden pagina’s lang over taakverdeling, opvoeding, onderwijs en propaganda in de ideale staat, en daarmee vormt dit boek, uit 381 voor Christus, de eerste utopie uit de westerse traditie. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, classici Gerard Boter en Marije Martijn, presentatie Julie Blussé en Jos Palm

  • OVT 9 juli 2017, 2e uur, 11.00-12.00

    Jul 09 2017

    De vakantieman in India; het verhaal achter de klassieke lantaarnpaal en in het Spoor Terug het eerste deel van een Vlaamse serie over beeldenstormen

  • OVT 9 juli 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jul 09 2017

    De geschiedenis van de Maastunnel en Utopia, een serie over dromers en doemdenkers (aflevering 1: More's Utopia)

  • Ongesigneerd, de lantarenpaal, 11.13

    Jul 09 2017

    Al het Nederlandse straatmeubilair is te bestellen vanuit een catalogus. Ook de Industria 2000: de lantaarnpaal die vanaf de jaren zestig overal in Nederland neergezet. Achter deze onopvallende paal schuilt een grootse ontwerp-theorie...In de OVT zomerweken: acht afleveringen van de serie Ongesigneerd, een podcast over alledaags design. Radiomakers Tjitske Mussche en Laura Stek verdiepten zich in het ontwerp van de wereld om ons heen en vonden interessante verhalen, die stuk voor stuk iets zegge...more

  • Het Spoor Terug: Beeldenstormen afl. 1 , Beeldenstorm in de Nederlanden, 11.30

    Jul 09 2017

    Deze zomer zenden wij in de tijd van Het Spoor Terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het eerste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de zomer van 1566, nu ruim 450 jaar geleden, brak de beeldenstorm uit in de Nederlanden. Waar en waarom deze beeldenstorm begon, is het onderwerp van deze eerste aflevering.

  • De Vakantieman, afl. 1, India, 11.04

    Jul 09 2017

    Onze rubriek ‘De vakantieman’ is weer terug. We hebben de komende 8 weken bijzondere, onbekende en exotische vakantietips voor u – en als het allemaal niet haalbaar is omdat het veel te ver en te moeilijk is, dan luistert u gewoon lekker naar het verhaal achter die tips.Deze week is de van oorsprong Indiase Barnita Bagchi te gast. Ze is verbonden aan de letterenfaculteit van de Universiteit Utrecht.

  • De Maastunnel, 10.05

    Jul 09 2017

    De Maastunnel is afgelopen week voor 2 jaar gesloten. Het is de oudste tunnel van Nederland, gebouwd in de eerste jaren van de oorlog 1941/1942. Oud-beheerder van de tunnel, Henk van der Maas, schreef er is er een boek over, getiteld Onder de tunnel door. De auteur is te gast.

  • Utopia, een serie over dromers en doemdenkers - Afl. 1. More’s Utopia

    Jul 02 2017

    Een boek over een democratisch land, zonder privébezit, zonder religieuze twisten en met een zesurige werkdag. Utopia sloeg in 1516 in als een bom en doet nog altijd modern aan. Te gast zijn, naast onze huisfilosoof Maarten Doorman, de filosofen Wil Derkse en Tinneke Beeckman, presentatie Julie Blussé en Jos Palm

  • Suske en Wiske en stripracisme, 10.40

    Jul 02 2017

    De nieuwste Suske en Wiske wordt ontsierd door een plaatje van een zwarte man met karikaturaal dikke lippen die ook nog eens wellustig omkijkt naar de borsten van een mythische vrouw. Er is, kortom weer gedoe in stripland België dat al een lange sliert van ouderwets racistische afbeeldingen met zich mee draagt. Ook de Congolezen in ‘Kuifje’ en Petoetje in ‘Nero’ werden eens afgebeeld met een soort rookworst-vormige lippen. En dat terwijl onze Sjimmie, uit Sjors en Sjimmie in de jaren zeventig zi...more

  • Srebrenica, Nederlandse Staat en aansprakelijkheid, 10.05

    Jul 02 2017

    De Nederlandse staat is gedeeltelijk aansprakelijk voor de dood van 350 moslimmannen in Srebrenica in 1995. Zo oordeelde deze week het gerechtshof in Den Haag. Dutchbat zou tijdens de evacuatie van de compound ernstige fouten hebben gemaakt, met als gevolg dat er 350 mannen uit de rijen van moslim-evacuees zijn gehaald en vermoord. Maar waardoor ging het ook weer eens verkeerd die eerste tijd in Srebrenica. Schrijver en destijds correspondent in Belgrado, Frank Westerman is te gast.

  • OVT 2 juli 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jul 02 2017

    Hoofdredacteur Historisch Nieuwsblad overleden; Dwepen met de Oudheid; Het Spoor Terug over Vrouwenvoetbal

  • OVT 2 juli 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jul 02 2017

    Nederlandse aansprakelijkheid Srebrenica; Suriname en de nederlandse media; de column van Cynthia McLeod; Suske en Wiske en stripracisme; stolen generation Nieuw-Guinea

  • Mediastrijd om Suriname, 10.20

    Jul 02 2017

    Bouterse was een 'schurk' in de Nederlandse media, zijn tegenstander Ronnie Brunswijk, de vrijheidsstrijder in drugs, werd onderwijl in de krant en op televisie neergezet als een held. Onze media zouden aldus bijgedragen hebben aan de spanningen in de voormalige kolonie. Dat althans is het verwijt dat in Suriname regelmatig te horen is over het veronderstelde neokoloniale feilen van de vaderlandse pers. Ellen de Vries schreef Mediastrijd om Suriname. Van mythemakers tot nieuwsverduisteraars. Ell...more

  • Het Spoor Terug, Vrouwenvoetbal, 11.28

    Jul 02 2017

    Bij een EK of WK liggen de wuppies en vuvuzela’s al weken van tevoren klaar en elk café in elk gat, dorp of stad kleurt Oranje. In de aanloop naar het EK Vrouwenvoetbal valt een dergelijk dolzinnig enthousiasme nergens te bespeuren. Vrouwelijke voetballers en vrouwenvoetbal zijn, kortom, in Nederland nauwelijks zichtbaar. Terwijl onze dames in tegenstelling tot onze heren onze nationale trots hooghouden. Zij gaan dat doen vanaf 16 juli op het EK, ook nog eens in eigen land. Wies Bakker dook in d...more

  • Frans Smits, hoofdredacteur Historisch Nieuwsblad, overleden, 11.04

    Jul 02 2017

    Afgelopen dinsdag overleed onverwacht de hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad Frans Smits. Frans Smits was een van de oprichters van het blad en maakte er een gezaghebbend populair historisch tijdschrift van. Daarnaast was hij ook de initiatiefnemer van de Maand van de Geschiedenis, De Libris Geschiedenisboekenprijs, de Nationale Geschiedenisquiz op televisie, en ook was hij de man achter het blad ‘Maarten’. Maarten van Rossem gedenkt de Joop van den Ende van de Nederlandse geschiedenis....more

  • Dwepen met de Oudheid, 11.12

    Jul 02 2017

    Als je mee wilde tellen in de late middeleeuwen of in de zestiende eeuw deed je alsof je als dorp, stad, land of streek diepe wortels had in verre tijden. Bij voorkeur stamde je land of volk uit de Oudheid. Zo hielden wij ons in de zestiende en zeventiende eeuw voor rechtstreekse afstammelingen van Germaanse koningen, en ontwikkelden zo de Bataafse Mythe. In andere streken deed men soortgelijks. De historici Karel Enenkel en Koen Ottenheym schreven er het boek 'Oudheid als ambitie' over. Koen Ot...more

  • De Nederlandse 'stolen generation', 10.46

    Jul 02 2017

    Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst, zo wist ook de kolonisator maar al te goed. Als onderdeel van koloniale beschavingsprojecten werden daarom in Noord-Amerika en Australië kinderen bij de inheemse bevolking weggehaald en in Christelijke kostscholen of adoptiegezinnen heropgevoed. Later kwamen die kinderen bekend te staan als de stolen generation. Maar hoe zat dat eigenlijk in de Nederlandse koloniën? Is daar ook zoiets gebeurd? Dat is de vraag die centraal staat in een groot onderzoeksprojec...more

  • De column van Cynthia McLeod, 10.35

    Jul 02 2017

    De column van Cynthia McLeod

  • OVT 25 juni 2017, 11.00 - 12.00, 2e uur

    Jun 25 2017

    Op reis naar Noord-Korea, Nederlanders als intolerante anti-Amerikanen, Ian Buruma over de New York Review of Books, de relatie Europa en Amerika

  • OVT 25 juni 2017, 10.00 - 11.00 1e uur

    Jun 25 2017

    Bevrijdingstheologie ELN in Colombia, eerste 'homohuwelijk', de column van Philip Freriks, Napoleon 2.0, Aardappeloproer 110 jaar geleden

  • Op reis naar Noord-Korea, 11.07

    Jun 25 2017

    Afgelopen week overleed de Amerikaan Otto Warmbier, die vorige week na anderhalf jaar gevangenschap door Noord-Korea werd uitgeleverd. Otto was een van de meer dan duizend Amerikaanse toeristen die jaarlijks naar Noord-Korea reizen. Amerika overweegt nu om toerisme naar het land te verbieden.Toch wil Noord-Korea graag dat de toeristen blijven komen, als bron van inkomsten en om hun eigen imago op te poetsen. Dat hoorden we zelfs nog in de emotionele smeekbede om vergiffenis van Otto vorig jaar, ...more

  • Nederlanders als intolerante anti-Amerikanen, 11.23

    Jun 25 2017

    Wij Nederlanders waren – tot voor kort in ieder geval – open-minded en tolerant jegens buitenlandse cultuur. Niet waar, aldus historicus Jesper Verhoef, die deze week promoveerde met zijn onderzoek 'Opzien tegen modernisering'. Want de meest invloedrijke bron van cultuur van de 20e eeuw, Amerika, werd bovenal gezien als een bron van materialisme, lawaai en vulgariteit. Jesper Verhoef is te gast.

  • Napoleon 2.0, 10.36

    Jun 25 2017

    Op het moment dat de partij van Macron de parlementsverkiezingen wint, dat ministers uit zijn kabinet in opspraak zijn vanwege fraude, verschijnt het nieuwste boek van Frankrijk-kenner Niek Pas. Well-timed zogezegd, met ook nog eens een passende titel 'De razende republiek'. Niek Pas is te gast en komt praten over het recente en verdere verleden van een land in beweging.

  • Ian Buruma, 11.36

    Jun 25 2017

    In september wordt de Nederlandse publicist en sinoloog Ian Buruma hoofdredacteur van ‘The New York Review’ of Books’. Een meer prestigieuze baan in de journalistiek is er nauwelijks te bedenken. Deze week is Buruma even in Nederland. Hij komt praten over de NYRB als centrum van denkend Amerika, over Europa en Amerika en over zijn eigen geschiedenis

  • Herdenking Aardappeloproer, 100 jaar geleden, 11.47

    Jun 25 2017

    Een eeuw geleden sloeg op 28 juni de vlam in de pan. Het land, Amsterdam in het bijzonder, leed honger. En ook al was er rijst in overvloed, de heren der schepping, ook de armsten, wilden piepers op hun bord. En toen ontdekten Amsterdamse arbeidersvrouwen dat er een legerschuit met aardappelen op de Prinsengracht lag. Het gevolg: plunderingen, rellen en schietpartijen door het leger. Na 9 doden en 114 gewonden kwam de stad weer tot rust. Zondag 2 juli geven Ellen ten Dame, de Konrad Koselleck Bi...more

  • Gouden jubileum eerste 'homofielenhuwelijk', 10.20

    Jun 25 2017

    Eind juni is het vijftig jaar geleden dat er in Nederland voor het eerst -- althans: voor het eerst publiekelijk -- een homoseksuele relatie kerkelijk werd gezegend. In de binnenlandse pers (ook de buitenlandse kreeg er lucht van) kwam dit voorval bekend te staan als "het homofielenhuwelijk". Socioloog David Bos verdiepte zich in de opmerkelijke geschiedenis en is te gast.

  • De column van Philip Freriks, 10.31

    Jun 25 2017

    De column is deze week van Philip Freriks

  • Bevrijdingstheologie en de ELN in Colombia, 10.05

    Jun 25 2017

    Het begon met een priester die als christen het geweer opnam. En er groeide een serieuze guerillabeweging uit, de ELN oftewel het Nationale Bevrijdingsleger van Colombia, het kleine broertje van de FARC. Deze week ontvoerde het inmiddels tot drugshandelaren verworden rebellenleger twee medewerkers van het tv-programma Spoorloos. Journalist en Zuid Amerikadeskundige Jan van der Putten legt uit hoe de ELN ontstond uit een verstandshuwelijk van de bevrijdingstheologie en het marxisme in de jaren ze...more

  • Smokkelmatroos, 11.05

    Jun 18 2017

    Het werk van de VOC-matroos was gevaarlijk en slecht betaald.Niet zo gek dus misschien dat de historici Matthias van Rossum en Jan Lucassen ontdekten dat vele VOC’ers bijbeunden als illegale zilversmokkelaars. In 1728 vond men in een gezonken VOC-schip dan ook een “eenmerkelijk quantiteijt aen ducatons” aan, verstopt in onder andere “zakken,neusdoeken, buffeltjes, broeken, mutsen, kousen en schoenen”. Was deze bijverdienste lucratief genoeg om te verklaren waarom zo veel mannen aanmonsterden bi...more

  • OVT met boeken, 10.42

    Jun 18 2017

    Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: De wereld waar ik buiten sta van Hanny MichaelisZesdaagse oorlog. De Israëlische ´herschepping´van het Midden-Oosten van Anne Doedens en Liek Mulder.Onder dieren van Ton LemaireHier om te helpen. 150 jaar NederlandseRode Kruis van Ad van Liempt en Margot van Kooten.

  • OVT 18 juni 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jun 18 2017

    Zilversmokkelende VOC'ers; Motley's Republiek en in Het Spoor Terug een documentaire over hoe Heerlen uitgroeide tot drugsstad in de jaren zeventig.

  • OVT 18 juni 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jun 18 2017

    Stevenen we af op de langste formatieperiode ooit?; Mediastrijd om Suriname; de column van John Jansen van Galen; 50 jaar na Loving versus Virginia en OVT met boeken.

  • Overlijden Kohl, 10.15

    Jun 18 2017

  • Nederland: land of the free, home of the brave, 11.14

    Jun 18 2017

    Onze 16e en 17e voorouders waren het voorbeeld voor Amerika. Want zij hadden het met hun kleine landje opgenomen tegen de tirannieke koning van Spanje. Onze Tachtigjarige oorlog werd in alle geuren en kleuren beschreven door de Amerikaan John Motley. Zijn The Rise of the Dutch Republic was jarenlang het standaardwerk over de Nederlandse Opstand. In Amerika en in Nederland.Historicus Jaap Verheul schreef het boek De Atlantische pelgrim, over John Motley en de Amerikaanse ontdekking van Nederland....more

  • Het Spoor Terug: Harddrugs in Heerlen, 11.27

    Jun 18 2017

    Ooit, in de hoogtijdagen van de mijnbouw, was Heerlen een trotse welvarende stad. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was dat helemaal omgeslagen en was ‘Heerlen’ synoniem voor ‘harddrugs’ geworden. Hoe kwam dat? Door de mijnsluiting? Of hadden de Amerikanen van de NAVO-basis ermee te maken, die dit jaar precies 50 jaar geleden, in het nabijgelegen Brunssum, werd geopend? Danielle Emans en Geert van de Wetering onderzochten het. En maakten voor het Spoor Terug een documentaire over de slikke...more

  • Formatie, 10.05

    Jun 18 2017

    Voor een tweede keer op rij is de formatie stukgelopen. Ishet weleens eerder zo moeizaam verlopen? En hoe kwam het toen toch weer goed?Te gast is Carla van Baalen, hoogleraar parlementaire geschiedenis.

  • Column John Jansen van Galen, 10.29

    Jun 18 2017

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • 50 jaar na Loving vs Virginia, 10.33

    Jun 18 2017

    “Vertel de rechters dat ik van mijn vrouw houd en dat het simpelwegonrechtvaardig is dat ik niet met haar in Virginia mag wonen.” Met dieboodschap stuurde de liefhebbende Richard Loving in 1967 zijn advocaten naarhet hooggerechtshof om zijn zaak te bepleiten. Richard en Mildred Loving, een witte man en een zwarte vrouw, waren namelijk uit hun thuisstaat Virginia verbannen nadat ze met elkaar in een verboden gemengd huwelijk waren getreden. Dat was tot 1967 in Amerika nog in maar liefst 16 staten...more

  • Het Laatste Woord - Afl. 17, Tien dagen die de wereld deden wankelen

    Jun 13 2017

    ‘Tien dagen die de wereld deden wankelen’ is hét boek over de Oktoberrevolutie. Het verscheen heet van de naald in 1919, en werd geschreven door de Amerikaanse journalist John Reed. Ruslandkenner Michel Krielaars las het indertijd als student en was op slag verliefd op de Russen. Krielaars bespreekt de klassieker.

  • Wonder Woman, 11.04

    Jun 11 2017

    Superman stamt uit 1938, Batman uit 1939, en Wonder Woman uit 1941. Sinds deze week draait er ook over haar een film in de bioscoop. Wonder Woman ontsproot aan de pen van Harvard-psycholoog William Moulton Marston, een feministische, polyamoureuze vrijdenker die met twee vrouwelijke psychologes samenleefde en over zijn creatie zei: “Om eerlijk te wezen, Wonder Woman is psychologische propaganda voor een nieuw soort vrouw die, zo vind ik, over de wereld zou moeten heersen.”Te gast om Wonder Woman...more

  • Verzetsliedjes tegen Napoleon, 10.43

    Jun 11 2017

    Tijdens de Franse tijd – van 1801 tot 1813 - veranderde Nederland ingrijpend. Van republiek tot monarchie, van Franse overheersing tot onafhankelijkheid. Maar hoe beleefden gewone Nederlanders deze wilde jaren eigenlijk? Dankzij een unieke vondst van historicus Bart Verheijen in de politiearchieven van Parijs hebben we daar sinds kort een veel beter beeld van. Verheijen vond namelijk een grote verzameling Nederlandse volksliedjes die het verhaal van Nederland in de Franse tijd van onderaf vertel...more

  • Qatar en burenboycot, 10.15

    Jun 11 2017

    Het is hommeles rond de Perzische golf. Saudi-Arabië, Egypte, Bahrein, Jemen, de Verenigde Arabische Emiraten en Libië verbraken afgelopen week de diplomatieke banden met Qatar. Qatar zou terroristische groeperingen ondersteunen en te innig zijn met Iran. En dan is er ook nog de Qatarese nieuwszender Al Jazeera, een doorn in het oog voor Saudi-Arabië. Wat zit er werkelijk achter? En hoe heeft dat piepkleine oliestaatje zich zo belangrijk weten te maken? Oud-correspondent Jan Keulen woonde jarenl...more

  • OVT 11 juni 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jun 11 2017

    Wonder Woman, de vrouwelijke Superman; Homo Sapiens ouder dan gedacht en in Het Spoor Terug het tweede deel van de documentaire over de Zesdaagse Oorlog in Nederland.

  • OVT 11 juni 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jun 11 2017

    Jan Keulen over Qatar; Comey verwijst naar Becket; de column van Alexander Münninghoff; nazaat van Michiel de Ruyter over de slag bij Chatham en verzetsliederen tegen Napoleon.

  • Homo Sapiens 100.000 jaar ouder, 11.12

    Jun 11 2017

    De moderne mens, Homo Sapiens, is niet 200.000 jaar oud maar zeker 300.000 jaar. Dat blijkt uit recent gevonden fossielen in Marokko. De vondsten betreffen een verre voorloper van sapiens, met alles erop en eraan, maar met nog wat aapachtige romp, armen en benen. De vondst is de zoveelste in een rij van vondsten die de intrede van sapiens op aarde vervroegen.Hoogleraar Paleolithische archeologie Wil Roebroeks is te gast.

  • Het Spoor Terug, de Zesdaagse oorlog, deel 2, 11.25

    Jun 11 2017

    Deze week is het vijftig jaar geleden dat de Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten werd uitgevochten. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpen, en vandaar dat er in Nederland gedemonstreerd werd voor Israël en tegen de Arabieren.Michal Citroen maakte een documentaire over Nederlands solidariteit van toen met Israël. Zondag het tweede deel va...more

  • De column van Alexander Munninghoff, 10.32

    Jun 11 2017

    De column is deze week van Alexander Münninghoff.

  • Comey, Becket en Trump, 10.05

    Jun 11 2017

    Afgelopen week citeerde James Comey de middeleeuwse koning Henry II tijdens zijn getuigenis over President Trump. Toen de ex-FBI-directeur werd gevraagd of hij het als een bevel zag toen Trump zei dat hij “hoopte” dat Comey een FBI-onderzoek kon laten vallen, toen zei Comey dat het hem deed denken aan de uitspraak “kan niemand mij verlossen van deze bemoeizuchtige priester”, die Henry II in 1179 uitsprak over Thomas Becket. De volgende dag was Becket dood.Te gast om ons geheugen over dit middele...more

  • Chatham viert overwinning Michiel de Ruyter, 10.36

    Jun 11 2017

    De tocht naar Chatham uit 1667; wij zijn hem alweer min of meer vergeten, maar in Engeland wordt hij deze week grootscheeps herdacht. Met een ‘Dutch Week’ en een heuse Hollandse braderie herdenken de Engelsen dat ze 350 jaar geleden verpletterend werden verslagen, in hun eigen land, op hun eigen rivier, door onze Michiel de Ruyter. Waarom in hemelsnaam? Frits de Ruyter de Wildt, 12e generatie nazaat van Michiel de Ruyter, is in London voor de festiviteiten en doet verslag

  • Wetenschap van gene zijde, 10.18

    Jun 04 2017

    Geesten, telepathie en psychokinese associëren we doorgaans niet met wetenschap. Toch bogen parapsychologen zich in de twintigste eeuw in Nederland juist in de academische wereld over de bovennatuur. Nederland had zelfs de primeur met Wilhelm Tenhaeff als eerste hoogleraar parapsychologie in Europa. Ingrid Kloosterman beschrijft in ‘Wetenschap van gene zijde’ de opkomst en de ontwikkeling van de vaderlandse parapsychologie. De auteur is te gast.

  • Torrentius, 10.38

    Jun 04 2017

    Johan Torrentius was in de zeventiende eeuw een wereldberoemd schilder, die met mysterieuze methodes hyperrealistische stillevens schilderde. Hij werd aanbeden door Constantijn Huygens, de Engelse koning Charles en het Huis van Oranje. Maar zijn ondergang was even spectaculair als zijn opkomst. Torrentius werd veroordeeld voor ketterij, bijna doodgemarteld en zijn werk in beslag genomen. Slechts één schilderij bleef bewaard. Documentairemaker Maarten de Kroon, bekend van de film Hollands Licht, ...more

  • OVT 4 juni 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jun 04 2017

    Zappa's parodie op Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band en in Het Spoor Terug een documentaire over de Zesdaagse Oorlog in Nederland.

  • OVT 4 juni 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jun 04 2017

    Het einde van de Westbindung; de andere zeventiende-eeuwse grootmeester; column van Nelleke Noordervliet; de geschiedenis van de parapsychologie; beeldenstorm in de VS.

  • Het Spoor Terug, de Zesdaagse Oorlog, 11.22

    Jun 04 2017

    Deze week is het vijftig jaar geleden dat de zogeheten Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten uitbrak. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpen, en vandaar dat er in Nederland gedemonstreerd werd voor Israël en tegen de Arabieren.Michal Citroen maakte een documentaire over Nederlands solidariteit van toen met Israël. Zondag het eerste deel v...more

  • Frank Zappa en Sgt Peppers Lonely Hearts Club Band, 11.06

    Jun 04 2017

    Het kan niemand zijn ontgaan: de elpee van the Summer of Love, Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band is maar liefst 50 jaar oud. Dat in datzelfde jaar ene Frank Zappa een tegenplaat maakte tegen het ‘love and peace’-album van the Beatles, is inmiddels vergeten cultuurgoed.Zappakenner Co de Kloet komt praten over de tegenhanger van Sergeant Pepper,getiteld ‘We’re only in it for the money’ van The Mothers of Invention.

  • Duits-Amerikaanse vriendschap, Merkel en Trump, 10.07

    Jun 04 2017

    ‘Wij Europeanen moeten ons lot in eigen handen nemen’, zei Bondskanselier Merkel deze week. Want zomaar op Amerika rekenen voor de verdediging van Europa kan niet meer, zo blijkt wel uit Trumps afgelopen bezoek aan Europa. Het botert niet tussen Duitsland en Trump. De leider van de SPD, Martin Schulz, noemde de president zelfs ‘de vernietiger van alle westerse waarden’. En dat in het Duitsland dat na de oorlog de zogeheten ‘Westbindung’ tot heilige doctrine maakte, en dat smolt voor de machthebb...more

  • De column van Noordervliet, 10.32

    Jun 04 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Beeldenstorm in de zuidelijke staten van de VS, 10.46

    Jun 04 2017

    Vorige week werd in New Orleans het laatste van een viertal monumenten ontmanteld dat gewijd was aan de Confederatie, de zuidelijke staten van Amerika die de burgeroorlog verloren van de noordelijke staten. De beeltenissen van onder andere generaal Robert E. Lee staan voor velen voor de verheerlijking van onderdrukking en slavernij, maar er zijn ook nog altijd mensen die de verwijdering van de beelden zien als censuur en een aanslag op de geschiedenis. Amerikanist Maarten Zwiers is te gast.

  • Het Laatste Woord - Afl. 16, Interview met de geschiedenis

    Jun 02 2017

    Henry Kissinger bekende haar dat hij een cowboy, een held, was. En Yassir Arafat probeerde vergeefs haar te imponeren. ’ Interview met de geschiedenis’ van journaliste en schrijfster Oriana Fallaci was het boek waar de machtigen der aarde in hun hemd stonden. Het boek wordt besproken door historicus Wim Berkelaar

  • Teruggave Cultureel Erfgoed, 10.13

    May 28 2017

    Over geroofde nazikunst is veel te doen. Het moet en zal terug naar de oorspronkelijke eigenaar. Maar hoe zit het ondertussen met koloniale kunst- en cultuurschatten, met de kris van Diponegoro en de schatten van Bali? Worden die ooit teruggegeven aan de rechtmatige bezitters en erfgenamen.Cultuurhistoricus en cultureel erfgoedspecialist Jos van Beurden vreest van niet. Hij is te gast.

  • OVT met Boeken, met Wim Berkelaar

    May 28 2017

    De beste historische boeken van deze maand worden besproken door Wim Berkelaar. Met ditmaal: ‘Lenin. Leven en legende’, van Victor Sebestyen; ‘Provo. De ludieke opstand tegen bom en regentendom’ door Marko Otten; ‘de Nazi-leerling’ door Mischa Cohen; ‘Hel en paradijs. Amsterdam en de Duitse exilliteratuur’ van Bettina Baltschev.

  • OVT 28 mei 2017, 2e uur, 11.00-12.00

    May 28 2017

    De nieuwe film over koning Arthur; dodenherdenking op z'n middeleeuws en in het Spoor Terug een documentaire over een hugenotendorp.

  • OVT 28 mei 2017, 1e uur, 10,00-11.00

    May 28 2017

    Het Engelse motto 'keep calm and carry on' als invented tradition; teruggave van kunstchatten, ook als die koloniaal zijn?; de column van Philip Freriks; het MKZ-drama van 2010 in een theaterstuk en OVT met boeken.

  • MKZ crisis en boerenleed, 10.30

    May 28 2017

    De MKZ-crisis uit 2001. We zijn hem alweer een beetje vergeten. Toch had de mond-en-klauwzeer-crisis ernstige gevolgen voor de boeren. Hele veestapels werden geruimd en vele boeren gingen ten onder. De naam van landbouwminister Brinkhorst werd ondertussen in menig boeren huisgezin niet zozeer vervloekt dan wel met afschuw uitgesproken.Het theaterstuk ‘Koning van het grasland’ gaat over de crisis en een boerengezin dat het drama niet te boven komt. Het gaat 3 juni in Grouw in premiere. Te gast zi...more

  • Middeleeuwse graven openen, 11.12

    May 28 2017

    De Middeleeuwen. Hoe meer je ervan weet, hoe minder je ervan begrijpt. Zo bestond er in de vroege Middeleeuwen de gewoonte om graven te openen, niet vanwege grafroof, maar om groeps- en familiegewijs de overledene te vereren en te herdenken. Zo blijkt uit het zojuist verschenen proefschrift ‘In Touch with the Dead’ van de Leidse archeologe Martine van Haperen. De archeologe is te gast.

  • Koning Arthur, de film, 11.04

    May 28 2017

    Er was een ronde tafel, een magisch zwaard, een jonkvrouw Guinevere en een Lancelot. En natuurlijk was er een koning Arthur,die altijd een beetje in de schaduw van de dappere Lancelot staat. Maar gelukkig is er deze week de film ‘King Arthur: Legend of the Sword’. Wat voor een Arthur is er op het witte doek te zien?Middeleeuwenkenner Sanne Frequin ging naar de bioscoop en komt vertellen over de movie-Arthur.

  • Keep Calm and Carry on, 10.05

    May 28 2017

    De verschrikkelijke aanslag in Manchester. De Britten reageerden er op met afschuw en verontwaardiging. Ook was een motto te horen wat in Engeland een geschiedenis heeft: ‘Keep calm and Carry on’. Dit motto komt uit de Tweede Wereldoorlog en is inmiddels bijna iconisch, in ieder geval is het een gekoesterde traditie. Maar hoe komen de Britten er eigenlijk aan? Te gast is voormalig Engelandcorrespondent Hieke Jippes.

  • Het Spoor Terug, Hugenotendorp, 11.27

    May 28 2017

    Graaf koopt dorp voor vluchtelingen, het zou de kop van een zeventiende-eeuws journaal kunnen zijn, analoog aan een hedendaagse variant: dorp koopt huis voor vluchtelingen, zoals onlangs in Friesland. De graaf heette graaf von Solms en het dorp dat hij in 1685 kocht heette Daubhausen. Sandra Rottenberg en Margreet Simons maakte er de documentaire ‘Hugenotendorp’ over.

  • De column van Philip Freriks, 10.25

    May 28 2017

    De column is deze week van Philip Freriks.

  • Zijderoute, 10.19

    May 21 2017

    China werkt hard aan de aanleg van een nieuwe zijderoute -- een netwerk van wegen en routes waarlangs eeuwenlang werd gehandeld tussen Europa en China. Dat alles ter versterking en uitbreiding vanzelfsprekend van de macht van China.Maar hoe zat het met de oude karavaanweg tussen oost en west, de weg van Marco Polo, die van de Duitse geograaf en ontdekkingsreiziger Ferdinand von Richthofen in 1877 haar naam, de zijderoute, kreeg?Te gast is zijderoutekenner en historicus Rolf Strootman

  • Sovjetschrijvers, 10.45

    May 21 2017

    Ze schreven enthousiast voor het socialistische moederland dat hen uiteindelijk met huid en haar op zou eten: Isaak Babel en Vasili Grossman. De eerste kwam met medewerking van het Sovjet regime om het leven en van de ander werd zijn beroemdste boek, ‘Leven en lot’ gearresteerd.Ruslandkenner en schrijver Michel Krielaars schreef ‘Alles voor het moederland. De Stalinterreur ten tijde van Isaak Babel en Vasili Grossman. De auteur is te gast.

  • Requiem Blokker, 10.06

    May 21 2017

    De Gruyter is niet meer, V&D is niet meer en met Blokker gaat het ook helemaal niet goed. Deze week kondigde Blokker de verkoop van zogeheten verwante winkelketens als Intertoys en Leen Bakker aan. En bovendien moeten dit jaar 100 filialen van Blokker sluiten en volgend jaar ook nog eens 100. En dat na de talloze reorganisaties bij wat eens een van de meest trotse familiebedrijven van Nederland was. De vraag is, kortom, wat er misging met het bedrijf van Japie Kippengaas en Saartje Dakvilt oftew...more

  • OVT 21 mei 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    May 21 2017

    de voorstelling over de bleekneusjes van Bio Vakantieoord en in Het Spoor Terug een documentaire over de laatste slotzusters.

  • OVT 21 mei 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    May 21 2017

    Het dreigende einde van Blokker; de zijderoute; de column van John Jansen van Galen; gedwongen adoptie in Nederland; Michel Krielaars over Sovjetschrijvers Grossman en Babel.

  • Het Spoor Terug: de laatste zusters achter het slot, 11.21

    May 21 2017

    Altijd maar bidden en zwijgen. En nooit meer je vader, moeder, zusje, broertje, opa of oma zien. Dat was de toekomst van de honderden katholieke meisjes die zich aanmeldden voor een leven in een zogeheten slotklooster. Weggestopt achter tralies, verdwenen ze voor altijd uit zicht. Totdat de deuren en de ramen van de kerk in de jaren zestig opengingen en de zusters naar buiten mocht, zo nu en dan.Radiomaker Gerard Leenders sprak met een paar slotzusters en maakte: ‘Voor God alleen. De laatste zus...more

  • Gedwongen adoptie, 10.33

    May 21 2017

    Jonge vrouwen -- vaak nog meisjes -- die hun kind moesten afstaan, omdat ze niet gehuwd waren: het kwam in Nederland veelvuldig voor. Tussen 1956 en 1984 werden zo’n 15.000 kinderen afgestaan door 13.000 moeders. Zo blijkt uit een rapport dat in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid werd gemaakt, en dat deze week verscheen.Aanleiding voor het rapport was een uitzending van Brandpunt over misstanden bij adoptie in de jaren vijftig. Er zou, aldus het programma, sprake zijn van ged...more

  • Column John Jansen van Galen, 10.29

    May 21 2017

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Bergense bleekneusjes, 11.04

    May 21 2017

    Alweer vijftig jaar geleden vertrokken de laatste bleekneusjes uit het Bio Vakantieoord in Bergen aan Zee. Het vakantieoord was tot die tijd een kolonie voor arme stadse kindertjes die in de zomer aan mochten sterken aan zee om er weer een winter in de stad tegen te kunnen. Over dit soort stadskindertjes gaat de voorstelling Bleekneusjes die volgende week in première gaat. Te gast zijn journalist en initiator van de voorstelling Jasmijn Snoijink en de tachtigjarige vriendinnen Nel ten Bosch en G...more

  • Willoughbyland, 10.46

    May 14 2017

    Er is een tijd geweest dat in Suriname alles belofte was: het heette toen "Willoughbyland", naar de Engelse baron Francis, de vijfde baron van Willoughby. Hij zond als gouverneur van Barbados in 1650 een expeditie van 40 man uit naar de Zuid-Amerikaanse kust, die ter plaatse een El Dorado vond in het huidige Suriname.De historicus Matthew Parker schreef er het boek ‘Willoughbyland’ over. Historica en Suriname-kenner Ellen Neslo las het en komt erover praten.

  • Rosita Steenbeek, 11.04

    May 14 2017

    Zondag 14 mei presenteert het Museum Rotterdam een documentaire over het leven en de familie van schrijver Rosita Steenbeek, gebaseerd op het boek Rose, een familie in oorlogstijd. Steenbeek woont in Rome en is net terug van een reis naar de vluchtelingenkampen in Libanon. Rosita Steenbeek komt in de uitzending vertellen over haar ervaringen daar en de link met de Tweede Wereldoorlog en haar familiegeschiedenis.

  • OVT 14 mei 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    May 14 2017

    Rosita Steenberg over haar familie, we praten over 'De opstand van de natuur' met de schrijver Philipp Blom, kleine ijstijdkenner Adrie de Kraker en historicus en natuurkenner Dik van der Meulen.

  • OVT 14 mei 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    May 14 2017

    Frans Verhagen vergelijkt Nixon en Trump; winnaar van de Libris Literatuurprijs Alfred Birney is onze gast; de column is van Nelleke Noordervliet; over de registratie van transgenders en Willoughbyland: Suriname in de Engelse tijd.

  • Kleine ijstijd en klimaatverandering, 11.18

    May 14 2017

    Eind zestiende eeuw werd Europa getroffen door de zogeheten kleine ijstijd. Het bleek een catastrofale klimaatverandering. Misoogsten en crisis waren het gevolg, maar evenzo was de kleine ijstijd aanleiding voor verstedelijking, voor de Verlichting en voor nieuw economisch denken: denken zogezegd in groei.In zijn nieuwste boek ‘De opstand van de natuur’ onderzoekt historicus Philipp Blom hoe klimaatverandering de wereld veranderde en wat we daar vandaag de dag van kunnen leren.Een gesprek met Ph...more

  • Geregistreerd transgender, 10.35

    May 14 2017

    Meteen na de invoering van de nieuwe transgenderwet lieten 770 mensen hun geslacht veranderen, dat wil zeggen: ze lieten zich opnieuw registreren, als man of als vrouw. Dat bleek deze week uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau. Sinds de wet van 2014 volstaat een verklaring van een deskundige en een gang naar het bevolkingsregister om een nieuwe seksuele identiteit te verkrijgen. Voor die tijd was geslachtswijziging niet mogelijk zonder medische sanctie en begeleiding.We praten met G...more

  • De tolk van Java, 10.14

    May 14 2017

    De schrijver Alfred Birney won deze week de Libris Literatuurprijs en wel voor zijn boek ‘De tolk van Java’, een autobiografische roman over zijn tijdens de politionele acties foute vader.Een gesprek met de auteur over het onverwerkte Nederlandse koloniale verleden, over het vermeende verdwenen racisme en over de lange relatie Nederland-Indonesië.

  • De column van Nelleke Noordervliet, 10.32

    May 14 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet

  • OPROEP AAN ONZE PODCASTLUISTERAARS

    May 12 2017

    Doe mee aan de OVT-enquête en help ons om het programma én de podcast van OVT te verbeteren! Ga nu naar bit.ly/EnqueteOVT of vind de enquête op onze site, vpro.nl/OVT. Als blijk van dank verloten we onder onze respondenten een paar mooie historische boeken. Alvast bedankt!

  • Willem Elsschot, 10.22

    May 07 2017

    Alfons de Ridder oftewel Willem Elsschot is aanstaande zondag jarig. De Belgische schrijver zou 135 geworden zijn. Reden voor uitgeverij Polis het complete werk van de schrijver opnieuw uit te brengen. Een gesprek over het zogeheten burgerlijke gewone leven van de schrijver-zakenman die erop prat ging nooit te lezen en geen boeken in huis te hebben.De biograaf van Elsschot, Vic van de Reijt, is te gast.

  • Wat is fascisme, 10.45

    May 07 2017

    Fascist: het is een scheldwoord dat om de haverklap gebruikt wordt en werd na de Tweede Wereldoorlog. Maar wat is het fascisme eigenlijk en wat zijn de wortels van de grootste massabeweging uit de twintigste eeuw, die Europa in brand zette? Fascisme-kenner en historicus Robin te Slaa schreef het boek Wat is fascisme? De auteur is te gast.

  • Veertiende-eeuwse relipop, 11.05

    May 07 2017

    De zusters en broeders van de Moderne Devotie, een spirituele hervormingsbeweging die opkwam aan het eind van de 14e eeuw, zongen geen polyfonische Latijnse psalmen, maar volksmuziek in het Nederlands over hun persoonlijke religieuze ontwikkeling. Over hoe ze na jaren gedans en gezuip tot inkeer kwamen of over hoe vreselijk het aardse leven was bijvoorbeeld. En soms zelfs over Jezus als een gulle kroegbaas die iedereen gratis wijn inschonk. Neerlandica Cécile de Morrée promoveert 12 mei op haar ...more

  • Trendbreuk Hamas ?, 10.05

    May 07 2017

    Hamas roept in een nieuw manifest niet langer op tot de vernietiging van Israël, maar in hetzelfde document erkent het evenmin het bestaansrecht van Israël. Het manifest, het eerste sinds 1988, wordt gezien als een grote politieke ommezwaai. Maar is het ook een breuk van de organisatie met haar gewelddadige verleden?Arabist Leo Kwarten is te gast.

  • OVT 7 mei 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    May 07 2017

    Veertiende-eeuwse populair-religieuze muziek; het Duitse verantwoordelijkheidsgevoel rond 4 mei en in het Spoor Terug een documentaire over de politieke strijd rondom abortus.

  • OVT 7 mei 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    May 07 2017

    Het manifest van Hamas; wie was Willem Elsschot; een gesprek met onze nieuwe columnist Cynthia McLeod, gevolgd door haar column en Robin te Slaa over fascisme.

  • Het Spoor Terug, de politieke strijd rondom abortus, 11.30

    May 07 2017

    In mei 1976 hielden honderden vrouwen dik tien dagen de abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede bezet. Dit om te voorkomen dat minister Dries van Agt de kliniek zou laten sluiten. Abortus was namelijk tot 1981 bij de wet verboden. Documentairemaker Lemke Kraan reconstrueerde de reuring rondom Bloemenhove en de abortuswetgeving en maakte voor het Spoor Terug de documentaire Bloemenhove: de politieke strijd rond abortus.

  • Een nieuwe columnist bij OVT, Cynthia McLeod, 10.37

    May 07 2017

    Een kort gesprek met de Surinaamse schrijfster Cynthia McLeod, die vanaf deze week een van de columnisten bij OVT is, gevolgd door haar eerste column. McLeod schreef beroemde historische romans zoals Hoe duur was de suiker? en De vrije negerin Elisabeth.

  • Duitse Schuld, 11.17

    May 07 2017

    Prins Claus, zo vertelde zijn zoon Willem-Alexander in het koningsinterview, worstelde zijn leven lang met zijn Duitse komaf in zijn Duits onvriendelijke nieuwe vaderland, Nederland. Tot op zijn sterfbed zat hij met de Duitse schuld. Sinds de openbaring van Willem-Alexander lijken meer bekentenissen te volgen van ‘Nederlandse’ Duitsers die met hun schuld en Duitsland zitten.Annette Birschel, Nederland-correspondent voor Duitsland en schrijver van Mordsgouda: Als Deutsche unter Holländern, over D...more

  • OVT 30 april 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 30 2017

    De Nederlandse paranoia over overnames als die van AkzoNobe, de Gouden Eeuw van Rome en in het Spoor Terug een documentaire over de Amerikaantjes: de kinderen van de zwarte bevrijders in Limburg.

  • OVT 30 april 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Apr 30 2017

    80 jaar na Guernica, het plan van Rost van Tonningen, de column van John Jansen van Galen, de laatste joodse bewoners van het Waterlooplein, de geknakte vuist van de vakbond.

  • Onvaderlandslievende overnames, 11.05

    Apr 30 2017

    De Akzo staat op het punt overgekocht te worden door een groot Amerikaans concern. Het gevolg: het land is reddeloos en redeloos en radeloos, want een bedrijf dat weggekocht wordt, zoiets hoort niet bij Nederland. Van oudsher werden er derhalve allerlei constructies bedacht om internationale onvaderlandslievende overnames te voorkomen.Economisch historicus Joost Jonker is te gast.

  • Joods Waterlooplein, 10.34

    Apr 30 2017

    Eeuwenlang was het Waterlooplein het kloppend hart van de Amsterdamse jodenbuurt. Totdat het oorlog werd, en bijna alle bewoners ervan werden weggevoerd. De joden van het plein -- vaak behorend tot het pauperproletariaat -- verdwenen om nooit meer terug te komen.In het boek Waterlooplein. De laatste joodse bewoners van de nummers 64-78, beschrijft de historica Wally de Lang hun geschiedenis. De auteur is te gast.

  • Het Spoor Terug: de Amerikaantjes - Zwarte kinderen in blank katholiek Limburg, 11.25

    Apr 30 2017

    In 1945 worden in Limburg de eerste bevrijdingskinderen geboren. Een deel van hen is duidelijk herkenbaar als ‘Amerikaantjes’ – hun biologische vaders zijn zwarte Amerikaanse soldaten. In het witte katholieke Limburg zijn zij de eerste groep die er opgroeit met een afwijkende huidskleur. De vaders werden door de Limburgers als bevrijders omarmd, maar de acceptatie van de kinderen verliep minder vlekkeloos. Laura Stek en Wies Bakker ontmoetten twee van deze kinderen en spraken met schrijfster Mie...more

  • Het plan van Rost van Tonningen, 10.19

    Apr 30 2017

    Als het aan Meinoud Rost van Tonningen, de tweede man van de vaderlandse nationaal socialisten, had gelegen had de NSB in januari 1940 een staatsgreep gepleegd. Dit om de aankomende bezetter de wind uit de zeilen te nemen en alvast een beetje te helpen. Maar Mussert, de leider, durfde het niet aan, had heimelijk andere plannen.Zo blijkt uit een artikel van de historici Robin te Slaa en Edwin Klijn in het Historisch Nieuwsblad. Robin te Slaa is te gast.

  • Guernica, 10.05

    Apr 30 2017

    Het is deze week op de kop af 80 jaar geleden dat de Spaanse stad Guernica door de Duitse Luftwaffe werd platgebombardeerd. Een bijzonder moment. Want dit was de eerste keer in de geschiedenis dat burgers in Europa doelwit waren van een luchtaanval.Guernica kwam symbool te staan voor de kwaadaardigheid van het fascisme en bleef in het bewustzijn dankzij het gelijknamige schilderij van Pablo Picasso. Spanje-correspondent Steven Adolf is te gast.

  • Gouden Eeuw van Rome, 11.13

    Apr 30 2017

    Eigenlijk is er maar één gouden eeuw van het Romeinse keizerrijk. En dat is niet de eerste eeuw van Augustus en Nero, maar het is de tweede eeuw. De eeuw, kortom, van de zogeheten adoptiefkeizers, die voor de afwisseling eens niet in bed stierven.Classic en oudheidhistoricus Anton van Hooff schreef er het boek De Gouden Eeuw van Rome over, de auteur is te gast.

  • De geknakte vuist van de bond, 10.46

    Apr 30 2017

    In de week dat de Jumbo niet meer wil praten met de vakbonden, dat 1 mei weer voor de deur staat, komt het boek De vuist van de vakbond uit, over de recente geschiedenis van de FNV. In 2004 bracht de organisatie nog 300.000demonstranten op de Dam, nu malen steeds minder mensen om de betekenis van de Bond.Journalist Menno Tamminga schreef een boek over de ‘werdegang’ van de bond van Wim Kok, Arie Groenevelt en Herman Bode. De auteur is te gast.

  • Column John Jansen van Galen, 10.30

    Apr 30 2017

    De columnist is deze week John Jansen van Galen.

  • Vergelding in Hoogland, 10.46

    Apr 23 2017

    Deze zondag precies 72 jaar geleden werden vier inwoners van het dorpje Hoogland om zes uur ’s avonds geëxecuteerd door de bezetter. De executie op 23 april 1945 was een vergelding voor een aanslag op twee Duitse soldaten met dodelijke afloop. Journalist, schrijver en inwoner van Hoogland Henk van Middelaar onderzocht de vergeldingsactie, sprak met Hooglanders en schreef 23 April 1945, zes uur. Henk van Middelaar komt vertellen over Hoogland en zijn oorlogsdrama.

  • Poujade en le Pen, Frankrijk, 10.26

    Apr 23 2017

    Het begon met een boze middenstander, Pierre Poujade. In 1956 nam zijn club, de Poujadisten, deel aan de verkiezingen en haalde maar liefst 52 parlementszetels. Overigens zonder dat Pierre in het parlement ging zitten, hij ging liever vissen zei hij. Het motto van de Poujadisten was: ‘weg met de politici’, een motto dat het toen ook al goed deed. Jean-Marie Le Pen leerde het vak bij Poujade en dus is het Front National – nu onder leiding van dochter Marine Le Pen – dankzij Poujade een fenomeen....more

  • OVT 23 april 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 23 2017

    Een Franse familiegeschiedenis, verteld door Henk Wesseling en in Het Spoor Terug het tweede deel van het tweeluik 'OVT in OVP: 40 jaar Oostvaardersplassen'.

  • OVT 23 april 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Apr 23 2017

    Het lijden der huiskonijnen; verzwegen homoseksualiteit in België; de column van Philip Freriks; Poujade, een inspiratie voor Le Pen en vergelding in Hoogland.

  • Huiskonijn, 10.05

    Apr 23 2017

    Honderdduizenden konijnen zitten in hun eentje doodongelukkig in Nederlandse woonkamers en achtertuinen. Zo kopte de kranten deze week. Dat konijnen een sociaal bewustzijn hebben en liever tussen konijnen verkeren dan tussen mensen, is kennelijk onbekend. Maar waar begon de domesticatie van het konijn en sinds wanneer is het konijn gepromoveerd tot huisdier?Filosoof Erno Eskens, schrijver van Een beestachtige filosofie, komt vertellen over het huiskonijn als dier van de rekening.

  • Homogeschiedenis in Belgie, 10.13

    Apr 23 2017

    In België werd in 2003 – als tweede land na Nederland– het huwelijk voor homo’s opengesteld. Zonder veel discussie of verhitte gemoederen, zoals jaren later bijvoorbeeld wel in Frankrijk. Het typeert de Belgische samenleving, waar homoseksualiteit zelden een maatschappelijk debat opleverde, in tegenstelling tot andere Europese landen, waar in de 18e,19e en 20e eeuw homoseksualiteit uitvoerig werd bestudeerd, bediscussieerd en geproblematiseerd. En toch kent ook dit “verzwegen verlangen” in Belgi...more

  • Het Spoor Terug, OVT in de OVP, Oostvaardersplassen, deel 2, 11.19

    Apr 23 2017

    De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen.Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het bestaan van 31 uitzonderlijke soorten vogels mogelijk maken met nauwelijks interventie van mensen. Nu een internationaal erkend reservaat voor met uitsterven bedreigde vogels in Europa, zoals de zeearend....more

  • Een franse familiegeschiedenis, 11.04

    Apr 23 2017

    Het is een boek over drie beroemde Franse negentiende-eeuwers: de schilder Ary Scheffer, de intellectueel en schrijver Ernest Renan, de katholieke voorvechter en auteur Ernest Psichari. En het is een boek over Frankrijk vanaf de vroege negentiende tot de vroege twintigste eeuw. ‘Een Franse cultuur- en familiegeschiedenis’, aldus de auteur zelf, die opmerkt dat de mens “misschien zelf interessanter is dan zijn ideeën.” De auteur en historicus Henk Wesseling is te gast.

  • De column van Philip Freriks en over de Franse verkiezingen, 10.39

    Apr 23 2017

    De columnist is deze week Philip Freriks.

  • Paasgratie in Andalusië, 10.46

    Apr 16 2017

    Tijdens de paasprocessie in Málaga wordt elk jaar een veroordeelde crimineel door 'Jezus' vrijgelaten – naar verluidt een eeuwenoude traditie, die heel Andalusië in vervoering brengt en duizenden mensen op de been brengt. Maar dit jaar ging de ministerraad niet akkoord met een invrijheidsstelling en plotseling lijkt dit unieke stukje cultureel erfgoed dus met uitsterven bedreigd. Mariët Meester verdiept zich al sinds de jaren ’80 in deze traditie en beschreef het uitgebreid in De Tribune van de ...more

  • OVT 16 april 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 16 2017

    Delftse graven dreigen te worden ontruimd; muziek in de lijdenstijd en in het Spoor Terug de documentaire over 40 jaar Oostvaardersplassen.

  • OVT 16 april 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Apr 16 2017

    Botsende supermachten China en Amerika; paasgratie in Andalusië; de column van Nelleke Noordervliet; het meisje van Escobar en Peter Brusse over vader Marien Brusse en diens 'new journalism'

  • M.J. Brusse, de vader van Boefje, 10.18

    Apr 16 2017

    M.J. Brusse (1873-1941) oftewel Marien Brusse deed aan new journalism avant la lettre. Hij zwierf als journalist in de Rotterdamse achterbuurten, leefdeals visser in Volendam, en schreef de naturalistische roman over de kleine crimineel met een hart van goud, Boefje. Zijn zoon, Peter Brusse, zelf jarenlang journalist, verdiepte zich in werk, leven en verleden van zijn vaderen schreef Onder de mensen. M.J. Brusse, journalist. Peter Brusse is te gast.

  • Lijdensmuziek, 11.11

    Apr 16 2017

    Het is weer Pasen en half tot driekwart Nederland heeft weer drie uur opeen houten stoel of bankje doorgebracht om de hele Matthäus-Passion tot zich te nemen. Het is een jaarlijks terugkerend fenomeen en ondanks al genot ook een heel geploeter. Maar zonder lijdensmuziek geen Pasen. Zo is het nu, en zo is het eigenlijk al heel lang. Musicoloog Emmanuel Overbeeke schreef een boek overde geschiedenis van de lijdensmuziek getiteld Ruhe sanfte, sanfte Ruh - Passiemuziek, een veelkleurig palet door de...more

  • Het Spoor Terug: OVT in OVP - 40 jaar Oostvaardersplassen, 11.24

    Apr 16 2017

    De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen. Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het bestaan van 31 uitzonderlijke soorten vogels mogelijk maken met nauwelijks interventie van mensen. Nu een internationaal erkend reservaat voor met uitsterven bedreigde vogels in Europa, zoals de Zeearend...more

  • Het meisje van Escobar, 10.34

    Apr 16 2017

    Ze was een beroemde en beeldschone journaliste en ze werd het liefje van Pablo Escobar. Een gevalletje van beter niet doen dus. Want na een korte stonde van glamour en geluk volgde een eeuwigheid van ellende. En toen Pablo ook nog eens stierf werd haar leven een drama vol bedreigingen en achtervolgingen door drugsbaronnen en hun enge knechtjes.Virginia Vallejo, de dame in kwestie,schreef er Ik was de vrouw van Escobar over, wat recentelijk in het Nederlands verscheen. Biograaf van Pablo Escobar ...more

  • Delven naar Delftse skeletten, 11.03

    Apr 16 2017

    In de Nieuwe Kerk in Delft moeten eeuwenoude skeletten plaats maken voor een nieuwe ontvangstruimte. Sinds de middeleeuwen werden in de kelder Delftenaren begraven. Met de verbouwing joeg de gemeente Delft een groep archeologen tegen zich in het harnas: zij krijgen nauwelijks geld om de 'vrijgekomen' doden nader te onderzoeken. Maar wat kunnen deze oude botten ons nu nog leren? We praten hierover met Sanne Frequin, kenner van de middeleeuwse grafcultuur.

  • Column Nelleke Noordervliet, 10.31

    Apr 16 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet

  • China tegen Amerika, 10.03

    Apr 16 2017

    Ze zaten vorige week nog samen om de tafel: de Chinese president Xi Jinping en de Amerikaanse president Donald Trump. Maar als journalist en publicist Jan van der Putten gelijk krijgt zullen de wereldleiders elkaar op termijn de oorlog verklaren. Dat is althans op te maken uit de historische‘wetmatigheid’ dat een gevestigd wereldrijk zich dikwijls laat verleiden tot een oorlog met een rijk in opmars. Zulks gebeurde in de geschiedenis al ettelijke malen, en te vrezen is dat ook Amerika en China n...more

  • Zuma, 10.06

    Apr 09 2017

    Het kon er nog wel bij, het nieuwe schandaal rondom Jacob Zuma. De president van Zuid-Afrika ontsloeg onlangs negen onwelgevallige ministers uit zijn kabinet. Sindsdien rommelt het weer om vader Jacob. De machtige ANC-getrouwe vakbond Cosatu wil dat hij aftreedt, en er zijn massale demonstraties tegen hem aangekondigd. Alleen het ANC steunt de president nog die eerder in corruptieschandalen verzeild raakte.Een gesprek over Zuma en de neerwaartse spiraal van het ANC met Ineke van Kessel.

  • Superengel Michael, 11.05

    Apr 09 2017

    Hij was misschien wel, op Lucifer na, de gevaarlijkste engel. Aartsengel Michaël, van oorsprong een onberekenbare natuurgod, werd eerst door de joden en daarna door de christenen geadopteerd. Ooit vreeswekkend werd de engel Michaël beschermheilige van alles en nog wat, en als geen andere engel vereerd, bijvoorbeeld in het beroemde klooster op de Mont Saint Michel.Historicus Piet Leupen schreef De gekortwiekte Engel over de Michaëlcultus in het westen. De auteur is te gast

  • Pyramide gevonden, 11.18

    Apr 09 2017

    Je zou zeggen dat je zo’n kolos niet over hoofd ziet. Maar het kan toch.Want deze week werd in Egypte een piramide van 3700 jaar oud gevonden. De piramide bevindt zich in Dasjoer nabij de beroemde zogeheten knikpiramide van Snofroe. De piramide is nog niet in zijn geheel opgegraven, maar de eerste vondsten zijn veelbelovend. Egyptoloog Huub Pragt komt vertellen over de vondst en de vindplaats in de dodenstad Memphis.

  • OVT 9 april 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 09 2017

    De gevaarlijke engel Michaël; de vondst van een nieuwe piramide en in Het Spoor Terug een herhaling van de - voor de journalistieke prijs De Tegel genomineerde - documentaire Shakespeare's vluchtelingen.

  • OVT 9 april 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Apr 09 2017

    Het Zuid-Afrika van het ANC; de Joodse geestesvader van Hitler's Volkswagen; de column van John Jansen van Galen; zombie-mutilatie in de Middeleeuwen en de Heydrich, de man achter de Endlösung.

  • Middeleeuwse Zombies, 10.34

    Apr 09 2017

    Deze week bleek uit een archeologische studie dat de middeleeuwse bewoners van het Engelse dorp Wharram Percy zo bang waren dat de doden uit hun graf zouden verrijzen, dat ze na hun sterven grondig in stukjes werden gehakten verbrand. Waar kwam deze ernstige vorm van zombievrees vandaan, en hoe past het in de middeleeuwse kijk op de dood?Te gast is Sanne Frequin, kunsthistorica en kenner van de middeleeuwse grafcultuur

  • Heydrich, de hoofdpersoon uit een VPRO tv serie, 10.43

    Apr 09 2017

    Hij was een berucht nazikopstuk, was een van de belangrijkstearchitecten van de holocaust en kwam in 1942 door een aanslag aan zijn einde. Reinhard Heydrich, bijgenaamd ‘het blonde beest’, is een van de hoofdfiguren in de roman ‘Himmlers hersens heten Heydrich’. Het boek leidde tot een zevendelige tv-serie waarvan de VPRO zondagavond de eerste aflevering uitzendt.Maar wie was Heydrich precies en hoe onmisbaar was hij voor Hitler en de nazi’s? Historicus Willem Melching buigt zich over de man ach...more

  • Het Spoor Terug, Shakespeare's Vluchtelingen, 11.25

    Apr 09 2017

    In de British Library in Londen ligt de enige toneeltekst in Shakespeare's handschrift die bewaard gebleven is. En het is een van de weinige van zijn teksten die nooit in het Nederlands zijn vertaald. Het is een toespraak van Thomas More, uit het gelijknamige toneelstuk waaraan Shakespeare op bescheiden schaal heeft meegewerkt. In die speech roept Thomas More de Londenaren op om zich het lot van de vele vluchtelingen in de stad aan te trekken. Het is een overtuigende speech, die de vreemdelingen...more

  • De Joodse uitvinder van de Volkswagen, 10.21

    Apr 09 2017

    De Volkswagen Kever kent – zijn vrolijke uiterlijk ten spijt – een donkere geschiedenis. De wagen werd door Ferdinand Porsche in opdracht van Hitler geproduceerd. Maar het idee van die auto kwam van de Joodse ingenieur Jozef Ganz, wiens naam uit de geschiedenis gewist werd. Met de Standard Superior type I legde hij de basis legde voor de latere Volkswagen Kevers. Van dat oermodel van Ganz bestaat er nog maar één. Die auto is gevonden en moet nu met een project van crowdfunding gerenoveerd worden...more

  • De column van John Jansen van Galen, 10.30

    Apr 09 2017

    De column is deze week van John Jansen van Galen

  • Zingende Rojo's: Beter dan een jongensboek, 11.03

    Apr 02 2017

    In de jaren '40 trekken de vriendinnen Robby en Jos de wijde wereld in als zangduo 'de Rojo's'. Ze trokken per ezel door Spanje, traden op met Josephine Baker, speelden voor het Vreemdelingenlegioen in Algerije, beleefden de intocht van keizer Haile Selassie in Ethiopië en zakten op een rivierboot de Congostroom af. De historici Timo van Barneveld en Arnout Janmaat beschreven hun bewogen levens vol liedjes, deuntjes en treurige vrolijkheid in het boek Meisje zoekt meisje. De muzikale wereldreis ...more

  • Twee graden als magisch getal, 10:31.

    Apr 02 2017

    In 2015 stelde de wereld zich in Parijs een doel: de wereld mocht niet meer dan 2 graden opwarmen. Nu Trump het klimaatakkoord naast zich neerlegt vrezen velen niettemin dat we die twee graden zullen overschrijden. En dat terwijl al jaren de consensus is dat die twee graden een soort magisch getal vormt, een grens tussen een ernstig klimaatprobleem en een onbeheersbare klimaatramp. Wat blijkt nu: het getal is een Nederlandse uitvinding, al in 1989 door onder andere klimaatwetenschapper Rob Swart...more

  • Populistenhistorie, 10:42.

    Apr 02 2017

    Er gaat geen dag voorbij of het begrip populisme komt weer voorbij. Historicus Koen Vossen verdiept zich al jaren in rancuneuze en vloeibare partijtjes van het Interbellum via Koekoek tot Wilders. Volgende week houdt hij een lezing op een Leidssymposium over de populisten als historische verschijnsel, deze week is hij bij ons te gast.

  • OVT 2 april 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Apr 02 2017

    Grote verjaarde politieke moorden uit de geschiedenis en in Het Spoor Terug een documentaire over de laatste dagen van Standing Rock.

  • OVT 2 april 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Apr 02 2017

    Europa moet Schotland redden; Zingende Rojo's: beter dan een jongensboek; column van Nelleke Noordervliet; twee graden als magische grens opwarming aarde en populistengeschiedenis

  • Grote verjaarde Moordzaken, 10:13

    Apr 02 2017

    Bonifatius werd slachtoffer van zijn agressieve bekeerdrift, onze Willem stierf door de hand van een religieuze terrorist, de Franse revolutionair Marat werd in bad vermoord door een opgestookte vrouw, en Leon Trotski kwam aan zijn einde door een paar welgemikte bijlslagen in opdracht van kameraad Stalin.Anne Doedens en Marijke van de Vrugt schreven Moord en doodslag, over roemrijke politieke moorden. De auteurs zijn te gast.

  • Europa moet Schotland redden, 10:03.

    Apr 02 2017

    Schotland wil uit het Verenigd Koninkrijk en terug in de EU. Daarom moet er volgens de Schotten een nieuw referendum komen over de onafhankelijkheid, want een onafhankelijk Schotland kan lid worden van de Europese Unie. Maar wat hebben en wat hadden de Schotten met Europa?Universitair docent in de Schotse geschiedenis Esther Mijers praat ons vanuit Edinburgh bij.

  • Column Nelleke Noordervliet, 10:28.

    Apr 02 2017

    De column van deze week is van Nelleke Noordervliet

  • Het Laatste Woord - Afl. 15, Het Einde van de Rode Mens

    Mar 28 2017

    Wie wil begrijpen wat 70 jaar Sovjet Unie doet aan de ziel van een sterveling moet ‘Het einde van de rode mens’ lezen. De klassieker van schrijfster, journaliste en Nobelprijswinnares Svetlana Alexijevitsj wordt besproken door Sana Valiulina, schrijfster en van geboorte Sovjetmens. Ze las het boek met de schok der herkenning.

  • Verlosser, Domela Nieuwenhuis, zonder museum ?, 11.05

    Mar 26 2017

    We hebben nog nauwelijks een sociaaldemocratie over en als het een beetje tegenzit straks ook geen Domela Nieuwenhuis Museum meer. Want het museum van de apostel der arbeiders wordt door bezuinigingen in haar bestaan bedreigd. De gemeente Heerenveen namelijk is voornemens ernstig te korten op de jaarlijkse subsidie op het museum over Us Verlosser.Domela Nieuwenhuis-kenner Bert Altena komt praten over historisch belang van het museum en van Domela.

  • Pornopioniers in de 17e en 19e eeuw, 10.34

    Mar 26 2017

    Het thema van de Boekenweek is Verboden Vruchten. Frankrijk had Markies de Sade, wij hadden onze eigen verlichte pornografen. Al aan het eind van de zeventiende eeuw deden zij een boekje open over het onzedelijke leven van de brave vaderlandse burger, ‘die vooral zijn onderkant achterna schijnt te lopen’. Historica Inger Leemans schreef het standaardwerk over onze pornopioniers 'Het Woord is aan de Onderkant'. En aansluitend omdat we voor één week nooit genoeg krijgen van klein menselijk relatio...more

  • OVT met Boeken, 11.10

    Mar 26 2017

    Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: 'Maart 1917. Op de rand van oorlog en revolutie' van Will Englund; 'De verovering van de Rockies' van Robert Kaplan; 'Over tirannie' van Timothy Snyder; en 'De Opvolger.Tiberius en de triomf van het Romeinse keizerrijk' van Willemijn van Dijk.

  • OVT 26 maart 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Mar 26 2017

    De dreigende sluiting van het Domela Nieuwenhuis Museum; Bart Funnekotter met de belangrijkste historische boeken en in Het Spoor Terug een herhaling van de documentaire over Ik Jan Cremer.

  • OVT 26 maart 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Mar 26 2017

    Herman Roozenbeek over een moderne soort Koude Oorlog; Inger Leemans over onze pornopioniers van de zeventiende eeuw; Marita Mathijsen over de drang naar verboden vruchten in de negentiende eeuw; de column van Alexander Münninghoff en op zoek naar onsterfelijkheid in antieke mythen met Marjoleine de Vos.

  • Nieuwe Koude Oorlog, 10.05

    Mar 26 2017

    Deze week vertrokken 270 Nederlandse soldaten naar Rukla in Litouwen, om ter plekke de Russen preventief af te schrikken. De Hollandse jongens gaan in een groot bataljon hun Europese bescherm taak uitvoeren. Kan ons leger nog wel klassiek afschrikken, vechten en optreden, na jaren van vredesmissies en politieagent spelen zonder rugdekking? Een grens beschermen tegen een oprukkende vijand uit het Oosten: Hoe deden we dat vroeger ook alweer tijdens de Koude Oorlog? Toen zag ons leger er toch nog h...more

  • Het Spoor Terug, Ik Jan Cremer, 11.26

    Mar 26 2017

    Het was een ‘verboden vrucht’ en het was een zelfbenoemde bestseller. De helft van Nederland las het met rode oortjes, de andere helft moest er letterlijk van overgeven. De anti-Jannen schreven dreigbrieven naar zijn moeder en maakten stampij bij de verzetsuitgeverij De Bezige Bij die dit vieze boek uitgaf.In het kader van de boekenweek in het Spoor Terug een herhaling van een programma over ‘Ik Jan Cremer’. Besproken door Wim Berkelaar, Xandra Schutte en Bertram Mourits in de zomer van 2007.

  • Eeuwig niet doodgaan, 10.19

    Mar 26 2017

    Onsterfelijkheid zocht men ook al in de klassieke oudheid. Een gang naar het onbekende eeuwige betekende toen afdalen met een muntje onder de tong of soortgelijks en het beste ervan hopen. De mensen, zelfs een Achilles en een Alexander, gingen dood en ondertussen waren de goden lekker onsterfelijk.En toch. Uit alle mythen en verhalen uit de oudheid blijkt eeuwige overlevingsdrang.NRC-journalist Marjoleine de Vos schreef met ‘Afdalingen’ het essay van de Week van de Klassieken, de auteur is te ga...more

  • De column van Alexander Münninghoff, 10.28

    Mar 26 2017

    De column is deze week van Alexander Münninghoff.

  • Roodharige Barbaren, 10.37

    Mar 19 2017

    Onze Joost van den Vondel was ongekend complimenteus als het op de Chinezen aankwam. Het land was volgens de dichter ‘een eedle diamant, die goddelijk in d’oogen flonkert’. Op haar beurt was het keizerrijk minder genereus voor onze verre voorvaderen. ‘Roodharige barbaren’ noemde ze de Nederlanders. Deze week verschijnt het boek ‘Barbaren en Wijsgeren. Het beeld van China in de Gouden Eeuw’, en vanaf 25 maart is de gelijknamige tentoonstelling te zien in het Frans Hals Museum.Thijs Weststeijn, ho...more

  • OVT 19 maart 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Mar 19 2017

    De privécollectie van Mata Hari wordt geveild, Het wonder van Amsteram en het Spoor Terug over seriemoordenares Goeie Mie.

  • OVT 19 maart 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Mar 19 2017

    Chuck Berry overleden, coalitievorming in Nederland en Duitsland; de wonderhostie van het Mirakel van Amsterdam; de column van Nelleke Noordervliet; het beeld van China in de Gouden Eeuw in 'Barbaren en wijsgeren'

  • Het wonder van Amsterdam, 11.10

    Mar 19 2017

    In 1345 werd des avonds 15 maart in Amsterdam door een zieke man een hostie uitgebraakt en vervolgens in het vuur gegooid, alwaar het de volgende ochtend weer onbeschadigd en kraakwit werd uitgevist. Het was een wonder van bescheiden Hollands formaat. Hoe het met de zieke man afliep weten we overigens niet. Het Mirakel van Amsterdam stond niettemin aan de bron van een lange bedevaarttraditie. Nog altijd lopen gelovigen jaarlijks de zaterdagnacht na 15 maart de zogeheten Stille Omgang, ter ere va...more

  • Het Spoor Terug, Goeie Mie

    Mar 19 2017

    Een verhaal over gifmengster en seriemoordenares Maria Catharina van der Linden-Swanenburg. Ze groeit op in Leiden, de tweede helft van de 19e eeuw. Buurtgenoten roemen haar behulpzaamheid en noemen haar liefkozend Goeie Mie. Maar er schuilt ook een duistere kant in Mie... Dit verhaal is gemaakt door Richard den Haring en René van Es, en maakt onderdeel uit van hun podcastserie 'MakersRadio'. Meer podcasts van MakersRadio vind je op de website makersradio.nl en in de iTunes store.

  • De sinterklaasgedichten van Mata Hari, 11.05

    Mar 19 2017

    Bij Veilinghuis De Zwaan in Amsterdam worden binnenkort brieven, foto’s en andere voorwerpen van Mata Hari geveild. Het is dit jaar een eeuw geleden dat de Nederlandse danseres werd gefusilleerd op verdenking van spionage voor de Duitsers in de Eerste Wereldoorlog. De privécollectie bestaat uit persoonlijke brieven, Sinterklaasgedichten, poe​ziealbums en foto’s. Woordvoerder van De Zwaan Julia de Jong vertelt vanaf de kijkdag over de topstukken en de te verwachten opbrengst.

  • De column van Nelleke Noordervliet, 10.33

    Mar 19 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Coalitievorming in Nederland en Duitsland, 10.18

    Mar 19 2017

    Gaan we over links, gaan we over rechts, of gaan we langs het redelijke midden een regering een nieuwe regering krijgen? Het is de vraag die altijd weer gesteld wordt in het naoorlogse politieke bestel: wie gaat het met wie doen? Ook de jongste verkiezingsuitslag geeft volop reden tot speculatie over alle mogelijke politieke permutaties. Politicoloog Peter Bootsma vergeleek de naoorlogse coalitievorming in Duitsland en Nederland, en komt tot de conclusie dat daar de partijen tot elkaar veroordee...more

  • Chuck Berry overleden, 10.05

    Mar 19 2017

    De Amerikaanse muzieklegende chuck berry is vannacht op 90-jarige leeftijd overleden. Wie rock en roll zegt, zegt Elvis, maar zegt zeker ook Chuck. En dat geldt zeker voor de twee heren die we nu aan de lijn hebben, voormalig popjournalist Jan Donkers en gitarist van Normaal Ferdy Jolij.

  • Campagne voeren van nazi's in Nederland, historie, 10.50

    Mar 19 2017

    Afgelopen week werd bekend dat het Rotterdamse raadslid Turan Yazir van het CDA, zich tijdelijk terugtrekt uit de gemeenteraad, omdat hij wordt bedreigd. De Turkse krant Sabah wees hem aan als mede-aanstichter van de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije. We horen het nu steeds vaker in de media: Turkse Nederlanders die onder druk worden gezet door Erdogan-supporters. En Duitsland-kenner Willem Melching meende daar toch een historische link te zien.

  • Vluchtelingenkinderen, 10.15

    Mar 12 2017

    Kinderen van vluchtelingen die halverwege de jaren negentig naar Nederland kwamen, doen het beter op school dan andere migrantenkinderen. Zo blijkt uit het rapport ‘Een kwestie van tijd’ dat in opdracht van de regering werd gemaakt en dat deze week verscheen. Maar wie waren deze vluchtelingenkinderen, hoe ontving ons land ze destijds, en wat is ‘het geheim’ achter hun goede presteren? Migratiehistorica Marlou Schrover vergelijkt de vluchtelingen van toen met eerdere vluchtelingen en met de situa...more

  • OVT 12 maart 2017, 11.00-12.00 2e uur

    Mar 12 2017

    Niek Pas las 'De Franse Intifada' en Het Spoor Terug over het rotanstoeltje

  • OVT 12 maart 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Mar 12 2017

    Nederland-Turkije conflict; waarom vluchtelingenkinderen uit de jaren negentig het zo goed doen op Nederlandse scholen; de column van John Jansen van Galen; de geschiedenis van de dienstplicht en geen stijl in de 18de eeuw.

  • Nederland en Turkije in onmin, 10.06

    Mar 12 2017

    De Turkse minister van Buitenlandse Zaken wilde de Nederlandse Turken toespreken over het Turkse referendum, Nederland weigerde hem toe te laten. Turkije is woedend op Nederland, gaat sancties uitvoeren en noemt Nederland fascistisch. Rutte houdt voet bij stuk. Aan het woord Erik Jan Zurcher, Turkijekenner

  • (Maatschappelijke) Dienstplicht weer invoeren?, 10.31

    Mar 12 2017

    Er moet maatschappelijke dienstplicht voor jongeren komen, vindt lijsttrekker Buma van het CDA. Want jongeren moeten leren iets terug te doen voor de samenleving. Ze moeten als het ware een beetje sociaal opgevoed. Nog niet zo heel lang geleden kenden we de militaire dienstplicht. Ook daar zouden jongeren beter uitkomen dan dat ze erin gingen. Maar hoe zat het met de vormende waarde van de dienstplicht? Wat waren de verwachtingen en werd er überhaupt over gedebatteerd?Stan Meuwese promoveert aan...more

  • Het Spoor Terug, over het rotanstoeltje

    Mar 12 2017

    Vrijwel in elk huis stond vroeger wel een rotanstoeltje of een laag rotantafeltje met glazen blad. Tegenwoordig is Rotan hip en duur, maar in de jaren vijftig en zestig betekende het bezit van rotan het huiselijk geluk van Jan Modaal. En het aardige was: deze rotanmeubels waren helemaal niet exotisch. Integendeel, ze werden gefabriceerd in het goed vaderlandse Friese Noordwolde. Gerard Leenders reconstrueerde de fabricage van een oer-Nederlands exotisch product.

  • Geen stijl in de 18 eeuw, 10.48

    Mar 12 2017

    ‘Wij leven thans in de eeuw der lastertongen; die het onbeschaamdste kan liegen, is de grootste Vrijheid- en Vaderlandsliever’. Zo schreef een journalist over Nederland in de achttiende eeuw. Patriotten en prinsgezinden, ofwel voorstanders van een republiek en voorstanders van het huis van Oranje, bedreven politiek op een manier die ons bekend voorkomt. Meningen, gevoelens waren belangrijker dan feiten en de waarheid, ach ja, de waarheid, was wat het beste uitkwam. Cultuurhistorica Marleen de Vr...more

  • Franse Intifada, 11.05

    Mar 12 2017

    Wekelijks bijna komen de beelden voorbij van de ellende in de banlieues. Van ontstellend hard politieoptreden en van woede en geweld van haar jongere inwoners. Er zou in de afgezette buitenwijken van de Franse steden een oorlog gaande zijn tussen de Franse staat en de voormalige onderdanen van het koloniale rijk, aldus schrijver en wetenschapper Andrew Hussey. Hij schreef het boek De Franse intifada dat afgelopen week in Nederlandse vertaling verscheen. Frankrijkkenner en historicus Niek Pas las...more

  • De Column van John Jansen van Galen

    Mar 12 2017

    De column is deze week van John Jansen van Galen

  • 100 Jaar Bond tegen vloeken - Bijeenkomst leden Bond tegen het vloeken in Gouda, 1935

    Mar 10 2017

  • Rusland en zijn revoluties, 10.05

    Mar 05 2017

    Aanstaande 8 maart 2017 is het precies 100 jaar geleden dat in Rusland de Februarirevolutie uitbrak. Omdat de Russen een andere kalender dan de Westerse Gregoriaanse gebruiken viel die niet in maart, maar in februari. Maar wat moeten Poetin en de Russen nou eigenlijk vieren? Het communisme is immers voorbij en de Romanovs die tijdens de revolutie werden vermoord zijn inmiddels heilig verklaard.Ruslandkenner Marc Jansen is te gast.

  • OVT 5 maart 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Mar 05 2017

    Verkiezing van de beste geschiedenisleraar van het jaar; antisemitisme in kinderboeken; Het Spoor Terug over de ketel van Obelix

  • OVT 5 maart 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Mar 05 2017

    De Russische Februarirevolutie; gebruik en misbruik van geschiedenis en de politiek; de column van Philip Freriks; het honderdjarig bestaan van de Bond tegen Vloeken; PvdA-politicus in de jaren zeventig Jan Schaefer

  • Jan 'in geouwehoer kun je niet wonen' Schaefer, 11.42

    Mar 05 2017

    ‘In geouwehoer kun je niet wonen’. Zo luidde de bekendste uitspraak waarmee de voormalige banketbakker en buurtactivist zichzelf onsterfelijk maakte in de politiek. Hij was de man die de PvdA wilde teruggeven aan de arbeider. Over de stem des volks uit de jaren zeventig van de PvdA verschijnt deze week de biografie van Louis Hoeks In geouwehoer kun je niet wonen. De auteur is te gast.

  • Het Spoor Terug: de ketel van Obelix, 11.23

    Mar 05 2017

    De ketel van Obelix bestaat echt. Hij heet officieel: de Ketel van Gundestrup. Op z’n vroegst is de ketel zo’n 150 jaar voor Christus gemaakt. En het wonderbaarlijke is: op de ketel staat een rijtje mannen afgebeeld voor een ketel. Ze worden erin ondergedompeld door een Godin en komen er onoverwinnelijk uit. Het bracht tekenaar Uderzo op het idee voor zijn ketel.Mathijs Deen verdiepte zich in de ketel en tekende zijn veelbewogen geschiedenis op in de documentaire ‘De ketel van Obelix’.

  • Een paplepel Jodenhaat, 11.08

    Mar 05 2017

    Het kan verkeren. Nog in 2015 verscheen bij een ultrachristelijke uitgeverij een kinderboek waarin een jood met ‘een gebogen neus en zwarte baard’ implodeert als hij ontdekt dat zijn joodse dochter stiekem het Nieuwe Testament leest. ‘Oei, als dat niet het boek van de gojims is’, denkt ze, geschokt, bij het openslaan.Het boek staat in een akelige lange traditie van christelijke kinderboeken. Daarin is het afgedwaalde ‘Joodje’ even aanwezig als ‘het Joodje’ dat zich uiteindelijk na veel weerzin l...more

  • De geschiedenis door politieke lens, 10.22

    Mar 05 2017

    “Een volk dat voor korannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen, dan dooft het licht” – aldus stond te lezen op de Twitterpagina van Fleur Agema, de nummer twee van de PVV. “Een totaal gebrek aan historisch besef”, schreef een verbijsterd Vrij Nederland, dat de aanpassing van de beroemde dichtregels van haar voormalig hoofdredacteur en verzetsheld niet kon waarderen. Maar misschien was het juist in het volste politieke besef, want er zijn wel meer politieke partijen die de geschiedenis g...more

  • Column Philip Freriks, 10.34

    Mar 05 2017

    De column is deze week van Philip Freriks

  • Beste geschiedenisleraar, 11.05

    Mar 05 2017

    Waarom houden Fleur Agema, Bert Koenders en Jan Slagter van geschiedenis? Juist ! omdat ze vroeger zo’n enthousiaste leuke leraar geschiedenis hadden.Maar wat moet een goede geschiedenisleraar kunnen? Dit jaar wordt de beste geschiedenisleraar van het jaar weer gekozen. Martine Gosselink, juryvoorzitter van de ‘Beste geschiedenisleraar van het jaar’ vertelt kort over het hoe en het waarom

  • Het Laatste Woord - Afl. 14: Nederland, Republiek van rivaliteiten

    Mar 02 2017

    'Nederland mag dan niet de meest opwindende plek zijn om te wonen, maar het brengt ten minste geen nachtmerries voort.' Deze woorden van schrijver J.M. Coetzee gaf historicus Piet de Rooy zijn boek over ons land als motto mee. In zijn 'Republiek der rivaliteiten' zijn we een volk dat in twee eeuwen met vallen en opstaan leert om te gaan met verschil. Maar hebben we die kwaliteit nog wel? Historicus Hans Blom bespreekt de klassieker, en concludeert dat voortmodderen, intelligent voortmodderen, h...more

  • Standbeeld voor Max van der Stoel, 11.05

    Feb 26 2017

    Hij heeft al een park op zijn naam staan en krijgt nu een eigen standbeeld in Praag. Onze voormalig minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel dankt deze eer aanzijn standvastige optreden eind jaren zeventig. Van der Stoel was namelijk de eerste Westerse bewindsman die een ontmoeting had met de toenmalige woordvoerder van de dissidentengroep Charta 77, waar ook Vaclav Havel deel van uitmaakte. Op 1 maart wordt de sculptuur van Max van der Stoel onthuld, precies veertig jaar na de historis...more

  • Sociale Media en Boekdrukkunst, 10.13

    Feb 26 2017

    Machthebbers zijn nu dikwijls bang voor internetactivisten, bloggers en sociale media. Ooit waren ze dat voor de eerste gedrukte pamfletten en boeken. Nieuwe media, kortom, werden en worden vaak als subversief ervaren. En allerhande subversievelingen maakten en maken er gebruik van. Zo probeert Trump alle redelijkheid de wereld uit te twitteren, en zo wist Luther de paus tot antichrist te bombarderen in zijn snel verspreide pamfletten.In het Museum Meermanno in Den Haag is vanaf 24 februari de t...more

  • OVT met Boeken, 10.45

    Feb 26 2017

    Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste ertoe doende historische boeken. Met ditmaal: Een beknopte geschiedenis van Nederland van James KennedyAl Capone. Leven, legende en nalatenschap van Deirdre Bair Waanzin en betovering. Claude Monet en de waterlelies van Ross KingDe Gestapo. Mythe en realiteit van Hitlers geheime politie van Frank McDonough.

  • OVT 26 februari 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Feb 26 2017

    Standbeeld in Praag voor Max van der Stoel; boek onze Vroegste voorouders; Het Spoor Terug over Italiaanse gastarbeiders

  • OVT 26 februari 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Feb 26 2017

    Debatmijder Mussert; Sociale Media en boekdrukkunst; column door Alexander Münninghoff; De slag bij de Javazee, boek; Bart Funnekotter met historische boeken

  • Onze prehistorische voorouders, 11.12

    Feb 26 2017

    Wie zijn wij, waar komen wij vandaan en hoe kan het dat wij geen jagers meer zijn maar boeren? Die vragen wil voormalig hoogleraar Prehistorie Leendert Louwe Kooijmans (1940) beantwoorden in zijn nieuwste boek Onze vroegste voorouders. Het is een geschiedenis van de prehistorie voor een Nederlands publiek – en dus begint het verhaal weliswaar 3 miljoen jaar geleden op Afrikaanse savannes, maar het mondt uit bij de Swifterbanters, een volk dat slechts 5 millennia geleden ons zompig vaderland bevo...more

  • Het Spoor Terug: van spaghettivreters en Twentse Boeren, 11.23

    Feb 26 2017

    In 1960 kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders in het in zichzelf gekeerde Oldenzaal aan. Het was alsof de jongemannen van een andere planeet kwamen. De autochtone Oldenzaalers konden maar moeilijk wennen aan de spaghetti-jongens. Jacqueline Maris blikt in 'Het Spoor Terug' terug op de misverstanden tussen boerenkool- en pizzamensen en maakte de documentaire 'Van spaghettivreters en Twentse boeren.'

  • De slag bij de Javazee, 10.31

    Feb 26 2017

    Het is een van Nederlands ergste militaire trauma's:de Slag bij de Javazee tegen de Japanners. Eigenlijk waren het er twee. Ze werden allebei verloren. Ongeveer 2300 geallieerde marinemannen lieten er het leven, waaronder ruim 900 Nederlanders. Deze week is de slag 75 jaar geleden en verschijnt het boek Slag in de Javazee van Liek Mulder en Anne Doedens. Anne Doedens is te gast.

  • De column van Alexander Munninghoff, 10.25

    Feb 26 2017

    Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

  • Winnaar geschiedenis online prijs, 11.05

    Feb 19 2017

    Eens in de twee jaar wordt de zogeheten Geschiedenis Online Prijs uitgereikt. OVT nodigt de winnaar uit voor een gesprek.

  • Surinaamse Slavenregisters, 10.49

    Feb 19 2017

    In de Surinaamse slavenregisters is het mogelijk om de levensloop te traceren van bijna iedere slaaf in de voormalige Nederlandse kolonie. Tenminste, in theorie, want in de praktijk zijn de registers helaas niet zo makkelijk toegankelijk en doorzoekbaar. Wetenschappers willen deze unieke historische bronnen daarom voor een breed publiek beschikbaar maken en zijn een crowdfunding-actie en vrijwilligersproject gestart getiteld: ‘Help mee! Maak de Surinaamse slavenregisters openbaar’.Coen van Galen...more

  • OVT 19 februari 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Feb 19 2017

    Surinaamse slavenregisters ontsloten; De Jood als legitimatie; Het Spoor Terug, Dutch Burgers in de vergeten kolonie

  • OVT 19 februari 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Feb 19 2017

    Frank Westerman, schrijver van In het land van de ja-knikkers, over de NAM; Pausen door de eeuwen heen; de column van Nelleke Noordervliet; Goede Hoop, een tentoonstelling over Nederland-Zuid Afrika; de winnaar van de Geschiedenis Online Prijs

  • NAM-kind Westerman, 10.03

    Feb 19 2017

    In de week van vernieuwd hevig protest tegen de gevolgen van de aardgasbevingen verschijnt het nieuwste boek van Frank Westerman: In het land van de ja-knikkers. Westerman is schrijver en zoals hij zelf zegt kind uit een NAM-gezin. Opgegroeid met de Nederlandse Aardolie Maatschappij vertelt Westerman in zijn boek over het NAM-geluk in Drenthe en -- later-- het NAM-verdriet in Groningen.De schrijver is te gast

  • Het Spoor Terug: Dutch Burghers in de vergeten kolonie, 11.28

    Feb 19 2017

    In Nederland is er een groeiende groep mensen die vraagt om een herdefiniëring van ons VOC-verleden. Maar in de voormalig Nederlandse kolonie Sri Lanka wordt daar anders tegenaan gekeken. De letters VOC staan daar voor een sterk merk. Laura Stek gaat op zoek naar de zogenaamde Dutch Burghers - afstammelingen van VOC'ers - om te ontdekken hoe zij er tegenover staan. Ze kwam onder andere terecht in een VOC-bejaardentehuis, uitsluitend bedoeld voor Burgher-dames. Ceylon-kenner Lodewijk Wagenaar, di...more

  • Heilige vaders, 10.17

    Feb 19 2017

    De pausen: je had er allerhande heiligen bij, en allerhande zondaars. Genade schenken en macht uitoefenen, dienen en heersen. Zo was Johannes XXIII een nederige hulpverlener van de zoekende gelovige en Johannes Paulus II de paus die zich erop voorstond het Sovjet-Rijk eigenhandig te hebben gesloopt. Wim Zaal beschreef hun loopbanen vanaf Petrus tot en met Franciscus in zijn boek Heilige Vaders en komt vertellen over hun deugden en ondeugden.Wim Zaal is te gast

  • Goede Hoop, 10.34

    Feb 19 2017

    Een slavenbel, een apartheidsbordje en het affiche ‘Outspan bloedsinaasappels. Pers geen Zuidafrikaan uit!’. Het is allemaal te zien op de tentoonstelling ‘Goede Hoop’ in het Rijksmuseum over de gedeelde geschiedenis van Nederland en Zuid-Afrika. Die geschiedenis begon met Jan van Riebeeck in 1652 aan de Tafelbaai, het ging verder met onze boeren, de zogeheten Voortrekkers en verwilderde grensboeren, en het eindigde met ons protest tegen de apartheid en met onze liefde voor Mandela.Historicus Ma...more

  • De jood als legitimatie, 11.11

    Feb 19 2017

    We kennen het fenomeen van de Jood als zondebok. Maar er bestaat ook zoiets als ‘de Jood’ als vrijbrief, bewijsstuk of rechtvaardiging. Niet-Joden wenden Joden namelijk graag aan als een nuttig argument ten behoeve van allerlei politieke doeleinden. Zo was er de Jood die in de dagen van de Verlichting gold als te tolereren menssoort, als voorbeeld van wat tolerantie vermag. En zo is er de bedreigde Jood die er door populisten als Trump en Wilders te pas en te onpas bij wordt gesleept om “the war...more

  • Column Nelleke van Noordervliet, 10.30

    Feb 19 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Wouter Buikhuisen en de jonge delinquent, 10.31

    Feb 05 2017

    Biologische verklaringen voor crimineel gedrag, mogen weer, moeten weer. Aldus een rapport van het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, en aldus Staatssecretaris Dijkhoff deze week. Het is een nieuw geluid, dat we al eerder gehoord hebben, van de criminoloog professor Wouter Buikhuisen. Kortom, reden te over om stil te staan bij wat in de jaren tachtig heette de affaire Buikhuisen, en bij de gevolgen ervan voor de criminologie en onze k...more

  • OVT, 05 februari 2017, 11:00 - 12:00, 2e uur

    Feb 05 2017

  • OVT, 05 februari 2017, 10:00 - 11:00, 1e uur

    Feb 05 2017

  • Lech Walesa onttroond, 10.45

    Feb 05 2017

    Hij was en is een icoon van het Polen dat zich vrijvocht van het totalitarisme. En toch kleefde er altijd een klein smetje aan Lech Walesa. De vakbondsleider zou namelijk een jeugdzonde hebben begaan. Hij zou in zijn jonge jaren hebben gespioneerd voor de communistische Poolse geheime dienst. Deze week werd door een comité aan de hand van een handschriftanalyse vastgesteld dat Walesa inderdaad schuldig was. De vraag is wat dat betekent voor de heiligheid van de man van Solidariteit. Journalist e...more

  • Immigratieland Amerika, 10.04

    Feb 05 2017

    Met een ‘executive order’ sloot Trump vorige week de grenzen voor reizigers uit zeven overwegend islamitische landen. Sindsdien regent het protest tegen deze Amerika onwaardige maatregel. Amerika was toch het land van de belofte, het land van en vóór de immigranten? Toch was er ook altijd een ander Amerika - dat van de ‘Chinese Exclusion Act’ (‘Whatever happens, the Chinese must go’); de ‘Literacy Test’ (‘To hell with Jews, Jesuits, and steamships!’) and de ‘quota laws’ (‘America first’). Te gas...more

  • Het Spoor Terug, De Romanovs, deel 2, 11.23

    Feb 05 2017

    Honderd jaar geleden kwam er met de Russische Revolutie een eind aan meer dan drie eeuwen absolute macht van de Russische Romanov-dynastie. Dit wordt herdacht met een tentoonstelling in de Hermitage in Amsterdam en met een tweeluik in Het spoor terug. Michal Citroen maakte met de Hermitage een reis langs Moskou, Jekaterinenburg en St. Petersburg op onderzoek naar resten van en de hernieuwde belangstelling in het huidige Rusland voor de laatste familie Romanov, tsaar Nicolaas II, zijn vrouw, vier...more

  • 'Ed van der Elsken - De verliefde camera', 11.06

    Feb 05 2017

    Iedereen kent hem. Van zijn straatfotografie, van beelden van Amsterdamse meiden in minirok, van beelden van het caféleven in hartje Parijs en van intieme foto’s uit eigen familieleven. Ed van der Elsken (1925-1990) wordt vanaf dit weekend geëerd in het Stedelijk Museum te Amsterdam met de overzichts-tentoonstelling 'Ed van der Elsken - De verliefde camera'. Daarnaast worden er in februari in het EYE Filmmuseum diverse films en documentaires van Ed van der Elsken vertoond. Kunstcriticus en filmf...more

  • De garderobe van Manneken Pis, 11.18

    Feb 05 2017

    Wellicht is het u ontgaan, maar het nationaal Vlaamse symbool gaat ook weleens gekleed. Zo was hij in de 18e eeuw getooid in een kostuum à la Lodewijk XV, droeg hij tijdens voetbaltoernooien het shirt van de Rode Duivels en toonde hij zijn patriottische aard in Belgisch soldatenuniform tijdens de Belgische opstand. Wat het manneke ook draagt – een kleine opening maakt het mogelijk dat zijn wateren steevast doorgang vindt. Het Museum van de stad Brussel opent deze week een nieuwe tentoonstelling ...more

  • De Emancipatie van het vrouwenvoetbal, 10.19

    Feb 05 2017

    De NOS gaat voortaan wekelijks een samenvatting van een wedstrijd uit de Eredivisie vrouwenvoetbal uitzenden in Studio Sport. Het is een klinkende overwinning in de lange emancipatiestrijd van het Nederlandse vrouwenvoetbal. Profvoetballer Tessel Middag (Manchester City, 39-voudig Oranje-international) kent deze geschiedenis als geen ander. De aanvallend middenvelder sloot haar geschiedenisstudie onlangs af met een scriptie over dit onderwerp. We spreken Tessel Middag zondagochtend vanuit Berlij...more

  • De column door Philip Freriks, 10.26

    Feb 05 2017

    De column door Philip Freriks

  • Red power, 10.07

    Jan 29 2017

    De omstreden oliepijplijn in Noord-Dakota komt er toch. Dwars door het land van de Sioux. Terwijl Obama het project vlak voor zijn termijn had stopgezet, draait Trump het in zijn eerste week gewoon weer terug. Sioux-kenner Serv Wiemers is te gast om te vertellen over de Sioux en hun immer ingewikkelde relatie met het thuisland.

  • OVT 29 januari 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jan 29 2017

    In het tweede uur van OVT een gesprek over Rotterdam als muziekstad van Kaapverdië en in Het Spoort Terug het eerste deel van een tweeluik over de Romaonvs. Michal Citroen maakte een reis langs Moskou, Jekaterinenburg en Sint Petersburg en ging op zoek naar de resten van en de herinnering aan de tsarenfamilie.

  • OVT 29 januari 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jan 29 2017

    In het eerste uur van OVT: een film over holocaustontkenner David Irving, de Keystone-pijpleidingplannen van klimaatontkenner Donald Trump, de column van Alexander Müllinghoff en het verzet van de Sioux, de destructieve IJstijdmens.

  • Kaapverdië aan de Maas, 11.06

    Jan 29 2017

    Rotterdam staat wereldwijd bekend als de muziekstad van Kaapverdië. En dat is vooral is te danken aan de bijna negentigjarige Kaapverdiaan João Silva en de rest van de Kaapverdische gemeenschap in de havenstad. De Kaapverdianen kwamen in de jaren zeventig massaal naar Rotterdam en lieten hun sporen en muziek na. De muziekarchieven van Silva zijn nu gedigitaliseerd en worden symbolisch overgedragen aan de Kaapverdische gemeenschap.Een gesprek met Jorge Lizardo Oliveira, achterneef van João Silva ...more

  • Holocaustontkenner David Irving, 10.21

    Jan 29 2017

    David Irving staat bekend als holocaust ontkenner. Maar hij was dat niet, naar hijzelf zei. In 1996 beschuldigde Irving de schrijfster en historica Deborah Lipstadt van laster nadat ze hem in één van haar boeken had neergezet als ontkenner van de Holocaust. Het gevolg: een proces. En omdat in Engeland de bewijslast bij de beklaagde ligt, moesten Lipstadt en haar team bewijzen dat de holocaust daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. De rechtszaak, een van de meest bijzondere van de vorige eeuw, is nu...more

  • Het Spoor Terug: De Romanovs, 11.23, deel 1.

    Jan 29 2017

    Honderd jaar geleden kwam er met de Russische revolutie een eind aan meer dan drie eeuwen overheersing van de Romanovs. De dynastie viel, de tsaristische familie werd vermoord, en Rusland kreeg een nieuwe, nu rode dictator. De drie eeuwen Romanovs worden herdacht met een tentoonstelling in de Hermitage, en met een tweeluik in Het Spoor Terug. Michal Citroen maakte een reis langs Moskou, Jekaterinenburg en Sint Petersburg en ging op zoek naar de resten van en de herinnering aan de Romanovs.Zondag...more

  • De destructieve ijstijdmens, 10.41

    Jan 29 2017

    Dat de mens sinds het begin van de industriële revolutie door de uitstoot van CO2 en andere gassen het klimaat verandert, dat weten we tegenwoordig allemaal. Op Donald Trump, Geert Wilders en nog een paar klimaat ontkenners na dan natuurlijk. Maar dat ook de prehistorische mens twintigduizend jaar geleden al op zodanige schaal bossen in de as legde dat het klimaat daardoor veranderde, dát is nieuw. Is er dan nooit harmonie tussen mensen natuur geweest? Professor landschapsarcheologie Jan Kolen v...more

  • De column van Alexander Münninghoff, 10.33

    Jan 29 2017

    De column is deze week van Alexander Münninghoff

  • Wit over zwart, 11.05

    Jan 22 2017

    ‘Denk na witte schrijver, over het zwarte personage dat je opvoert’. zo schreef schrijfster Karin Amatmoekrim afgelopen najaar in het NRC. Want minderheden hebben vaak reden genoeg tot ontevredenheid over het beeld dat van hen geschetst wordt. ‘De karikatuur van de zwarte wildeling’, bestaat nog altijd, aldus Amatmoekrim. Maar is er dan niets veranderd in wit over zwart sinds Uncle Tom?Een gesprek met Karin Amatmoekrim.

  • Trumps brave new world, 10.18.

    Jan 22 2017

    20 januari is hij het dan echt geworden: Donald Trump, president van alle Amerikanen en machtigste man van de vrije wereld. Ondertussen is er in de vrije wereld enige nervositeit over de nieuwe wereldleider. Want de NAVO, dat bondgenootschap is ‘al vele, vele jaren geleden’, liet Trump verscheidene malen weten, helemaal yesterday, net als de Europese Unie. En zo is er meer wereldgoud van oud dat The Donald schijnt te willen omsmelten.Een gesprek over de oude naoorlogse en nieuwe wereldorde van T...more

  • OVT 22 januari 2016, 11.00-12.00, 2e uur

    Jan 22 2017

    In het tweede uur van OVT een gesprek met Ellen Neslo over de niet-blanke elite van Suriname in tijden van slavernij, Karin Amatmoekrim over culturele toe-eigening, en Ilja Leonard Pfeiffer over de VPRO-tvserie Via Genua, Bart Funnekotter bespreekt de beste nieuwe historische boeken en muziek van trompettist Eric Vloeimans.

  • OVT 22 januari 2016, 10.00-11.00, 1e uur

    Jan 22 2017

    in het eerste uur van OVT een gesprek over de nieuwe Trumpiaanse wereldorde, met Ian Buruma, Arnon Grunberg en Bas Heijne, Otto Kosters over zijn vertaling van het gedicht 'Darkness' van Lord Byron en muziek van trompettist Eric Vloeimans.

  • Ilja's Genua, 11.47

    Jan 22 2017

    ‘’s Nachts hoorde ik hoe het marmer en leisteen van de oude palazzi kraakten onder de last van eeuwen Europese geschiedenis, maar wanneer ik ’s ochtends ontwaakte en de straat op ging, was ik niet in Europa maar Afrika. Alles was oud en nieuw tegelijk.’ Aldus schreef de Nederlandse schrijver Ilja Leonard Pfeijfer in de VPRO Gids over de stad Genua, waar hij al acht jaar woont. De auteur gidst ons in een nieuwe VPRO-televisieserie door deze migratiestad.De schrijver en ad-hoc televisiemaker is te...more

  • Het uur van de vrijheid was daar?, 11.21

    Jan 22 2017

    Het waren niet zozeer de brave blanke vooruitstrevende christenen en andere weldenkende mensen die de slavernij in Suriname de doodsteek gaven. Nee, de slavernij werd van binnenuit uitgehold doordat voor de afschaffing in 1863 al 65 procent van de niet-blanke bevolking vrij was. En deze groep ‘vrijen’ kocht steeds meer lotgenoten vrij. Zo blijkt uit het promotieonderzoek van jurist en antropoloog Ellen Neslo, dat ook is uitgegeven in het boek Een ongekende elite, De opkomst van een gekleurde eli...more

  • Het beste historische boek, 11.33

    Jan 22 2017

    Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal:Oorlog in het westen van James Holland.Ze doen ons niets. Vervolging en deportatie van de joden in Nederland van Carry van Lakerveld en Victor Levie.Het Aanzien van 2016 van Han van Bree.Willem van Oranje. De opportunistische vader des vaderlands van Aron Brouwer en Marthijn Wouters.

  • Duisternis, 10.02

    Jan 22 2017

    Apocalyptische tijden leiden soms tot prachtige poëzie. Zoals het gedicht ‘Darkness’ dat de schotse dichter Lord George Gordon Byron schreef in 1816, het jaar waarin er geen zomer was. Onno Kosters, universitair docent Engelse letterkunde en vertalen aan de Universiteit Utrecht heeft het gedicht van de Lord vertaald naar het Nederlands zodat wij – nu ook wij in apocalyptische tijden verkeren - van deze poëzie kunnen genieten. Onno Kosters is te gast.

  • De column van Nelleke Noordervliet, 10.12

    Jan 22 2017

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet

  • Zygmunt Bauman, socioloog, overleden, 10.35

    Jan 15 2017

    ‘De nazi’s en de communisten waren geen wilde beesten. Dat is een grote les die we moeten leren: voor monsterlijke daden heb je geen monsters nodig.’ Zo luidt een van de confronterende uitspraken van de socioloog Zygmunt Bauman die deze week op 91-jarige leeftijd overleed. Bauman brak als schrijver in 1989 door met zijn boek ‘De moderne tijd en de holocaust’. Later zou hij nog veel meer schrijven en denken over het tekort van de moderne mens.Een gesprek met historicus Georgi Verbeeck over Zygmun...more

  • Trump, de Russen en Kompromat, 10.05

    Jan 15 2017

    Hij huurde in Moskou de hotelkamer waar Barack en Michelle Obama sliepen en nam op het bed van Obama een ‘golden shower’. Oftewel Donald Trump liet over zich heen plassen om Obama met terugwerkende kracht af te zeiken. En dat door hoeren tegen betaling.De Russische geheime dienst zou er video-opnames van hebben gemaakt, onthulde een voormalig medewerker van MI6, de Engelse geheime dienst. De Donald zou dus chantabel zijn.Maar hoe goed was en is de Russische geheime dienst en haar voorloper de KG...more

  • OVT 15 januari 2017, 11.00-12.00, 2e uur

    Jan 15 2017

    In het tweede uur van OVT o.a. een gesprek met Geert de Weyer over 'Kuifje in het land van de Sovjets', 'de culinaire ziel van Nederland' bespreken we met Eddie Niesten en in Het Spoor Terug het tweede deel van Apollo 1.

  • OVT 15 januari 2017, 10.00-11.00, 1e uur

    Jan 15 2017

    In het eerste uur van OVT o.a. een gesprek met Hubert Smeets over Trump, de Russen en kompromat, Peter Brusse over Clare Hollingworth, de column van John Jansen van Galen en Twan Geurts over zijn biografie over de Nederlandse Paus Adrianus van Utrecht.

  • Kuifje in het land van de Sovjets, 11.04

    Jan 15 2017

    Het wordt in het Belgenland groots en meeslepend in oorspronkelijke kleurendruk heruitgegeven: ‘Kuifje in het land van de Sovjets’. Het oeralbum uit 1929 wordt algemeen beschouwd als een interessante jeugdzonde van Hergé. Stripkenner Geert de Weyer over de propagandastrip tegen het communisme.

  • Journaliste Clare Hollingworth overleden, 10.48

    Jan 15 2017

    Ze had de twijfelachtige eer met haar radioverslag over het begin van de Tweede Wereldoorlog ‘de primeur van de eeuw’ te hebben: Clare Hollingworth. De Britse journaliste overleed deze week op de leeftijd van 105 jaar. Ze was erbij in Polen op 1 september 1939, en ze was er later die eeuw bij in Vietnam, Algerije en het Midden Oosten.Oud Engelandcorrespondent Peter Brusse kijkt terug op haar leven en werk.

  • Het Spoor Terug, de Apollo 1, deel 2

    Jan 15 2017

    Aankomende 27 januari is het precies vijftig jaar geleden dat de bemanning van Apollo 1 omkwam bij een brand in hun capsule. Een rampzalig begin van het ruimtevaartprogramma dat later heel Nederland uit zijn slaap zou houden met urenlang televisiekijken.Hoe kijken de tv- en radiomakers uit die tijd terug op die periode en wat was volgens hen de achterliggende reden voor het enorme succes van Apollo in de polder. Mathijs Deen maakte er een reportage over in 2007 die we nu heruitzenden, tweede en ...more

  • Een Nederlandse Paus, 10.20

    Jan 15 2017

    We hadden ooit een Nederlandse paus. Hij heette Adrianus, leefde tussen 1459 en 1523, en trachtte de kerk te redden van Luther en van de zwierige hedonistische renaissance pausen. Deze week verschijnt de biografie van deze paus die de onzedige plaatjes van de Sixtijnse kapel wilde laten overschilderen.Het boek heet ‘De Nederlandse paus. Adrianus van Utrecht’ en is geschreven door Twan Geurts. De auteur is te gast.

  • De culinaire ziel van Nederland, over brood en aardappelen, 11.12

    Jan 15 2017

    U bent wat u eet. Zoiets geldt voor Dik Trom, voor Hollebolle Gijs en voor Maarten ’t Hart. Maar geldt zoiets ook voor een heel volk? Wij waren aardappel-, pastinaak- en boerenkooleters. Maar wat zeggen onze culinaire afwijkingen over onze volksaard?Buurlandgenoot uit België, Eddie Niesten, schreef ‘De culinaire ziel van Nederland. Aan tafel met boeren, burgers, kooplui en zeevaarders.’, en is te gast.

  • De column van John Jansen van Galen, 10.31

    Jan 15 2017

    De column is deze week van John Jansen van Galen

  • Vrijheidstrijdster moet van Indonesisch bankbiljet af, 11.03

    Jan 08 2017

    Ze staat op het nieuwe bankbiljet van 1000 roepia. Maar als het aan conservatieve moslims in Indonesië ligt, is dat binnenkort verleden tijd. Want de vrijheidsstrijdster Tjoet Nja Meuthia mag dan wel in de Atjeh-oorlog hebben gevochten, ze droeg geen hoofddoek. Dus het bankbiljet met haar afbeelding moet uit de roulatie aldus een aantal moslimgroeperingen. Maar wie was Tjoet Nja Meuthia en wat zegt deze anti-actie over de toenemende invloed van het moslim-fundamentalisme in Indonesië? Atjeh-kenn...more

  • OVT 8 januari 2017, 2e uur, 11.00-12.00

    Jan 08 2017

    Vrijheidsstrijdster verwijderd van bankbiljet, Fellowtravellers naar de DDR en Het Spoor Terug met de vlucht van de Apollo 1

  • OVT 8 januari 2017, 1e uur, 10.00-11.00

    Jan 08 2017

    De geschiedenis van de vleesvervanger, de column van John Jansen van Galen en het Lutherjaar

  • Het Spoor Terug, De Apollo 1, deel 1 van 2, herhaling, 11.24

    Jan 08 2017

    Aankomende 27 januari is het precies vijftig jaar geleden dat de bemanning van Apollo 1 omkwam bij een brand in hun capsule. Een rampzalig begin van het ruimtevaartprogramma dat later heel Nederland uit zijn slaap zou houden met uren televisie kijken. Hoe kijken de tv- en radiomakers uit die tijd terug op die periode en wat was volgens hen de achterliggende reden voor het enorme succes van Apollo in de polder. Mathijs Deen maakte er een docu over in 2007 die we nu heruitzenden. Vandaag deel 1 va...more

  • Het Lutherjaar, 10.20

    Jan 08 2017

    Hij timmerde 500 jaar geleden 95 stellingen aan de kerkdeur in Wittenberg. Tegen de schandelijke praktijk van de aflaat en tegen andere roomse misstanden. Sindsdien is hij niet weg te denken uit de westerse geschiedenis. Hij vormde de Duitse cultuur van zelfcontrole, discipline en orde, maar evenzo plaveide hij de weg voor het Duitse en westerse antisemitisme. Bij wijze van opening van het Lutherjaar 2017 een gesprek over Luther en zijn erfenis. Met historicus Luc Panhuysen, theologe en dominee ...more

  • Fellowtravellars in Berlijn, 11.10

    Jan 08 2017

    Er waren er heel wat van: Nederlandse kunstenaars die na de oorlog vertrokken naar de DDR, om het kleinburgerlijke socialisme van Walter Ulbricht en Erich Honecker een handje te helpen. En het waren niet de minsten. Joris Ivens ging, architect Mart Stam ging en politiek tekenaar Fritz Behrendt ging. Historicus en Berlijn-kenner Hans Olink schreef er 'De Idealisten. Nederlandse kunstenaars in Oost-Berlijn' over. De auteur is te gast.

  • De geschiedenis van de vleesvervanger, 10.11

    Jan 08 2017

    Zijn woorden als vegaworst, vegaschnitzel of vegaburger misleidend? Volgens de VVD wel. De liberalen willen in navolging van de Duitse Minister van Landbouw dit soort benamingen verbieden, liefst langs Europese weg. Toch kent dit soort woorden volgens De Vegetarische Slager al een lange en roemrijke traditie - zo ontwikkelde Rijkskanselier Konrad Adenauer in 1916 de eerste sojaworst. Klopt dat? En wanneer en waarom is de vleesvervanger eigenlijk voor het eerst geïntroduceerd?Culinair historica L...more

  • De column van John Jansen van Galen, 10.07

    Jan 08 2017

    De column van John Jansen van Galen

  • Vormt Trump een risico? 11.03

    Jan 01 2017

    Nog 19 nachtjes slapen en Donald Trump is de president van Amerika. Een man die een grondoorlog tegen IS overweegt, martelen als verhoortechniek wil herinvoeren, onvoorspelbaarheid als een deugd ziet in internationaal handelen en over kernwapens zei: “Als we ze hebben, waarom zouden we ze dan niet gebruiken?” Maar geen zorgen, zo zeggen veel commentatoren, want de Amerikaanse president is in zijn militaire handelen gebonden door Amerika’s voortreffelijk constitutioneel rechtssysteem. (JOS)Maar v...more

  • OVT 1 januari 2017, 11.00-12.00

    Jan 01 2017

    Kan Trump veel schade aanrichten en in het Spoor Terug, het Mannetje van de Radio, Donald de Marcas

  • OVT 1 januari 2017, 10.00-11.00

    Jan 01 2017

    De Doden van 2016

  • Het Spoor Terug: Donald de Marcas, 11.16

    Jan 01 2017

    Het mannetje van de radio, Een radioportret van Donald de Marcas. Hij is in 1933 geboren. Als ondergedoken joods jochie verblijft hij tijdens de Tweede Wereldoorlog op verschillende adressen, zonder zijn ouders. Studeert na de oorlog Nederlands maar maakt de opleiding niet af. Is vrijwel vanaf het begin lid van AVRO’s Minjon (Miniatuur Jeugd Omroep Nederland). Treedt in 1957 toe tot de hoorspelkern, speelt honderden rollen, wordt freelancer, trouwt met zangeres en kunstenares Sonja Bernd’t, zing...more

  • De Doden van 2016, 10.02

    Jan 01 2017

    Wij gaan nu niet vooruitkijken, maar nog een keer terugblikken. En dat doen we niet op de meest opvallende gebeurtenissen, maar – net als vorig jaar - op personen.Personen die ons ontvallen zijn. Een klein in memoriam. Niet van de grote namen als Fidel Castro, David Bowie, Umberto Eco of Mohammed Ali. Die kregen al voldoende aandacht. Ook bij ons.Daarom staan wij vanochtend stil bij een aantal iets minder bekende, maar toch vooraanstaande figuren uit de wereld van de politiek, journalistiek, lit...more

  • Het Spoor terug: Leven met Ramona

    Sep 01 2013

    Het verhaal van Riem de Wolff die onlangs 70 jaar werd. Samen met broer Ruud vormde hij vanaf 1959 het duo de Blue Diamonds. Na het overlijden van zijn broer ging Riem alleen door, met al meer dan vijftig jaar de wereldhit Ramona op het repertoire. Samenstelling: Paul van der Gaag